1 Ekim 2015 | TEKNİK MAKALE 86. Sayı (Eylül 2015)

Metin Baran Hach Türkiye

Problem
Kentsel arıtma tesislerine gelen yoğun ve düzensiz endüstriyel yükler, tesisin düzgün işletilmesini bozduğu gibi, alıcı ortama çıkış deşarj limitlerinin sağlanmasına da engel olmaktadır.

Çözüm
Arıtma tesisine gelen kanalizasyon hatlarında kirlilik yüklerinin ölçülmesi ve merkezi izleme sisteminde takip edilmesi planlanmıştır.

Faydalar
Deşarjın izlenmesi hem tesis işletmecisi için ön bilgi sağlayarak gereken önlemleri almasına olanak vermekte, hem de deşarjı yapan endüstriler için caydırıcı olmaktadır.

İlk Durum
Günümüzde atıksu yönetiminin, sürekli azalan kaynaklar ve artan çevresel sorunlarla birlikte hem idareler hem de endüstriyel tesisler için önemi giderek artmaktadır.
Özellikle endüstriyel faaliyetler sonucu oluşan atıksu deşarjlarının izlenmesi, kentsel arıtma tesislerinin düzgün bir biçimde işletilebilmesine olanak sağlayan anahtar unsurlardan birisidir. Ayrıca gelen deşarjın faturalandırılması ve limit aşımı durumunda cezai müeyyidenin belirlenmesi için son derece kritik bir role sahiptir.
Aşırı yüke sahip ve düzensiz endüstriyel deşarjlar kentsel atıksu arıtma tesisi işletmecilerinin en büyük sıkıntılarından biridir. Yüksek organik yük, tesisin işletilmesini çok zorlaştırabilmektedir. Bu proje, benzer sıkıntıları yaşayan diğer belediyeler için de örnek teşkil edecektir.

İzleme Kabini
Oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan su kalitesi izleme sistemlerinin oluşturulmasında birçok önemli bileşenin uyum içinde bir araya getirilmesi sağlanmalıdır.
• Uzun süreli kullanımda sorun çıkarmadan kararlılıklarını koruyan analiz cihazları
• Her türlü ortam koşullarına dayanıklı malzemeden yapılmış ve tasarlanmış kabin
• Uygun numune alma ve taşıma sistemleri
• Veri toplama, aktarım ve izleme sistemleri.
Endüstriyel atıksuda çalışmaya uygun olarak tasarlanan ve uzun süreli kullanımda sorun çıkarmadan kararlılıklarını koruyan doğru analiz cihazları, izleme sistemlerinin kalbinde yer alır. Günümüzde ulaşılan ölçüm teknolojisi ile pH, çözünmüş oksijen, iletkenlik, sıcaklık, debi gibi temel parametrelerle birlikte toplam organik karbon gibi önemli kirletici parametrelerin de ölçülmesi mümkündür.


Kabin dışı görünüm - Numune alma ve drenaj hattı

Toplam Organik Karbon Ölçümü
Proje kapsamında 11 ayrı deşarj noktasının organik yükünün izlenmesi amacıyla 8 adet B7000 Toplam Organik Karbon analizörü kurulmuştur. Bunlardan 3 tanesi 2 kanallı olarak çalışmakta ve 2 ayrı noktanın ölçümlerini seri olarak yapmaktadır. Aşağıdaki tabloda 3 aylık süreçte gözlemlenen analizör ölçümleri ile kurum laboratuvarı tarafından yapılan karşılaştırma ölçümlerinin neticesi gösterilmektedir.
Eşsiz iki aşamalı ileri oksidasyon teknolojisine sahip B7000 TOK analizörü en zorlu endüstriyel koşullarda bile doğru sonuçları, sektördeki en uzun arızasız işletme süresi ile sağlamaktadır.


B7000 ile laboratuvar ölçümlerinin karşılaştırma sonuçları

Faydalar
• Atıksu arıtma tesisinin korunması
• Çevrenin korunması
• Deşarj yüküne göre fatura tutarının belirlenmesi
• Limit aşım takibi
• Kaçak deşarjlara karşı caydırıcılık

Sonuç
Kurulan sistem ile İstanbul kanalizasyon şebekesinde 11 potansiyel kirletici noktada anlık ve gerçek zamanlı TOK ölçümleri yapılmaktadır. Zorlu ve değişken endüstriyel atıksu koşullarına göre tasarlanan analizör sayesinde uzun süreli işletim ve doğru ölçüm sonuçları garanti altına alınmıştır. Ölçüm sonuçlarının anında aktarımı ile limit aşımları hemen yakalanabilmektedir ve bu sayede belediye atıksu arıtma tesisi işletmecileri yük tesise ulaşmadan önce gerekli önlemleri alabilmektedir.
Bu proje, benzer durumdaki diğer atıksu arıtma tesisleri için örnek teşkil edecek ve gelecekte benzeri sistemlerin sayısı artacaktır.