AYŞE FİLİBELİ Dokuz Eylül Üniversitesi

GİRİŞ

Atıksu arıtımı ve arıtma çamurlarının işlenmesi sırasında uygulanan yöntemler, oluşan son ürünün miktarı ve kalitesi üzerinde önemli etkiye sahiptir; elde edilen son ürünün farklı amaçlar için yararlı kullanımı ve/ veya nihai olarak bertaraf edilmesinde önem taşımaktadır. Günümüzde, arıtma çamuru, nihai olarak bertaraf edilmesi gereken bir atık olarak değil, enerji ve materyal kazanımı, tarımsal amaçlı kullanım, yapı malzemesi olarak kullanım gibi pek çok yararlı kullanım alternatifine sahip olan bir kaynak ve hammadde olarak değerlendirilmektedir. Arıtma çamurlarının yararlı kullanımı ve nihai olarak bertaraf edilmesinde yapılacak uygulamalar çevre ile uyumlu, ekonomik ve ekolojik açıdan uygulanabilir alternatif çözüm seçeneklerini kapsamalıdır.

Arıtma çamurlarının özellikleri ve miktarı arıtılan atıksuyun özellikleri, mevcut atıksu arıtma tesisinde uygulanan atıksu arıtma ve çamur işleme prosesine göre değişim göstermektedir. Atıksu arıtımında uygulanan fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ileri arıtma işlemleri sonrasında giriş atıksu özellikleri ve uygulanan arıtma işlemlerinin verimine bağlı olarak farklı özelliklerde arıtma çamuru oluşur.

Günümüzde, evsel ve kentsel atıksu arıtımında en yaygın kullanılan biyolojik arıtma yöntemleri klasik aktif çamur sistemleri ve modifikasyonlarıdır. Büyük yerleşim birimlerinde nutrient gideriminin sağlandığı biyolojik arıtma proseslerinin yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Küçük yerleşim birimlerinde ise klasik aktif çamur ve uzun havalandırmalı aktif çamur sistemleri uygulanmaktadır.

Bu tesislerde oluşan arıtma çamurlarının işlenmesinde, çamurun yoğunlaştırılması amacıyla graviteli veya mekanik yoğunlaştırıcılar, stabilizasyonunu sağlamak üzere aerobik ve/ veya anaerobik çürütücüler ve suyunu almak için mekanik su alma üniteleri kullanılmaktadır. Son yıllarda büyük tesislerde çamur kurutma amacıyla solar ve termal kurutma ünitelerinin kullanımı da yaygınlaşmıştır. Yüksek kalorifik değere sahip arıtma çamurlarının kurutma işlemleri sonrasında çimento fabrikalarında ek yakıt olarak kullanılması, enerji geri kazanımına yönelik tercih edilen ve yaygın kullanılan uygulamadır. Yakma işleminde, kentsel katı atıklarla birlikte veya ayrı yakılarak yüksek hacim azalması, patojenlerin ve toksik organik bileşiklerin giderimi sağlanır.

Yazının devamı için tıklyaın