İKİ AYDA BİR YAYINLANIR• MAYIS-HAZİRAN 2007• YIL 3 • SAYI14 • 4,50YTL• ISSN1305-5305• www.dogayayin.com - m:ıı:ım VAYIN GRUIU
' UKAS QU,\UTY MANA(; EMlN'f 005 Ali Nazım Sok. No: 30 Koşuyolu, 34718 Kadıköy/ lstanbul T: (0216) 327 80 10 F: (0216) 327 79 25 info@dogayayin.com www.dogayayin.com 1 doğa SEKTÖREL YAYIN GRUBU
Yüksekviskozite, sorundegil. .. seepex®com all things flow ENDÜSTRİYEL POMPALAR ► Standartmonopompala(rN serisi) Hemen hemen tüm endüstriyel ve evsel uygulamalarda, akışkan ya da viskoz, katı parça içeriği olan ya da olmayan malzemelerde kullanılabilmektedir. Kapasite: 30 it/ saat - 500 m3 / saat Basınç: 48 bar'a kadar Gıda Normlarına ve Hijyen Standartlarına UygunMonopompala(rCSS. risO Gıda, ilaç, kozmetik ve kimya endüstrilerinde kullanılır. CiPve SIP hijyenik koşullarını karşılar. Stator malzemesi ve keçeler FDA onaylıdır. Kapasite: 30 lt/saat-130 m3/saat Basınç: 24 bar'a kadar Dozlama Amaçlı Monopompala(rD erisi) Endüstrinin her dalında her türlü kimyasalın dozlanmasında kullanılır. Darbesiz bir akış ve hassas dozlama yapılmasını sağlar. Kapasite: 0.2 it/saat- 1000 it/saat Basınç: 24 bar'a kadar BeslemeHuniliMonopompalar(Tserisi) Yüksek yoğunlukta ve düşük akışkanlıktaki malzemelerin transferinde kullanılır. Kapasite: 50 it/saat- 500 m3/saat Basınç: 36 bar'a kadar Öğ!lt!lcüler (M serisi) Katı parçaların ve lifli komponentlerin öğütülmesinde kullanılır. Kapasite: 2 m3/saat-150 m3/saat Yarı Dalgıç MonopompalarE erlsl) E serisi pompalar dikey olarak monte edilirler. Aşındırıcı ve korozif sıvıların transferinde, tank ve varil boşaltılmasında kullanılır. Kapasite:30 it/saat- 300 m3/saat Basınç: 12 bar'a kadar ■ pa iNŞAAT MALZErv,EL~Rİ ve rv,AKİN~ PAZARLAMALiMiTED ŞiRKETi Merkez Rüzgarlı bahçeMahallesi Kavacık Kavşağı SlsmePr lazaKat3Kav acık 34805Beykoz/ İstanbul Tel:O2163226216 Faks:O2163228199 sispa@sispaltd.com.tr TeknikServis&Depo Bostancı YoluCad.KeyapSitesi F. l BlokNo:93 34775Y.Dudull/u İstanbul Tel:O21649903 55 Faks:O21649903 60 sispaservis@sispaltd.com.tr ,Jaltd.com.tr
icindekiler , MAY-IS HAZİRAN 2007• SAY1I4 6 haberler 18 24 34 36 40 44 50 54 su dünyası Enis Burkut proje tanıtımı Evsel Atıklardan Çimento Fabrikaları İçin Alternatif Yakıt Elde Edilmesi... tesis tanıtımı GEP Enerji Üretimi Tesisi teknik Peristaltik Pompa ve Vakum Pompasıyla Su Numune Alma İşlemleri teknik Arıtma Tesisleri ve Suyun Önemi izlenim SEPÇevre Teknolojileri Fuarı izlenim Grundfos Kopenhang'ı Ziyaret Ettik bilimsel Atık Türevi Yakıttan Temiz Sürdürülebilir Enerji Üretimi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirilmesi
Serpil Yavuz serpilyavuz@dogayayin.com Akademik Danışmanlarımız Doç.Dr.idilArslanALATON Prof.Dr.HulusiBARLAS Prof.Dr.EkremEKiNCi Prof.Dr.M.TalhaGÖNÜLLÜ Yrd. Doç.Dr.HüseyinGÜNERHAN Prof.Dr.SelahaniniNCECiK Prof.Dr.Filiz KARAOSMANOĞLU Prof.Dr.MustafaÖZTÜRK Prof.Dr.AhmetSAMSUNLU Doç.Dr.BeyzaÜSTÜN Yayın Danışmanlarımız GüherABACI TolgaHikmetBALTA EnisBURKUT Uğur DiNÇER HüseyinGEZER Dr. Merih KERESTECIOĞLU Ufuk MALAK Coıkun MANÇUHAN Dr. SedatÖZKOL Geleceğimiz kendi ellerimizde ... Bilim adamlarının söylediğine göre dünyamızı kurtarmak için sadece 5 yılımız kalmış. Bu 5 yılda yaşamı kurtarmak için gerçekten ne yapabiliriz? Dünyanın ısındığını, iklimlerin hızla değiştiğini artık hepimiz biliyoruz. Özellikle de karalardaki suların gün geçtikçe azaldığını, koca koca göllerin, ırmakların birer birer kuruyup yok olduğunu hepimiz görüyoruz ... İklim değişikliğinin en çok hissedildiği ülkelerden birisi ele maalesef Türkiye. Şehirlerimizde şimdiden ciddi su sıkıntıları gündemde. Bir gün çeşmelerimizden hiç su akmayacak diye ödümüz patlıyor ... Ya akmazsa ne yaparız? Hatta örneğin önümüzde sıcak bir yaz varken, sular kesilirse ne olacak' Böyle durumlarda elenir ya düşünmek bile istemiyorum diye. Ama artık düşüneceğiz, düşünme zamanımız geleli ele geçiyor bile ... Düşünmeye başladık ya, sorulması gereken soru şu; "Bunun için bedel ödemeye hazır mıyız?" Hepimiz üzerimize düşecek payı kabul ediyor muyuz? Yüksek sesle bu soruları dillendirip, yanıtlar üzerinde konuşamadığımız sürece genel ve Sahibive Sorumlu Yazılşleıi Müdürü lsmailCeyhan iceyhan@dogayayin.com Abone ve Okur Sorumlusu Diler Sunay abone@dogayayin.com Grafik Yapım kesin çözümler üretemeyiz. Eğer bir şey yapmayı düşünmüyorsak, o zaman yine soralım. Biz kendi geleceğimiz için bir şey yapmazken başkalarının bizim için bir şey yapmasını bekleyebilir miyiz? Ya ela başkalarının bizim için yapacaklarına teslim olur muyuz? Elbette bekleyemeyiz ve elbette kabul edemeyiz ... Biz keneli su sorunumuzu kendimiz çözemez miyiz? Örneğin denizden su arıtamaz mıyız? Dünyada pek çok ülkenin kullandığı bu teknolojiyi kuramaz mıyız? Atıksu arıtma tesislerini çoğaltıp tüm atıksularımızı geri kazanamaz mıyız? Şehirlerimizdeki şebeke suyu kaçaklarını azaltamaz mıyız' Fabrikalarımıza arıtma sistemleri kuramaz mıyız? Bacalarımıza filtre takamaz mıyız? Biliyoruz ki tüm bunlar elbette yapılabiliriz. Gelecekte bir gün suyumuzu ela dışarıdan almamak, dışarıya bağımlı olmamak için kendi planlarımızı yapmak, keneli tesislerimizi çoğaltmak ve kendi suyumuza sahip çıkmak zorundayız. Bu şekilde keneli geleciğimize yatırım yapmış belki ele onu kurtarmış olmaz mıyız? Ödeyeceğimiz bedel buna değmez mi? Yazılşleıi Müdürü SerpilYavuz serpilyavuz@dogayayin.com Altan Üren ElifCankan Hicran Sopaoğlu Yayınlayan: Doğa Yayıncılık ve İletiıim Hizmetleri San.ve Tic. Ltd. Şti. Yönetim Yeri: Ali Nazım Sk No: 30 34718 Koşuyolu-Kadıköy/İSTANBUL Tel: (216)32780 1OPbx. Yazılşleıi Müdürü/Teknik Editör Berna Akın bernakasap@dogayayin.com Reklam Müdürü Asrin Bakır Gerçek asrinbakir@dogayayin.com Reklam Sorumlusu MuratErol muraterol@dogayayin.com Sayfa Düzeni Hicran Sopaoğlu Ulaştırma ve Dağıtım Yavuz Erdoğan Baskı ve Cilt Altan Basım Ltd. Yüzyıl Matbaacılar Sites/i Bağcılar Tel:02126290374 Faks: (216) 327 79 25 lnternet: www.dogayayin.com E-posta: info@dogayayin.com Fiyatı : 4,50YTL. Yıllık Abone : 25 YTL. ©2007 Doğa Yayıncılık Ltd,Ştl. ISSN: 1305-5305 2 aydabir yayımlanır. Tüm Türklye'de dağıtılmaktadır. Basın Kanunu'na göre yerel süreli yayındır. ~ Sektöre~ :ayın_cı!a. r 1 ,,ı,_I Deme!}ı Uyesıdır ~~ www.seyad.org
perspektif Berna KASAP Çevre Mühendisi bernakasap@dogayayin.com ''Burası Vatan Toprağıdır Kaderine Terk Edemeyiz'' M. Kemal Atatürk Daha önceki bir sayımızda Mustafa Kemal Atatürk'ün doğa ve çevre sevgisinden bahsetmiştim. Bu sayımızda da Atatürk ile ilgili yapılan araştırmalardan öğrendiğim başka bir konuyu sizlerle paylaşmak istiyorum. Atatürk bir karış toprağını, bir tutam yeşilini koruyan dünyadaki tek lider olduğu için bu sevginin ve yapılanların tekrar tekrar vurgulanması, anlatılması gerekiyor. Cumhuriyetimizin kuruluşundan sonraki yıllar. .. Atatürk o dönemlerde genç bir ziraat mühendisi olan Tahsin Coşkan'ı yanına çağırır ve fikrini almak istiyorum diyerek onu bataklık bir araziye götürür. Atatürk; "Tüm masrafı cebimden olmak üzere buraya bir orman çiftliği yapmak istiyorum" der. Genç mühendis, "Paşam, bu topraklar paranızı tüketir, burada hiçbir şey yetişmez" yanıtını verir. Tabi ki Atatürk bu yanıttan tatmin olmaz "Tahsin yetkilileri getir ve incele, burasıyla ilgili bana resmi bir yazı getir" der. Bu arada kendisi de boş durmaz. Bir akşam sivil kıyafetle Çankaya'dan ayrılır ve o civarda yaşayan köylülere gider. Köylülere "Ağalar burada ağaç yetişip yetişmeyeceğini en kısa yoldan nasıl öğrenebilirim" diye sorar. Köylüler, sivil kıyafetli Atatürk'ü tanımazlar ve O'na su dolu bir testi ile kazma kürek verirler. "Ağam bu testiyi toprağa göm, iki gün sonra sonucu bize bildir" elerler. Atatürk iki gün sonra testiyi gömdüğü yerden çıkarır ve bakar ki testinin içindeki su bitmiştir. Köylülere durumu iletir. Köylü- !erden "Testide su kalmamış, demek ki toprak su emiyor. Biraz uğraşırsan burada ne ekersen, yetişir." yanıtını alır ve hemen projesini uygulamaya koyar. Bu arada Tahsin Coşkan ela "Burada hiçbir şey yetişmez" yazılı, altında yetkililerin imzasının olduğu bir yazıyı Mustafa Kemal'e getirir. Oysa Atatürk çoktan projeye başlamış ve epey ele yol kat etmiştir. Hazırlanan raporu, memnuniyetsiz bir şekilde okur ve üzerine aynen şunları yazar "BURASIVATAN TOPRAĞIDIR, KADERİNE TERK EDEMEYİZ." İşte o dönemde Atatürk'ün kaderine terk etmeyip, tüm masraflarını kendisi karşılayarak örnek bir tarım işletmesine dönüştürdüğü o yer "Atatürk Orman Çiftliği"dir. Üstelik tüm dünyada 1972 yılından sonra kutlanmaya başlanan 5 Haziran Dünya Çevre Günü'nü, 25 Mayıs 1933'te halkımızla birlikte ilk kez burada kutlamıştır. Atatürk'ün "Yeşili görmeyen gözler, renk zevkinden mahrumdur. Burasını öyle ağaçlandınnız ki, kör bir insan dahi yeşiller arasında olduğunu fark etsin" vasiyeti ile ülkemize bıraktığı Atatürk Orman Çiftliği, dün olduğu gibi bugün de yapılaşmayla talan edilmektedir. Örnek bir tarımsal üretim merkezi, ulusal park, cumhuriyetin bir kurumu olarak kalması gereken bu kültürel mirasın yok edilmesine seyirci kalmamalı, kaderine terk etmemeliyiz.
TA EkipmTaenknoloji Teknolojik Çözümler ... - -TUTHILL ~~ ~. Vıcuum ı. Blower Syıteıu
1 haberler 1 Grundfos "Deniz Suyundan Temiz Su Elde Etme Demo Ünitesi" Bilgilendirme Semineri Yapıldı Gru.?,dfos, "Deniz Suyu Arıtma Sistemı konusunda Gebze merkez ofisinde kurduğu demo ünitesi hakkında 4 mayıs tarihinde Bodrum'da bir eğitim semineri düzenledi. Grundfos yetkililerinin sistem hakkında aydınlatıcı bilgiler verdiği seminerde; küresel ısınma ve endüstrileşme nedeniyle her geçen gün azalan temiz su kaynakları ve artan temiz su ihtiyacının, tüm dünyayı yeni arayışlara ittiğine dikkat çekildi. "Deniz Suyundan Temiz Su Elde Etme" diğer adıyla "Desalinasyon" yöntemının dünyada gün geçtikçe yaygınlaşan bir uygulama haline geldiğini belirten yetkililer; Desalinasyon yöntemi ile temiz su elde etme oranının 1960'larcla sadece 8000 nl/gün iken, 2000'li yıllara gelindiğinde 20 Milyon 111 6/gün'ün üzerine çıktığını ve bu oranın artarak devam ettiğini belirttiler. Önümüzdeki yıllarda ülkemizde ele bu tür yatırımların hem devlet hem ele özel sektör kuruluşları tarafından yapılmasının zorunlu hale geleceğine işaret edildi. ■ ITT Lowara Ürün Tanıtım Seminerleri Devam Ediyor ITT Lowara Türkiye Distribütörü ALP Pompa Teknolojileri, 2007 yılı tanıtım ve eğitim toplantılarından birini daha mart ayında Adana Hilton Oteli'nde gerçekleştirdi. Adana, Mersin, İskencle- [D SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 14 run, Gaziantep bölgesinin önele gelen fabrika, OEM ve işletme sahipleri ile teknik elemanlarının katıldığı seminerde ITT Lowara genel ürün portföyü hakkında tanıtıcı bilgiler verileli. Tüm pompa gruplarının ayn ayrı anlatıldığı seminerde özellikle Hydrovar frekans kontrol sistemli hidroforlar, yeni paslanmaz çelik pompa grupları ile yeni seçim programlan katılımcıların büyük ilgisiyle karşılaştı. Lowara pompaların özel animasyonlarının da gösterildiği seminerler bu sene 4 ayn ilde daha gerçekleştirilecek. ■ KSB, Yeni Kelebek Vana "BOAX-B"yi Pazara Sundu KSB Pompa Armatür A.Ş. yeni bir kelebek vanayı Türkiye pazarına sundu. Bakım gerektirmeyen dizaynı ile binalarda içme, kullanma suyu ve sıcak su hatları için kullanılan "BOAX-B" ayrıca endüstriyel tesislerde birçok farklı uygulama için de kullanılabiliyor. İşlenmiş paslanmaz çelik veya sfero döküm diski ve AMRI teknolojisi ile üretilmiş contası sayesinde sızdırmazlık garantisi sağlıyor. Özel dizaynıyla sadece disk ve contası sıvı ile temas ediyor ve böylece korozyona uğrayan yüzey hacmi sınırlandırılıyor. BOAX-B'nin kol ve dişli kutusu, elektrik aktüatörü veya pnömatik aktüatör ile tahrik edilebilir. DN40 ile DNlO00 çapları arasında "wafer" veya "lug" tipi olarak üretilmektedir. DN200 çapa kadar 16 bar çalışma basıncına, DN250 ve üzeri çaplarda 10 bar çalışma basıncına dayanıklıdır. Yeni vana, insan sağlığına uygunluğunu gösteren DVGW Sertifikası ve CE Belgesi'ne ele sahip. ■
Çarpur Problemini En iyi Biz Biliriz ! Türkiye'de en çok tercih edilen Westfalia Separator santrifüj dekantörleri ile atıksu ve içmesuyu arıtma tesislerinde ortaya çıkan çamuru soruns4z bir şekilde susuzlaştırabilirsiniz. işte nedenleri; Birincisi: 120 yıllık santrifüj separasyon bilgi birikimine dayanan Westfalia Separator patentli özellikler sayesinde daha yüksek kuruluk ve kapasitelere daha az enerji ve polimer maliyetleri ile ulaşabilirsiniz. İkincisi: Düşük işletme maliyetleri sayesinde diğer susuzlaştırma ekipmanlarına göre %20 'ye kadar tasarruf sağlarsınız. Üçüncüsü: Benzer ürün sağlayan hiçbir firmada bulunmayan Tam Yetkili Tamir ve Bakım atölyesi ve en geniş teknik servis ekibi sayesinde makinalarınızla başbaşa kalmazsınız. G ı--A Westfalia Separator ı-f '- Türkiye Genel Merkez: Ankara Asfaltı 25.K!ll- ~nsızca Köyü 35170 Kemalpaşa/ IZMIR Tel: 0232 877 21 10 (pbx) Fax: 0232 877 2111 İstanbul Merkez: Hüseyin Çelik Sok:Topaloğlu İş Mrk. No: 9 /5 34742 Kozyatağı / ISTANBUL Tel: 0216 464 46 23 (pbx) Fax: 0216 464 46 03 Web: www.westfalia.com.tr E-mail: westfalia@westfalia.com.tr
Tel.: +49 8741 301-0 Fax: +49 8741 30ı-300 mail@fl6ttweg.com w\ı.ıw. flottweg .com car - Mak. Müh. k No:1 D: 2, Cihangir 34427 Beyoğlu - lstanbul Türkiye Phone/Fax:+90212 249 63 83 Mobile: +90 532 335 67 21 Mail: aeracar@ttnet.net.tr haberler "Çamur Çeşitliliği ile Yüzleşme: Zorluklar, Riskler ve Fırsatlar" Konferansı Antalya'da Yapıldı Facing Sludge Diversities: Challenges and OpportunitiesÇamur Çeşitliliği ile Yüzleşme: Zorluklar, Riskler ve Fırsatlar uluslararası konferansı, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin ortak organizasyonu ile 28-30 Maıt 2007 tarihleri arasında Antalya'da yapıldı. Su ve atıksu yönetiminde dünyanın önde gelen organizasyonlarından "International Water Association (IWA)-Uluslararası Su Birliği"nin "Çamur Yönetim Grubu" desteği ile dünyada iki yılda bir düzenlenen kongre, bu yıl ilk defa Türkiye'de gerçekleştirildi. Kongre başkanlığını eş başkanlar olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nden Dr. Ayşe Filibeli ile Ortadoğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nden Dr. F. Dilek Sanin'in yaptığı toplantıya pek çok Türk ve yabancı bilim adamıyla özel sektör kurum ve kuruluşundan üst düzey yetkililer katıldı. Arıtma çamuru probleminin öneminin vurgulanması, bu konuda çalışan yerli ve yabancı bilim adamlarının, uzmanların ve uygulamacıların bir araya gelerek bilgi alışverişinde bulunması, uygulamada karşılaşılan problemlerin çözümüne yönelik işbirliklerinin geliştirilmesi amacıyla düzenlenen kongrede: Çamur Analiz Tekniklerinde Standardizasyon/ Çamur Arıtma; (Katılaştırma, Süzdürme, Sabitleştirme, Minimize Etme ve Yenilikçi Yaklaşımlar) / Çamur Bertarafı / Çamurdan Fayda Sağlama / Sürdürülebilir ve Etkili Çamur Yönetimi (Politikaları, Mevzuat ve Risk Analizleri) / Gelişmekte Olan Ülkelerde Çamur Yönetiminde Fırsatlar / Koku Problemleri ve Alternatif Çözümler/ Çamur Suyu Arıtımı/ Endüstri Kaynaklı Çamur Yönetimi gibi başlıklar altında yaklaşık 500 yerli -yabancı uzman l00'ü aşkın sözlü sunum gerçekleştirdi, 50 adet de poster bildirimi yapıldı. Kongreye ait bildirilerin komite tarafından seçilerek oluştun.ılan İngilizce bildiriler kitabı hakkında, Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği ya da Oıtadoğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği bölümlerinden bilgi alınabilir. ■
Basınç Düşürme Vanası O06F Filtre Kombinasyonu HS10S Geri Akış Önleyici BA295 Çek Valf RV281 Alwa-Kombi-4 Vana ' klasiklerimiz Milyonlarcakez denenmiş ve kalitesi onaylanmış Honeywellklasikleri Yenilikçiliksadeceyeni şeyler icat etmek değildir. Yenilikçi güç, aynı zamanda muhteşem ürünlerinsüreklidaha da mükemmelleştirilmesidir. Honeywell'in piyasaya çıktığı gündenberi toplam 11milyonadettenfazla satanD06F Basınç Düşürme vanaları kendi alanında yıldızlaşan bu mükemmelürünlere yalnızca birörnek... Honeywell'intesisatürünleriailesinin diğer "yıldızları" da bu başarıdan hiç geri kalmıyorlar. Ürünlerimizyüksekkalitelerive güvenilirlikleriylebayilerden uygulamateknisyenlerine,endüstriyelve özel kullanıcılara kadar herkesin güvenini kazanıyor. Bizde bu güvene,ürünlerimizinkalitesinive özelliklerini daha da geliştirerek ve mükemmelleştirerek teşekkür ediyoruz. Siz de klasiklerimizinyüksek performansının farkına varın. Honeywell Honeywell Otomasyon ve Kontrol Ürünleri Tel: 0.216 578 71 20 Faks: 0.216 575 66 37 www.honeywell.com.tr 02007 Honeywell lnlemational ine.
-------HUBE.__ Wii=i3#ikt•J!•Ic\'i HUBERROTAMAT- RoSK Lamelli Evselve Endüstriyel Atıksular için Komple ön Arıtma Tesisleri > ızgara, kum tutucu ve yağ ayırıcı: hepsi paslanmazçelik bir tank içindedir.60, 120 ve 160 ltr/sn. debileri için standart üretim, çok kısa süredeprojelendirme imkanı, inşaatta çok büyük yer kazancı ve ekonomi sağlar. Montajı basittir, birkaç günde işletmeye alınır. > lzgara ile tutulan katı maddelerve tank içinde tutulan kum, ayrı ayrı helezon taşıyıcılar ile direkt olarak çöp konteynırına depolanır. > 0,2 mm. (dahil)dane çaplı ve daha büyük kumların en az % 90 'ı tutulur (200 ltr.kum / 1000 m3 atıksu). Yüksekkum tutma verimi sayesinde arıtma tesisindeki ekipmanların aşınması önlenir. Performansgarantilidir. > Dış ortamda çalışır, bina gerekmez. Atıksu giriş akar kotuna göre yer seviyesiüzerinde (pompa ile)veyayer altında (tabii akış ile) monte edilebilir. > Sessiz,problemsiz,günde 24 saattam otomatik olarak sürekli hizmet görür, insan gücü gerektirmez, işletme masrafları çok azdır. > Komple kapalı olup koku yaymaz.Kompakt ve sağlamdır. > Nakliyesibasit,demontabl olması nedeniyle daha sonra başka bir yere nakil imkanı bulunur. Ref.: ManisaOSB RoSKSize2 ve Size3. İlave bilgi : 0532 241 55 79, 0212 263 55 81 www.huber.de The quality company worldwide haberler 1 Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı, GEP Katı Atık Bertaraf Tesisi'ni Ziyaret Etti Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Haris Silayciç ve beraberindeki heyet, Yeşil Enerji Üretim Teknolojileri Şirketi'nin (GEP), İstanbul'daki Katı Atık Bertaraf ve Yenilenebilir Enerji Üretim Tesisi'ni ziyaret etti. Konuk Cumhurbaşkanı'na, GEP'in "Atık-Türevi-Yakıt Hazırlama", "Gazlaştırma", "Sentez Gaz Temizleme" ve enerji üretim alanlarında geliştirdiği ticari/pilot ölçekli tesisi hakkında bilgi verildi. GEP'in; (90ton/gün) katı atık bertaraf etme ve (30MWe gün) enerji üretme kapasiteli modüler çözümleri ile miktar ve özelliklerine göre ölçeklendirilmek suretiyle atık yönetimine getirdiği çözümler anlatıldı. ■ Dr. Ahmet Lokurlu'ya "Sürdürülebilir Enerji Yaratıcılık Ödülü" ~ptığı çalışmalarla birçok ödül alan Dr. Ahmet Lokurlu I şimdi de Avrupa'nın önde gelen finans kurumlarının oluşturduğu bir kuruluş, olan "Sürdürülebilirlik Kurumu" tarafından; "Sürdürülebilir Eneıji Yaratıcılık Ödülü 2007"ye layık görüldü. Dr. Lokurlu ve ekibinin geliştirdiği sistemle, güneş enerjisi parabolik kollektörler vasıtasıyla toplanarak soğutma ve buhar ihtiyacına verimli çözümler sağlanıyor. Dr. Lokurlu ödül dolayısıyla yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Solitem Grubu olarak çalışmalarımızın, sürdürülebilir enerji konusunda önemli kurumlarca böylesine bir ödüle layık görülmüş olması, bizi çok mutlu etmiştir. Bu ödül, Grubumuzun ekonomik, uygulanabilir ve yenilikçi teknolojilerini geliştirmeye devam etmesi yönünde bize destek ve güç katmıştır". "Sürdürülebilir Eneıji Yaratıcılık Ödülü", bir yatırımcı kuıuluş olan ve içlerinde Bank Sarasin & Cie AG., Deutsche Bank, Kredit Suisse gibi kuıuluşların yer aldığı "Sürdürülebilirlik Kuruluşu" (Sustainability-Verein) tarafından veriliyor. ■
ABEL Diyaframlı ve PistonluÇamur Transfer Pompaları, Filtre Pres Pompaları BREDEL PeristaltikPompalar AP PlastikVa a ve Debimetreler,, Dijital Akışölçerler INNOPLANA Çamur Kurutma Sistemleri JESCO Dozaj Pompaları, PlastikManyetik Santrifüj Pompalar, pH ve Klor Kontrol Üniteleri OZONIA OzonlamaSistemleri PF PUMPEN Burgulu Pompalar VAG Su ve atıksu uygulcımaları için;Çek,Kelebek, l~nelive SürgülüVanalar,Vantuzlar, Basınç ve Akış Kontrol Vanaları, Kanal Kapakları Metrans uzmanlıQı; Akışkan transferi uygulamaları ve ekipmanları konusunda,dünya lideri firmaların ürünlerini,mühendisliks,ervis ve bakım deste~iyle birleştirerek sektöre! çözümler üretmektir. Metrans Makina Endüstrisi Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Baraj Yolu Cad. Karakaş Sok. No:17 34775 Y.Dudullu • lstanbul Tel: (0216) 540 67 67 Faks: (0216) 540 56 96 www.metrans.com.tr
haberler Özyak, Yeni Seri Dalgıç Motorlarını Hizmete Sundu So~msauyunuz için . Kurulduğu 1996 yılında beri Suver marka dalgıç pompa, elektrik motoru ve Alfen marka sıcak su sirkülasyon pompalarının üretimi yapan Özyak Isıtma ve Soğutma A.Ş. yürüttüğü Ar-Ge çalışmalarının son ürünü olan ve tasarımını belgelendirdiği yeni seri dalgıç motorları kullanıcıların hizmetine sundu. Bu tasarımla aynı zamanda, (6") (8") (10") çapındaki komple paslanmaz bronz ve pik döküm dalgıç motorlarını da kullanıcının farklı istek ve uygulamalarına yanıt verecek hale getirdi. Üretimini, 5 yıldır Gebze Plastikçiler Organize Sanayi Bölgesi'ndeki tesislerinde sürdürmekte olan şirket ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi ve CE sertifikasının da sahibi. ■ Wilo Eğitim Tırı Türkiye'deydi ... Wilo'nun ürün tanıtımlarını yapmak ve uygulamalı eğitimler vermek üzere "Mobil Fuar"a dönüştürdüğü "Wilo Eğitim Tın" Türkiye'deydi. Almanya'dan başlayarak 16 ülkeyi gezecek eğitimi tın, Wilo'nun yüksek teknoloji ürünlerini, müşterilerinin ayağına kadar götürüyor. Bu yıl Mart - Ağustos aylarında S0'den fazla şehri gezerek, 30 bin km. yol kat edecek Wilo Eğitim Tın neredeyse tüm Avrupa'yı dolaşacak. Türkiye ziyaretinde 7 ili dolaşan eğitim tırınm ilk durağı 28 Nisan Cumartesi günü İstanbul -Maltepe Wonderland oldu. Ardmdan sırasıyla; 30 Nisan İzmir, 3 Mayıs Antalya, 5 Mayıs Konya, 7 Mayıs Adana, 8 Mayıs Gaziantep ve 10 Mayıs Ankara ziyaretleri gerçekleşti. ■ çodkaheakonomik Soğutma Kulesi Servis Hattı ÜzerindeFiltrasyon bifriltsriestemi: A q uTaRLO- S K AquaTrol·SK, kendkiendinoitomatik temizleyebiçleonközelbirpaket filtrediı. So~utmsiasteminainasirkülasyon hattı ileil~iliolmadasne,rvis hattı üzerindçeokekonombikrfiltrasyon sa~laı. '.;' ~. T e 1: ( 2 3 2) ı, 8 6 2 3 2 3 ( pbx) • Faks':' (2 32) ı, 8 6 2 ı, 2-ı, w w w . b u r k ut. C o m. t r / i n f İl @' bfuir k"u t. C o m. h __ _!:_• __ )_;_,~- [ill SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 14 ısı EŞANJÖRÜ (veya kalıp) SU TEKNiĞi L TD.ŞTI.
Wilo Pompa Sistemleri A.Ş. •Akdeniz Cad • 30. Sokak· 34857 • İstanbul T 0216 661 02 03 • F 0216 6610212 • wilo@wilo.com.tr • www.wilo.com.tr lwıtol Pumpen lntelligenz.
haberler Polisu-Polimeks, Aşgabat'da İçme Suyu Arıtma Tesisi Kuruyor Polisu Çevre-Polimeks İnşaat, Aşgabat şehrinin içme suyu ihtiyacını karşılamak üzere mevcut arıtma tesislerine ilaveten Garakum Kanalı'ndan alınacak suyla 250.000 m3/gün kapasiteli 28 milyon ABD doları bedelli tamamen yeni bir içme suyu arıtma tesisi kuruyor. Proje kapsamında yapılacak işler arasında: Garakurn Kanalı'ndan alınacak suyun 1.000.000 m3'lük ön çöktürme havuzunun inşa edilmesi. Ham suyu, ön çöktürme havuzundan arıtma tesisine pompalayacak ham su pompa istasyonu. Askatlı havalandırma, floki.ilasyon ve durultucu binası. K-tipi açık hızlı kum filtreleri, temiz su deposu ve pompa istasyonu, kimyasal dazlama ve depolama binası. Sodyum hipoklorit üretim binası ve dezenfeksiyon, trafo ve jeneratör binası ile yardımcı işletmeler ve idari binalar bulunmaktadır. Aynca Gündoğar bölgesinde yapılacak 2 adet 10.000 m3'lük temiz su depolama tankları ile pompa istasyonuna ilaveten 1400 mm. çapında 10 km uzunluğunda GRP boru hattı yapımı bulunuyor. Daha önce TürkmenabatTürkmenistan şehrine kurduğu 150.000 m3/gün kapasiteli tesisin prosesi ile benzerlik taşıyan bu tesiste proses suyu kendi cazibesi ile akmakta ve çok az müdahaleye ihtiyaç duyulduğundan işletimi son derece kolay ve az bakım gerektirmektedir. ■ Yazı İşleri Müdürümüz Bema Kasap Evlendi Dergimizin Yazı İşleri Müdürü (Teknik Editör) değerli arkadaşımız, Berna Kasap, 22 Nisan 2007 tarihinde İzmit Korclsa'da Makine Mühendisi olarak çalışan Barış Akın ile hayatını birleştirdi. Doğa Yayıncılık ailesi olarak Berna Barış Akın çiftini tebrik ediyor, ömür boyu mutluluklar diliyoruz. ■ "TSKB ile Önceliğimiz Çevre" Projesi Tanıtıldı Türkiye Sanayi Kalkınma Bankası'nın (TSKB), kurumsal sosyal sorumluluk projesi "TSKB İle Önceliğimiz Çevre" projesi kamuoyuna tanıtıldı. Toplumun çevre konusundaki bilgi ve bilinç düzeyini artırmayı hedefleyen proje, birbirini tamamlayan bir dizi etkinlikten oluşuyor. Proje kapsamında, önce projeye destek olacak "Çevre Elçileri" belirleneli, ardından "cevreciyiz.com" adresinden yayın yapacak zengin içerikli bir çevre portali hazırlandı. Proje kapsamında ayrıca, yaz aylarında "Doğa İle Buluşma Günü", sonbaharda ise "TSKB İle Önceliğimiz Çevre Konferansı" düzenlenecek. Çevre Elçileri "TSKB ile Önceliğimiz Çevre" projesi kapsamında ilk olarak, projenin mümkün olan en geniş kitleye ulaştırılması ve kamuoyunun gündemine sık ve sürekli bir şekilde getirilmesi amacıyla bir "Çevre Elçileri" grubu oluşturuldu. Grupta, Türkiye genelinde sanat, bilim, medya ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJiLERİ • SAYI 14 ve iş dünyası gibi değişik alanlarda başarılı olmuş ve topluma örnek teşkil edebilecek kişiler yer alıyor. "Çevre Elçileri" grubu şu isimlerden oluşuyor: Prof. Dr. Ahmet Demir, Prof. Dr. Ali Rana Atılgan, Atilla Uras, Ayhan Atakol, Bünyamin Sürmeli, Yrcl. Doç. Dr. Can Bizse!, Cem Orkun Kıraç, Ediz Hun, Doç Dr. Erdem Görgün, Galip Tuna Eroğlu, Dr. Harun Güçlüsoy, Jale Yılmabaşar, Kerem Okumuş, Levent Ballar, Melih Aşık, Meral Tamer, Dr. Metin Sözen, Miktat Kaclıoğlu, Muhittin Sirer, Müjde Ar, Orhan Bursalı, Doç. Dr. Orhan Gökay, Prof. Dr. Orhan Yenigün, Osman Arolat, Özcan Yüksek, Rauf Ateş, Sedat Ergin, Dr. Sibel Sezereralp, Suade Arançlı, Tülay Zihli, Yalçın Savuran, Yeşim Beyla ve Zafer Kızılkaya. "cevreciyiz.com" Projenin iletişim kanalı olarak, çevre konusunda bugüne kadar hazırlanmış en geniş kapsamlı portal olması hedeflenen cevreciyiz.com açıldı. cevreciyiz.com'da, çevreyle ilgili haberler; akademisyenlerin, sivil toplum kuruluşlarının, konuya ilgisi olan profesyonellerin araştırma, makale ve yazıları; özel çevre dosyaları; çevre mevzuatı; kurumsal anlamda mevzuata uyum için yapılması gerekenler; bireysel ve kurumsal başarı hikayeleri; ünlü doğa fotoğrafçılarının sanal fotoğraf sergileri; Türkiye'nin ve dünyanın çevre ajandası ile çevresel yaklaşımları veya riskleri ölçen ve yapıcı öneriler getiren birtakım araçlar yayınlanıyor. Portalcle ayrıca, gençler ve çocuklara yönelik bölümlere de yer veriliyor. ■
haberler WWF-Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Akın Öngör: "Türkiye Kyoto Protokolü'nü imzalamalıdır" WWF-Türkiye'nin (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) 9. Genel Kurul Toplantısı'nın ardından belirlenen yeni yönetim kurulu önümüzdeki dönemde gerçekleştireceği projeleri açıklamak üzere bir basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısına WWF-TürkiyeYönetim Kurulu Başkanı Akın Öngör, Başkan YarclmıcıJarı Caroline Koç ve Cem Duna ile Genel Müdür Dr. Filiz Demirayak katıldı. Yönetim Kurulu Başkanı Akın Öngör toplantıda yaptığı konuşmada; W\XIFTürkiye olarak İstanbul Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi akademisyenlerinden görüş aldıklarını, Kyoto'nun Türkiye'ye getireceği mali yüke rağmen bu anlaşmaya imza atması gerektiğini söyledi. Akın Öngör, yönetim kurulu üyelerinin iş dünyasından geldiğini ve bu protokolün getirdiği mali yükümlülüğün farkında olduklarını hatırlatarak, "Türkiye protokole imza attıktan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'nclen geçirmediği sürece yükümlülüğü bulunmuyor. Ancak imza attıktan sonra maddeler üzerinde müzakere imkanı oluyor. WWF-Türkiye olarak görüşümüz, dünyada 167 ülkenin imzaladığı protokolün imzalanması ve mecliste onaylanmadan önce müzakere edilmesidir" eledi. Akın Öngör ayrıca WWF'in yaptığı bir araştırmaya göre; dünyayı kurtarmak için sadece "5" yılımız kaldığı sonucunun çıktığına dikkat çekerek, "2012 yılına kadar dünya ülkelerinin bir araya gelerek koordineli bir çalışma başlatmaları gerekiyor. Bu çalışmaların Birleşmiş Milletler çatısı altında ele alınması gerek. Hala bir umut var. Bunun için annelerin liderliğine ihtiyacımız var. Çünkü anneler çocuklarının istikbalini, geleceği daha çok düşünüyor" diye konuştu. Al Gore 12 Haziran'da İstanbul'da Öte yandan, küresel ısınma konusunda başarılı çalışmaları ile dikkat çeken ABD Eski Başkan Yardımcısı Al Gore'un 12 Haziran 2007 tarihinde WWF-Türkiye ve Garanti Bankası'nın davetlisi olarak Türkiye'ye geleceği açıklandı. Al Gore'un "Uygunsuz Gerçek" filmiyle tüm dünyada geniş kitlelere ulaşan iklim değişikliği konusundaki sunumunu gerçekleştireceği belirtildi. ■ Polisu,Polisan Boya İçin Deniz Suyundan Proses Suyu Üretecek Polisu Çevre Teknolojileri A.Ş., Polisan Boya'nın boya, reçine ve PVA üretiminde kullanacağı düşük iletkenlikteki "proses suyu"nun deniz suyundan elde edilmesini sağlayacak "ters ozmos" tesisi kuruyor. Kurulacak tesis 550 m3/gün üretim kapasitesinde ve 50 microsiemens/cm iletkenlikte su üretecek iki kademeli ters ozmos deniz suyu arıtma tesisi ile 50 m3/gün üretim kapasitesinde ve 5 microsiemens/cm iletkenlikte su üretecek tek kademeli ters ozmos kuyu suyu arıtma tesislerinden oluşacak. Sistem; ham su terfi pompaları, ham su deposu, kum filtreleri, 2 adet ters ozmos deniz suyu arıtma tesisi, 1 adet ters ozmos kuyu suyu arıtma tesisi, 2 adet clegazör, ürün su depoları ve terfi pompalarından oluşmaktadır. "Her türlü kaynaktan dilediğiniz gibi su" sloganıyla faaliyetlerini sürdüren Polisu, Zeytinoğlu Holcling'in bir kuruluşu olan Essu Arıtma Tesisleri'nin faaliyetlerini 2005 yılında durdurmasıyla doğmuş ve Essu'nun 12 yıllık birikim ve referanslarını keneli bünyesine katmıştır. Ayrıca, yurt dışı inşaat sektöründe büyük başarılara imza atmış Polimeks İnşaat A.Ş. ele Polisu'nun projelerinde işbirliği yaptığı şirketlerden birini oluşturuyor. ■ Schneider, Power Logic'i Türkiye'de Satışa Sundu Dünyanın önele gelen elektrik teknolojisi üreticilerinden Schneicler, elektrik tüketiminde tasarruf sağlayan ödüllü ürünü Power Logic'i (Güç İzleme ve Kontrol Sistemi) Türkiye'cle ele satışa sundu. Hem sanayi hem ele hizmet sektöründe, geniş bir uygulama yelpazesi için tasarlanan ve 2006 yılı İngiltere Elektrik Endüstrisi Ödülleri, "Yılın Bina Hizmetleri Ürünü" ödülünü kazanan Power Logic; enerji kalitesinin cleğerlenclirilmesine, ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 14 her türlü sorunun sebebinin tespit edilmesine ve alınan iyileştirme tedbirlerinin etkinliğinin kontrol edilmesine olanak sağlıyor. Basit akım ölçümünden, güç kalitesinin uzaktan izlenmesine kadar, bütün elektrik tesisatı yönetimi ihtiyaçlarını karşılayan Power Logic; enerji maliyetinin ve güç tüketiminin azaltılması, tüketicilerin tespiti, maliyetlerin bölüşümü, kullanıcıların harcamalardan haberdar edilmesi, elektrik tesisatı uzantıları için yedek kapasite tanımlaması, tepe değerlerin yönetimi ve cezaların önüne geçilmesi gibi konularda karlı çözümler getiriyor. ■
ENİS BURKUT enis@burkut.com.tr Bir işletmede kullanılacak olan suyun, bu işletmeye uygun olup olmayacağı, suyun görünüşünden ve tadından değil ancak "Su Analizi" sonucu anlaşılır. İşletmeye uygun olmayan suyun kalitesinin düzeltilmesi için gerekli "Su Hazırlama Sisteminin Tasarımı" su analizine göre yapılır. ıp laboratuarları geliştikçe doktorların hastalıklara teşhis koymaları kolaylaşıyor. Doktorun istediği kan ve idrar tahlillerinin raporları hakikati gösteriyorsa, tıbbi teşhisin doğru olma ihtimali yüksek oluyor. Ayni şekilde, bir suyun kalitesi ve nitelikleri hakkında bilgi edinmek ve su hazırlama sistemini tasarlamak için de suyun limyasal ve bakteriyolojik analizlerine ihtiyaç duyulur. Bu yazımızda yalnızca "Kimyasal Analiz" konusunu işleyeceğiz. İşletmede kullanmayı amaçladığımız suyun (su içilir nitelikte olsa dahi) prosese veya buhar kazanına uygunluğuna, insanın beş duyusu karar veremez. Ancak güvenilir ve uzman bir laboratuvarın yapacağı analizin sonuçları elimizdeki suyun kalitesi ve işletmemize uygunluğu hakkında bilgi verebilir. İnsanın tat alma ve koku alma kabiliyeti bir dereceye kadar suyun sertliği, tuzluluğu; su içindeki demirin, amonyağın ve sülfür gazının varlığı hakkında fikir verebilir. Ancak, proses veya buhar kazanı için çok önemli olan suyun pH derecesi, klorür miktarı, alkalinite değeri, silikat miktarı, nitrit ve nitrat miktarı hakkında insanın duyulan bilgi vere- ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJiLERİ • SAYI 14 mez. Oysa, bir işletmede sağlıklı ürünler elde etmek için, daha işletme kurulurken, işletmede kullanılacak olan suyun içinde bulunan mineraller hakkında detaylı bilgi edinmek ilk yapılacak işlemlerden biridir. Doğru bir yatırım yapmak için su hakkında en az aşağıdaki tabloda verilen bilgileri edinmemiz gerekir. Su Analiz Değerleri Suda bulunan minerallerin değerleri üç değişik birim ile verilebilir: - Mili - ekivalan (meq/lt) (veya Milival -mval olarak ela anılır) - Miligram/litre (rng/lt) veya "milyonda bir" (ppm) - Kasiyum Karbonat cinsinden rng/lt (mg/lt CaC0 3 cinsi) Bu üç birimin birbiri ile ilişkisi her mineral için ayrıdır. Sudaki mineraller hakkında daha detaylı bilgi edinmek isİletkenlik AmonyakNH4 pH Nitrit N02 Toplam Çözünmüş Madde Nitrat N03 Toplam Sertlik Demir Fe Silikat Si0 2 Mangan Mn teyenler referans kitaplarından veya laboratuarlardan bilgi edinebilirler. Kimyasal analiz sonucu; suyun sertliği, pH derecesi, tuzluluk durumu, (varsa) içinde insana zararlı azotlu malzemelerin miktarı, buhar kazanına zararlı olan silikat ve paslanmaz çeliğin düşmanı klorür mineralinin miktarı gibi birçok bilgi edinilir. Su içinde bulunan bazı gazların varlığı ancak suyun başında yapılacak analizler ile ortaya çıkar. Bu tür gazların varlığından şüphe ediliyorsa ve bunlar prosesi etkileyecekse, bir laboratuar yetkilisini kuyunun başına davet etmek uygun olur. Kimyasal analizin doğru ve güvenilir olması şarttır. Aksi halde, yanlış bir analize güvenilerek çok gereksiz yatırımlar yapılabilir veya gerekli yatırımlar yapılmadığı için işletmede istenen kalitede ürün elde edilemez; sonunda, işletme çalışmaya başladıktan sonra tanker ile Kalsiyumca Sülfat S04 Magnezyum Mg Klorür CI Sodyum Na Fosfat P04 Potasyum K Karbonat C03 Bikarbonat HC03
su,deniz, gHI. baraj,yer altı suları, sular, kıyı ve nehir ağızları ... ihazvesistemletrüi msukalitesöi l •teknolojiysizleresunuyor [tU ~[l~~[ ~[l~~E Hızlı ve doğru ~lçumlieçrinekonomik. eltipiseri. pW;-sıaeklık. mV. OD. iletkenltiukz, lutak, TOS. PH IO□ D□ 200' EMtHT ~[ınf \l! ar seHe k&şullen için dayanık! g0finili1rJ, ortamtifYi,timetre. Ay"da pH,U-likj tuzluluk: ID a, ORP ve sıcaklık tılçamo. 49.000dete kayıt kapasitesi. Sahada değiştirilebilen probler. _ _ '.·· vsf TÜRKİYE TEK YETKİLİ TEMSİLCİSİ Tümsukalitesi ıılçum cihazlarınız için 35 yılı aşkın deneyimi. tecrübeli satış kadrosu. teknikservishizmevtie IS□ SODKIaliteBelgesilie güvenilairdres. ANKAMREARKEZ , ÇetinEmeç Bulvarı 7.CaddNea3: 9 A.Oveçl0e6r 460Ankara , Telefon : (3124)726900(IOhat) , Faks : (3124)726979 , e-mail : nel@nel.com.tr , web : www.nel.com.tr ISTANBUL ŞUBE , Kore Şehitleri CadN. a3: 7/3 EsenteMpeah. Şişli 34394lstanbul NEL , Telefon : (212)758400 , Faks : (212)756500 ELEKTRONİK , e-mail : istanbul@nel.com.tr , web : www.nel.com.tr www.nel.com.tr
su taşımak zorunda kalınabilir. Analiz sonuçlarının doğru olabilmesi için öncelikle su örneğinin alınmasında bazı hususlara dikkat edilmelidir. Su Örneği Alınması ve Laboratuvara Sevki: 1. Elinizde hiç kullanılmamış 1-2 litrelik bir şişe varsa bu şişeye su örneğini koyabilirsiniz. Böyle bir şişe yoksa 1,5 litrelik bir "şişe suyu" satın alın, içindeki suyu kullanın veya boşaltın, bu şişeye su örneğini dolelurab ilirsiniz. 2. Su örneği şişesini en az iki kez örneği alınacak su ile çalkalayın ve boşaltın. Bu şekilde örnek şişesinde daha önce bulunan su damlacıklarından veya tozlardan şişeyi arındırmış olursunuz. 3. Su örneğini mümkün olduğu kadar suyun ilk çıkış noktasından alın. Depoda veya bir hortumda beklemiş sudan alınan örnekler yanlış analiz değerleri verebilir. Bir boru veya hortum ucundan su örneği almak gerektiğinde en az üç dakika suyu akıtın, daha sonra örnek alın. 4. Mümkün olduğunca su örneğini kendiniz alın. Bir başkasına verdiğiniz bu önemli işi o ela bir başkasına devredebilir. Sonunda, "dışarıya ayıp olmasın" düşüncesi ile işletmedeki yumuşatılmış su şebekesinden örnek şişesi doldurulabilir. Bu bir şaka değil, bu tür olaylarla karşılaşıyoruz. 5. Örnek suyun, şişede bulunduğu zaman içinde hava ile temasını azaltmak için şişeyi, ağzına bir cm kalıncaya kadar doldurun ve kapağı derhal kapatın. Laboratuvara ulaştırılana kadar şişeyi koyu renkli bir torba içinde bulundurun ve ışık almasını engelleyin. 6. Birkaç gün beklemiş su örneklerinin analizlerinde bazı değerler yanlış çıkabilir. Mümkün olduğu kadar su örneklerini bekletmeden laboratuvara gönderin. Hafta başında örnek alınıp laboratuvara göndermek haftanın son günü örnek almaktan ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 14 daha uygundur. Böylece su örneğinin laboratuvarda hafta sonu bekleme riski olmaz. 7. Su örneği şişesine bir kağıt yapıştırarak üzerine işletmenin adı, kuyunun adı veya numarası, örnek alınma tarihi gibi bilgileri kaydedin. Kimyasal Su Analizi Yorumu Su kimyasını çok iyi bilmeden yapılacak su analizini yorumları, yanlış su şartlandırma cihazları seçilmesine yola açabilir. Su analizi elde edildikten sonra suyu ve su iyileştirme cihazlarını iyi bilen, güvenilir bir uzmana danışmak en doğru ve en ekonomik yöntemdir. Fikir vermek amacı ile su analizinde görülen bazı değerleri burada kısaca açıklayacağız. Toplam Çözünmüş Madde: Halk dilinde "Eriyik Macide"; İngilizce TDS (Total Dissolvecl Solicls); suda çözünmüş halele bulunan minerallerin miktarıdır, mg/lt veya ppm (milyonclaki miktar) birimleri ile ölçülür. İletkenlik: Su içindeki çözünmüş minerallerin doğurduğu elektrik iletkenliğini gösteren bu değere "Konclüktivite" ele elenir. İçinde çözünmüş mineral olmayan, yani saf su elektrik geçirmez ve iletkenliği ölçülemez. İletkenlik değeri MikroSiemens/cm (microS/cm) birimi ile ölçülür. pH Değeri: Kuyu sularında pH değerinin 6,5 ile 8,5 arasında olması normal sayılır. Oysa buhar kazanı içinde 9-11 gibi yüksek pH değerleri istenir. pH değerinin "Logaritmik" bir sayı olduğunu hatırlatalım; pH 5 değerindeki su, pH 6 değerindeki suya kıyasla 10 kez daha asicliktir. Sertlik: Kalsiyum ve Magnezyum mineralleri sudaki sertliği oluşturan minerallerdir ve (evler dahil) hiçbir proseste istenmezler. Su içindeki sodyum miktarı çok yüksek değilse, "Reçineli Su Yumuşatma" cihazları ile sertlik kolayca giderilir. Klorür: Sofra tuzunun (NaCI) yarısı olan (Cl) iyonunun yüksek olması, paslanmaz çelik malzeme için çok önemlidir. Asitlere ve oksiclasyona çok dayanıklı olan 304 ve 316 kalite paslanmaz çelik malzemeler, sudaki klorür iyonunun tesiri ile çok hızlı olarak korozyona uğrarlar; borular ve ısı eşanjörleri delinir ve proses çok zarar görür. Su sıcaklığı arttıkça klorür'ün zararı çoğalır. Klorürün giderimi ancak "Ters Ozmos Sistemi" ile olabilir. Silikat Değeri: Silikat değerinin yüksek olması durumunda buhar kazanında blöfler çoğaltılır. Yüksek silikat kazan cidarlarında ve borularında cama benzer sert tabakalar oluşturur ve ısı geçişini engelleyerek kazanın verimini düşürür. Tekstil boyahanelerinde silikatın özellikle bobin boyamalarda prosese çok zarar verdiğini gördük. Silikatın giderimi ters ozmos sistemi ile mümkündür. Amonyak (NH4) ve Nitrit (NO2) içme ve kullanma sularında istenmez. Gene bir azotlu bileşik olan Nitrat (NO3), yönetmeliklerde 50 mg/lt seviyeye kadar müsaade edilir. Alkalinite: Suyun pH derecesine göre varlıkları azalıp çoğalan OH, CO3 ve HCO3 iyonları 300 mg/lt sınırını geçtikten sonra buhar kazanlarına, tekstil boya prosesine ve birçok prosese zarar verebilir. Demir ve Mangan: Suyun tadını en çok bozan minerallerdir. Bunların değerlerinin 0,5 mg/lt'clen yüksek olması buhar kazanlarına, reçineli ve mambranlı su hazırlama sistemlerine ve prosese ele zararlı olduğundan işletmelerde istenmeyen minerallerdir. Hassas Konular Yazımızın maksadı "Kimyasal Su Analizi"nin tüm değerleri hakkında bilgi vermek değil, bu analizin "Su" için önemine dikkat çekmektir. Bu nedenle yazımızda çok hassas konulardaki su değerlerine yer vermedik. Örneğin, "İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yö-
Yaşam için ... Disk ve Tüp Difüzörler Mono Pompalar Öğütücüler Dalgıç Karıştırıcılar RootsTipi Hava Üfleyiciler SantrifüjTip HavaÜfleyiciler Dalgıç Temiz Su Pompaları Yeraltı SuyuDrenajSistemleri Kontrolve Ölçüm Cihazları Yangın Hidroforları EndüstriyelPompa Uygulamaları Flygt ANADOLFULYGTPOMPAPAZARLAMVAE TİCARET A.Ş. ~ ITT lndustries "'v Ensl,ıtwtd lor lifi' MerkezveTeknikServis IMESSan.Sitesi E Blok501.Sok.No:35 Y. Dudullu• Ümraniye ı lstanbul Tel.:(02164) 661240Pbx Faks:(0216)4661247 E-postaf:lygt@anadoluflygt.com.1r www.anacloluflygt.com tr AnkaraBölge Müdürlüğü Reşit GalipCad.No:74/2G.O.PA. nkara Tel.:(03124) 476041Pbx Faks(:03124) 476826 E-postar:eha@anadoluflygt.com.tr Dalgıç Atık Su Pompaları HidroforSistemleri Drenaj Pompaları ANAD~LU FLYGT
netmelik"in, "Kaynak Suyu" ile ilgili değerlerinde, Arsenik maddesi için "10 ppb", yani "milyarda 10" gibi çok hassas bir sınır verilmektedir. Diğer bir örnek, enerji santrallarında kullanılan gaz türbinleri için hazırlanan sulann iletkenliğinin 0,1 mikroS/cm altında ve silikat değerinin 10 ppb, yani milyarda l0'un altında olması istenir. Sonuç: Bir işletmede kullanılacak suPIERALISI JUMBO 4 [E] SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 14 yun kalitesini yorumlamak için kimyasal su analizi yapılması şarttır. Kimyasal analiz yapılmadan suyun nitelikleri ve işletmede kullanılırlığı hakkında konuşmak ve yorum yapmak çok risklidir. Bir işletmede kullanılacak su "içilir nitelikte" olsa dahi analizi yapılmalıdır. Kimyasal su analizi yaptırılmadan, yalnızca hayat tecrübelerine güvenerek satın alınan su şartlandırma cihazları genelde yanlış yatırımlara neden olduğu gibi yanlış işletme şartları doğurarak işletmeleri zarara sokarlar. Su parmak izi gibidir. Bir su diğer bir suya kesinlikle benzemez. Kaynak Resmi Gazete 17 Şubat 2005-Sağlık Bakanlığı'ndan: İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik
11/anyen PUMPEN Çevreyle dost ürünler Wangen monopompalar atıksu arıtma ve endüstriyel tesisinizde güvenle kullanabileceğiniz pompalardır. ✓ARPO Arpon EndllstrlyelEkipmanlarSanayive Ticaret Ltd, Ştl, Prof. Ali NihatTarlancad. KutayHanNo:103Kat:5 D:12 34752 İçerenköy • İstanbul Tel.: 0.216.46948 92 • Faks:0216.46948 93 www.arpon.com.tr • lnfo@arpon.com.tr
1 -~! ..ı -~J, ' 1 ıı , -----·; .l ' Evsel Atıklardan Çimento • Fabrikaları için Alternatif Yakıt Elde Edilmesi Olanaklarının Araştırılması ■ Şenol Yıldız - Volkan Enç (iSTAÇ) istanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme San. ve Tic. AŞ. ünyamızcla hızla artan şehirleşme ve endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan en önemli çevre problemlerinden biri ele katı atıklardır. İstanbul'cla günlük ortalama 14 bin ton evsel atık üretilmektedir. İstanbul'cla yılda üretilen 5 milyon ton evsel atığın yüzde 12-lS'ini geri kazanılabilir atıklar oluşturmaktadır. Her gün ürettiğimiz ambalaj atıkları, katı atık miktarını sürekli artırırken, bu el SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 14 maddelerin bertarafı için oluşan maliyetler giderek yükselmektedir. Bu tür atıkların deponi alanlarına gömülmeleri; yeraltı ve yerüstü suları, toprak ve hava için önemli çevre kirliliği sorunlarına yol açmaktadır. Aynca taşıma masrafları ve depolama giderleri ile birlikte büyük bir ekonomik zarar oluşmaktaclu'. İstanbul'cla ilçe belediyeleri tarafından toplanan evsel katı atıklar öncelikle aktarma istasyonlarına getirilmekte buralarda taşıma kolaylığı sağlaması açısınelan sıkıştırılarak, silolara yüklenmekte ve sonrasında bir kısmı depolama alanlarına, bir kısmı ise kompost ve geri kazanım tesislerine getirilmektedir. Kompost tesisine getirilen atıkların organik kısmı belirli işlemlerden geçirildikten sonra kompost ürün haline getirilmekte, geri dönüşümü mümkün olmayan diğer atıklar ise depolama alanlarına gönderilmektedir. Bu ela ilave nakliye ve depolama masrafları oluşturmaktadır. Atık plastikler, günümüzde dünya ka-
HENDİSLİK" • ) Hızlı Karıştırıcı Çok KademeliSantrifüj Blower RootsBlower Akustik Kabin • • • • • • • • • • • • kalite farkıyla yarınlara ... DENiZ MÜHENDiSLiK KiMYA VE ARITMA SAN. TIC. LTD. ŞTI. lmes Sanayi Sitesi A Blok 104 Sokak No: 8 Y.Dudullu-Ümraniye / lstanbul Tel: (0216) 415 03 03 (pbx) Faks: (0216) 466 35 86 E-mail: deniz@denizmuhendislik.com.tr Web: www.denizmuhendislik.com.tr • • • • • • • • • • • •
proie tanıtımı muoyunun üzerinde durduğu en önemli konulardan birisidir. Konunun önemi, plastiklerin geri dönüşümü ve enerji üretmek amacıyla değerlendirilmesi konularındaki araştırma ve geliştirme çalışmalarına hız kazandırmıştır. Gelişmiş ülkelerde atık plastiklerin geri kazanımı için atık yakma tesisleri kurulmuştur. Bu sayede hem atıklar ortadan kaldırılmakta hem de elektrik enerjisi üretilmektedir. Bir diğer alternatif ise, atık plastiklerin kırılarak ya da peletlenerek gerekli boyu ta ve şekle getirildikten sonra alternatif yakıt olarak kullanılmasıdır. Çimento endüstrisi atık yönetimine uygun çözümler getirme yönünde önemli bir potansiyele sahiptir. Isıl değer taşıyan atıkların çimento fabrikalarında alternatif yakıt olarak kullanılmak suretiyle bertaraf edilmesi gelişmiş ülkelerde yaygın bir yöntemdir. AB ülkelerindeki bazı fabrikalarda alternatif yakıt kullanım oranı % 60-70 seviyelerine ulaşmıştır. Atıkların bertaraf edilmesi ve çimento endüstrisi gibi birçok sanayide tekrar kullanılabilir hale getirilmesi, çevre açısından en uygun yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Atıklardan enerji geri kazanımı, Türkiye'nin Kyoto Protokolü'nü imzalaması halinde, CO2 emisyonlarının azaltılması açısından ela önemli avantaj getirecektir. Atıktan türetilen yakıt olan "Refuse-Derivecl Fuel (RDF)"; evsel ya ela endüstriyel katı atıktan, geri kazanılabilen malzemelerin (plastik, cam, metal vs.) ayrıştırılmasından sonra geriye kalan yanabilir geri dönüşümsüz malzemeden elde edilen alternatif bir tür katı yakıttır. Yüksek kalorifik değere sahip bu yakıt çimento fabrikalarında, enerji üretim tesislerinde yakıt olarak kullanılmaktadır. RDF teknolojisi genellikle oldukça büyük kentsel katı atık (MSW) tesislerinde uygulanabilir. RDF'nin kalorifik değeri 17MJ/kg'clır. Kalorifik değerinin yüksek olması yakıt karakteristiğinde bulunan plastik, kağıt, mukavva gibi bileşenlerden kaynaklanır. Ayrıca biyokütle değeri yüksektir. [16]RDF'nin yine gazlaştuma veya piroliz tesislerinde ele kullanılma olanağı vardır. [20] Ancak RDF ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 14 düşük sıcaklıklarda yakılırsa tehlikeli gazlar yayabilir. Bu nedenle halkın bu yakıtı diğer evsel yakıtlar gibi kullanması önlenmelidir. (21] İstanbul'da RDF Teknolojisi Uygulamaları RDF teknolojisinin Türkiye'de uygulanabilirliğinin araştırılması için İSTAÇ, AKÇANSA ve TÜBİTAK MAM tarafından ortak bir proje yürütülmektedir. Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde bu amaca yönelik tesisler mevcuttur. Ancak, Türkiye çöpünün karakterizasyonu Avrupa ülkelerinden farklı olduğu için bu tesislerin aynen kurulması halinde olumlu sonuç alınamayabileceği düşünülmektedir. Projenin amacı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kompost ve Geri Kazanım Tesisi ayırma ünitesinde, ayrılan ve geri dönüştürülemeyen (mevcut sistemde depolama alanlarına gönderilen atıklar) atıklardan RDF üretilmesi ve bu malzemenin çimento fırınlarında ek yakıt olarak (fosil yakıtlar yerine) kullanılması prosesinin araştırılmasıdır. Kompost tesislerinde maliyet oluşturan bu etkenlerin Ar-Ge desteğiyle ürün haline dönüştürülmesi maksadıyla, Kemerburgaz Kompost Tesisi'ne, "RDFTesisi" kurulacaktır. Bu tesis Türkiye'cle ilk defa gerçekleştirilecek olup kurulacak diğer kompost tesisleri için bir model oluşturacaktır. Proje kapsamında üretilen RDF malzeme endüstriyel boyutta bir çimento fırınında ek yakıt olarak kullanılacak ürün ve emisyonlar üzerindeki etkileri araştırılacak ve mevcut sistemde kullanılan yakıtlarla kıyaslaması yapılacaktır. Mevcut Durum İstanbul Büyükşehir Belediyesi iktisadi teşebbüsü olan İSTAÇ A.Ş. tarafından işletilen Kemerburgaz Kompost ve Geri Kazanım Tesisi'ncle günde 700 ton katı atık işlenerek bir yönüyle çöpler bertaraf edilirken diğer yönüyle üreticilerinin kurtulmak istedikleri bu atıklardan yeni bir ekonomik değer üretilmekte ve 200 ton kompost elde edilmektedir. Tesise gelen katı atıklar içerisindeki kaba malzemelerin ayrıştırılmasından sonra eleklere verilerek 80 mm altı organik kabuğu kabul edilen malzeme, fermantasyon ünitesine kompostlaştırma amacıyla gönderilir. 80 mm üzeri kalan malzeme ise geri kazanım ünitesine gönderilmektedir. Eleklerden gelen 80 mm üzeri katı atık geri kazanım bantlarına alınarak içerisindeki plastik, metal, kağıt ve bunların türevi malzemeler ayıklanır ve preslenerek ekonomiye kazandırılmaktadır. Ayırma ünitesinde ayrılan bu geri dönüşümlü atıkların dışında kalan atıklar (plastik atıklar, çocuk bezleri, tahta parçaları, kağıt atıklar, tekstil atıkları, organik vb.) 2000 m2'lik alanda biriktirilerek, düzenli depolama alanlarına gönderilmektedir. Günlük yaklaşık 300 tonu bulan atıklar, yüksek miktarlarda nakliye bedelleri ile taşınmakta, depolama alanlarında yoğun işletme ve hacim yükü oluşturmaktadır. Deneysel Çalışmalar Proje kapsamında öncelikle ortaya çıkacak ürün olan RDF malzemenin içeriğini belirlemek amacıyla ayıklama ünitesinden çıkan yaklaşık 300 ton/gün atıktan belirli oranlarda temsil edici mımuneler alınarak karakterizasyon, nem, kalorifik değer analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar Tablo 1 ve 2'de verilmiştir.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=