1.Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdür Yardımcısı

2.Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Planlama Şube Müdürü

3  Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Çevre Mühendisi

Özet

İklim değişikliği, kuraklık, hızlı nüfus artışı ve sanayileşme süreçleri, mevcut su kaynakları üzerinde ciddi baskılar oluşturmaktadır. Artan su talebi ile azalan su arzı arasındaki dengeyi sağlamak, günümüzde su yönetiminin en kritik konularından biri haline gelmiştir. Bu bağlamda, atık su kavramının ötesinde, “kullanılmış suların yeniden kullanımı” yaklaşımı, su arz güvenliğini artırmak için stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği, büyükşehir belediyeleri ve il belediyelerinde, kentsel atık su arıtma tesislerinde arıtılan toplam atık suyun en az %10’unun geri kazanılmasını zorunlu hale getirmiştir. Ayrıca, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ulusal ölçekte 2030 yılına kadar %15 yeniden kullanım hedefi öngörmektedir. Bu çalışma, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) ile Kazan Soda Elektrik Üretim A.Ş arasındaki işbirliği kapsamında geliştirilen kullanılmış suların yeniden kullanımı projesini ve proje bileşenlerini ele almaktadır.

1.Giriş

Küresel ölçekte iklim değişikliği, su kaynakları üzerinde baskıyı artıran en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir. IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change, Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli) raporlarına göre, özellikle yarı kurak iklim kuşağında bulunan bölgeler, yağış rejimindeki düzensizlikler ve artan buharlaşma nedeniyle ciddi su stresi yaşamaktadır. Türkiye, Akdeniz Havzası’nda yer alması nedeniyle iklim değişikliğine en duyarlı ülkelerden biridir. TÜİK ve DSİ verilerine göre, Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı 1.350 m³ seviyesine gerilemiş olup, bu değer su fakiri olma sınırına yaklaşmaktadır. Nüfus artışı, kentleşme ve sanayi faaliyetleri su talebini artırırken; kuraklık ve küresel ısınma gibi faktörler su potansiyelini azaltmaktadır. Bu koşullar altında; su verimliliği, alternatif kaynakların geliştirilmesi, su dirençliliğin sağlanması ve kullanılmış suların yeniden kullanımı kaçınılmaz hale gelmektedir.

2.Su Arz Güvenliği ve Yeniden Kullanım Yaklaşımı

Su arz güvenliği; içme ve kullanma suyu, tarım ve sanayi sektörlerinin ihtiyaç duyduğu suyun kesintisiz, yeterli miktar ve kalitede sağlanması olarak tanımlanmaktadır. Geleneksel su kaynakları üzerindeki baskılar, alternatif kaynakların önemini artırmaktadır. Bu çerçevede, atık suyun yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir unsur değil, aynı zamanda yeniden kullanılabilecek bir kaynak olduğu anlayışı ön plana çıkmaktadır. Dünya genelinde Singapur, İsrail ve ABD gibi ülkeler, atık 

su geri kazanımı projeleriyle su arz güvenliğini güçlendirmektedir. Türkiye’de ise bu yaklaşım, “kullanılmış suyun yeniden kullanımı” kavramı ile desteklenmekte olup, döngüsel ekonomi, sıfır atık ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu bir strateji olarak değerlendirilmektedir. Dünya genelinde arıtılmış suyun yeniden kullanımı oranı %11,6 seviyesinde olup bu oran Avrupa’da %2,4 Türkiye’de ise %5,3 seviyesindedir (SUEN, 2025).

Yazının devamı için tıklayın