İPEK TEMİZEL

Endress+Hauser Endüstri, Su & Atık Su ve Enerji Endüstri Yöneticisi

Son yıllarda evsel ve endüstriyel atıklarından kaynaklanan kirlilik ve oluşan bu kirliliğin arıtılması büyük önem taşımaktadır. Su kaynaklarını tehdit eden kirleticiler arasında deterjanların önemli bir payı vardır. Genellikle temizlik ürünlerinde bulunan deterjanlar 1900’lü yılların başından bu yana kullanılmaktadır. Deterjanlar yüzey aktif maddeler, ağartıcılar ve bazı yardımcı maddeler içerir. Yüzey aktif maddeler, deterjan olarak temizleme işlemini sağlayan en etkin bileşendir. Bu maddeler suyla bağdaşamayan ve bu yüzden suyla uzaklaştırılıp temizlenemeyen maddelerin, çözünüp suyla uzaklaştırılabilir duruma getirilmesini sağlayan bileşiklerdir.

Yüzey aktif maddelerin kullanımının artması yüzey sularında kirliliğe sebep olmaktadır. Günümüzde, yüzey aktif maddelerin (YAM) arıtılması için çeşitli yöntemler uygulanmakta ve deşarjı sırasında kontrolü yönetmelikler sayesinde sağlanmaktadır. Konvansiyonel arıtma yöntemleri ile kısıtlı oranda arıtılabilen bu maddeler, arıtma çamurunda yer alan bakteriler üzerinde inhibisyon etkisi de göstermektedir (Akın, 2009). Aktif çamur arıtma sistemlerinde ve deşarj edildikleri alıcı ortam sularında biyolojik olarak kısmen ve/veya yavaş olarak ayrışan YAM, biyolojik arıtma çamurlarında ve/ veya alıcı ortam sedimentlerinde de birikmektedirler (Ahel ve Giger, 1993).

Alıcı ortamda biriken YAM, biyotoksik etkilere sebep olmaktadır. Su ve toprağa karışmakta, bitkiler üzerinden yeniden yaşam döngüsüne dahil olmaktadır. Son yıllarda YAM için yapılan arıtılabilirlik çalışmalarında, ileri oksidasyon prosesi uygulamaları (İOP) sırasında oluşan ara ürünlerin toksik etkileri azalıp, biyolojik ayrışabilirliklerinin artış gösterdiği tespit edilmiştir (Poole vd., 2004). YAM’ın İOP ile giderimi sırasında yüzey aktif maddelerin organik içeriklerini KOİ ve TOK** parametrelerinin ölçümü ile takip edilebilir. Kimya endüstrisinde yardımcı tesislerde arıtma prosesinin verimliliği için ister hızlı ve anlık (KOİ probu CAS51D, CAS80E), ister laboratuvar hassasiyetinde (CA80COD KOİ analizörü ) ölçüm yapılarak YAM’lerin takibi yapılabilir. Ayrıca arıtma tesisine verilmeden önce, varsa dengeleme havuzlarında yine YAM değeri KOİ parametresi üzerinden takip edilebilir. Böylece ilgili sektör tablosuna bağlı kalınarak anlık ve hassas ölçüm yapmak mümkün hale gelir.

Yazının devamı için tıklayın