proie tanıtımı RDF'in Çimento Fabrikalarında Değerlendirilmesi Yürütülmekte olan projede, Akçansa tarafında yapılacak çalışmalardan alınması planlanan sonuçlar şöyledir: - RDF'nin devamlı beslenebilirliğinin sağlanması - RDF'nin yakıt karışımı içindeki yanma karakteristiğinin belirlenmesi - RDF'nin kimyasal kompozisyonun ve çeşitlerinin çimento kalitesi ve kimyası üzerine etkilerinin saptanması - RDF'nin fırın operasyonları ve çimento üretiminde uzun süre etkilerinin incelenmesi - RDF'nin emisyonunun değerleri üzerindeki etkileri Bir çimento üreticisinin esas işi çimento üretmek ve satmaktır. Alternatif yakıt kullanımı için, üretilen çimentonun miktarından ve kalitesinden fedakarlık edilmesi, çevresel etkilerde herhangi bir olumsuzluğun göze alınması söz konusu olamaz. Her türden alternatif yakıt değerlendirilirken bu esaslar göz önünde tutulmaktadır. Çimento fabrikalarında alternatif yakıt olarak atıkların kullanımı esnasında aşağıdaki hususların incelenmesi gerekmektedir: • Atığın fiziksel özellikleri o Rutubet o Elleçleme kolaylığı o Homojenlik • Atığın kimyasal özellikleri o İçerdiği kirleticiler (PCB, ağır metal, v.b.) o Klinker üretim prosesi içerdiği riskler (Kükürt ve klor içeriği v.b.) o Kalorifik değer Özel olarak RDF kullanımı söz konusu olduğunda ilk dikkat edilmesi gereken konu atığın içerisindeki PVC esaslı malzeme miktarıdır. PVC esaslı malzemenin doğada kalıcılığı yüksek olan bazı zararlı organik bileşikleri üretmesi ihtimali vardır. Klor bazlı plastikler olan ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 14 PVC'lerden üretilen RDF, fırın içinde ve fırından çıkan atık gazlarda dioksinler, furanlar ve PCB'ler gibi organik bileşiklerin oluşumuna sebep olabilmektedir. Prosesin termal yapısına son derece bağlı olan bu oluşumlar, atık gazların fırından sonraki taşınımında da tekrar meydana gelebilmektedir. Yalnızca karbon ve hidrojenden oluşan organik bir bileşik tam olarak yandığı zaman CO2 ve su oluşur. Eğer organik bileşik (konvansiyonel veya alternatif yakıt) ayrıca klor veya kükürt de içeriyorsa bu durumda ortaya hidrojen klorür ve kükürt dioksit gibi asidik gazlar da çıkar. Bu gazlar, fırında proses sırasında oluşmuş bulunan kireç ve diğer alkali maddeler tarafından emilerek nötralize edilirler. (10] Fırın için gerekli enerji kontrolünü sağlayacak kararlı ısıl değere sahip olması gerekir. Çimento fabrikasındaki mateıyallerin uygun bir şekilde akışına ve taşınmasına izin verecek fiziksel özelliğe sahip olması gerekir. RDF Maddesinin Depolanması RDF'nin kapalı ortamlarda ya da örtülü olarak depolanması gerekir. Ancak RDF çok tozlu olduğundan nemle karşılaştığında çözündüğünden depolama sırasında yeterli havalandırma sağlanmalıdır. RDF'nin nemle temas etmesi sızıntı suyunun taban suyuna karışmasına yol açabilir ki bu önlenmelidir. RDF'nin kendine özgü bir de kokusu vardır ve bunun da asgari düzeye indirgenmesi gerekir. Bu nedenle kurulacak olan tesisin mimari projelerinde, nihai ürün stok alanı yarı açık bir sistemde (hava alacak şekilde) dizayn edilmiştir. Alternatif yakıtların çimento fırınlarına beslenmesinde genel olarak üç yöntem uygulanmaktadır. 1. Ayrı bir alev borusu kullanarak yakma. Bu yöntem, mevcut alev borularında dizayn değişikliği mümkün olmayan durumlarda uygun olup basit bir kontrol sistemi gerektirmektedir. Bunun yanında ayrı bir alev borusu alevin şekil ve profilini değiştirebilecek ve böylece yanma ve kalite problemlerine sebep olabilecektir. 2. Diğer bir yöntem alev borusu mevcut kanallarını kullanarak besleme yapmaktır. Bu, genellikle ateşleme safhasında kullanılan sıvı yakıt kanallarından atık yağ ve benzeri sıvı alternatif ve yakıtların beslenmesini içermektedir. 3. Mevcut alev borusunu ve besleme sistemlerini modifiye ederek veya tamamen yani bir alev borusu dizayn ederek tek alev borusundan bütün yakıtların beslenmesi sağlanabilir. Bu durumda alev daha iyi kontrol edilebilir. [1] RDF, kalsinatör yerine öncelikli olarak döner fırınlarda yakılacaktır. Yakma sistemleri iyi bir şekilde işlenmiş yakıtlara ihtiyaç duymaktadır. Yakıtın kalorifik değeri eğer düşük ise alev sıcaklığı da düşecek ve klinker pişirmesi güç hale gelip kalite problemleri yaşanma olasılığı yüksek olacaktır. Sonuç olarak kullanılacak RDF daha yüksek kalori içeren yakıtlar ile yakma sistemine beslenecektir. Bunun yanında beslenecek RDF in partikül boyutu da yanma üzerinde etkili olup genel olarak, fırın içerisindeki klinker yatağına düşmeden once yanma reaksiyonunun tamamlanması beklenmektedir. RDF veya alternative yakıtlar için klasik toz kömür yakma sistemlerinden farklı olarak, özel-çoklu kanallı alev borularına ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda bu tür ihtiyaçlara cevap vermek ve gelişen sistemler ile çoklu kanallı alev boruları dizaynında çok iyi gelişmeler kaydedilmiştir. Sonuç ve Öneriler Kompost Tesisleri için Değerlendirme Bu proje sonunda depolama alanlarına gönderilen atık miktarı azalacak, nakliye ve depolama masraflarından tasarruf sağlanacak, nihai ürün ekonomik olarak değerlendirilebilecek hale getirilecek ve oluşturulacak sistem diğer kompost tesisleri için bir model haline getirilecektir. Bu proje sayesinde günlük oluşan yaklaşık 300 ton atığın 150 ton'luk kısmı çimento fabrikalarına gönderilerek hem
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=