Sürdürülebilir Kentsel Drenaj
Vahap Samanlı İnşaat Yüksek Mühendisi
NEDEN SÜRDÜRÜLEBİLİR DRENAJ?
Doğal su döngüsünün; yağış, infiltrasyon, yeraltı suyu beslemesi, bitkisel emilme, buharlaşma/terleme ile oluşan bir su sirkülasyonu dengesi vardır. Yapılaşmaya bağlı olarak doğal örtü değişir, çok daha geçirimsiz bir hale gelir. Dolayısıyla kentleşme sonucu su kaynakları dengesinin bozulması kaçınılmazdır. Neticede kentlerde oluşan sel olaylarına doğal afet olarak bakamayız. Yerleşim bölgelerinde atmosferik sıcaklık değişime uğrar, sert ve geçirimsiz yüzeyler daha fazla ısınırlar. Doğal bitki örtüsünün yerini alan geçirimsiz çatı, yol ve alan kaplamaları yağmursularının hem yüzeysel akışa geçişini hızlandırır hem de hacminin artmasına sebeb olur. Bu durum yer altına sızan su miktarını azalttığından, havzanın yer altı su rejimi, bitkisel emilme, buharlaşma/ terleme olumsuz etkilenir. Sonuç olarak çevresel mikro-iklim de değişime uğrar. Akışa geçen taşkın suları yüzeydeki biolojik, kimyasal ve toksik maddeleri de sürükler dolayısıyla yoğun kirlilik içerir. Öte yandan çoğu zaman kanalizasyon birleşik sistemdir. Ayrık sistem olsa da kaçak bağlantılar nedeniyle evsel pis suları da içerir. Sonuçta aşırı yağmurlarda oluşan taşkınlar, yöreye verdikleri yapısal zararın yanında, içerdiği kirlilik nedeniyle de halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturur. İklim değişikliği nedeniyle yağmurların düzeninin bozulması sonucu, ekstrem yağışlar veya kuraklıklarla daha sıkça karşılaşılır hale gelinmekte, yukardaki tablo daha da olumsuz yönde etkilenmektedir. Sonuç olarak, kentsel gelişmenin doğal su döngüsü düzenini bozması sadece sel felaketlerini değil, ekosistemin dengesinin bozulmasını, kirlenmesini de beraberinde getirmektedir.
