27 Mart 2015 | TEKNİK MAKALE 80. Sayı (Mart 2015)

JoachIm Pucker Dipl.-Ing. Phoenix Contact
Uzaktan kontrol, arıtma ve su dağıtım tesislerinin işletmecileri için pahalı ve kapalı sistemlerin kullanılması anlamına geliyordu. Bu nedenle, özellikle de dış istasyonlar genellikle denetlenmiyordu. Ancak, esnek uzaktan kontrol sistemleriyle artık küçük istasyonlar için de bireysel ve ucuz çözümler üretilebiliyor.Arıtma tesisleri veya su dağıtım tesislerinde, örneğin pompa istasyonları, yağmur suyu taşkın havuzları, kuyular veya su kuleleri gibi çok sayıda ve merkezden uzak noktalarda bulunan ünitelerin sisteme dahil edilmesi oldukça zor işler arasında yer alıyor. Bu nedenle su depolarının doluluk oranları, vanaların konumları, pompaların ve sistemin durum bilgilerinin kilometreyle tabir edilebilecek uzaklıklara aktarılması gerekiyor. Bu işler için bugüne kadar kullanılan, telefon hatları veya sadece bu amaç için döşenen kontrol kabloları gibi aktarım yolları, genellikle maliyete dayanan nedenlerden dolayı yenilenemedikleri için bu hatlara uygun alternatifler aranıyor.  


TCP/IP ile uzaktan kumanda istasyonu
Uzaktan kumanda teknolojisinde bağlantılar, kısa bir süre öncesine kadar modemler üzerinden seri bağlantılarla sağlanıyordu; ancak kullanıcılar artık tesisatların dış noktalar da dahil olmak üzere komple dikey entegre edilmesini istiyor.
Sahadan yönetim merkezine kadar kesintisiz bir iletişimin sağlanabilmesi için dış istasyonlarla iletişimde IP tabanlı iletişim yöntemlerinin kullanımı artış gösteriyor. Bu noktada, uzaktan kontrol sistemi IEC 60870-5-104 standardı gibi, modern iletişim protokolleri kullanılabiliyor. Bunun ötesinde, paylaşımlı kullanım konseptlerinin yapılandırılması kolaylaştığı gibi ayrıca, IP standardı sayesinde mümkün olan ağ teknolojileri, parametrelendirme ve diyagnostik işlerinin merkezi bir noktadan yapılabilmesini de kolaylaştırıyor. 


Resy ile uzaktan kontrol ve izleme
Uzaktan kontrol sistemi Automationworx for Remote  Systems (Resy+), birleşik ve bireysel çözümlerin gerçekleştirilebilmesini olanaklı kılıyor. Resy+’nın temelini, PCWORX programına ait olan ve gerekli fonksiyonların ilave edilebildiği, farklı performans sınıflarından yüksek bir modülariteye sahip kontrol birimleri oluşturuyor. Resy+, bu işlem için standartlaştırılmış IEC 60870-5-101 ve 104 gibi uzaktan kontrol protokollerini kullanıyor ve bütün modern yönetim sistemlerine bağlanabiliyor. Sonradan da eklemeler yapılabiliyor. Resy+ ile uzak istasyonlar, sabit hatlar, çevirmeli hatlar veya SMS üzerinden küçük ve  merkezi bir yönetim sistemine çok ucuza bağlanabiliyor. 





Bakır kablolar vasıtasıyla geniş bant bağlantısı üzerinden de aktarma mümkün olabiliyor 
Maliyeti nedeniyle bir fiber optik iletken bağlantısının mevcut olmaması durumunda PSI modemi SH-DSL/ETH, geniş bant bağlantısı için mevcut olan standart bir bakır kabloyu kullanabiliyor. Bu da, 30 MBit/sn hızlara kadar veri aktarımına izin veren SHDSL teknolojisi sayesinde mümkün oluyor. Daha düşük veri aktarım hızlarında, 10 km’ye kadar iletim hatlarının kurulması mümkün olabiliyor. Amplifikatör istasyonları eklenerek, sistem neredeyse sınırsızca genişletilebiliyor.


Esnek ve hesaplı: Telsiz bağlantılar
Herhangi bir hat üzerinden bir bağlantının mümkün olmadığı durumlarda, sisteme çok zor bağlanabilen bölgelerden ölçüm verileri ve sistem bilgilerinin kolayca alınıp, merkezi bir noktaya aktarılabilmesi için çok sayıda seçenek bulunuyor. Bu da özellikle yeni ünite bölümlerinin kurulurken veya arızalı iletişim hatları değiştirilirken döşenmesi gereken yeni kablolara, güvenilir ve ucuz bir alternatifi oluşturuyor. Ortam koşulları ve gerekliliklere göre lisans gerektirmeyen frekans bantlarında çalışan Trusted Wireless, -Bluetooth veya WLAN gibi sistemler gerçekleştirilebiliyor. Bu arada artık cep telefonu şirketleri de dış istasyonlarla bağlantılar için GPRS hizmeti, IP tabanlı aralıksız çevrimiçi bağlantıları ucuz bir ücret karşılığında sunuyor. Kullanıcının yönetim sistemini bir OPC arayüzü (OLE for Process Control) ile kullanıyor olması durumunda, ODP protokolü (Open Data Port), çeşitli PLC’ler, otomasyon veya ölçüm cihazlarıyla GPRS tabanlı açık bir iletişimi olanaklı kılıyor. Güvenli bir iletişimde, telsiz teknolojisinin yanı sıra seçilen protokol de belirleyici bir önem taşıyor.
Uzaktan kontrol verilerinin GPRS ağı üzerinden gönderilmesinde modbus veya profibus gibi veriyolu protokolleri, GPRS alanında çok uygun değil. Bu noktada, gerekli dahili güvenlik mekanizmalarını sağlayan, İEC tarafından, ağ bağlantıları için öngörülen IEC-60870-5-104 protokolü daha iyi bir çözümü oluşturuyor. Bu protokolle ayrıca ağda veri kaybı oluşması engelleniyor. 


GPRS Bağlantılarına Açık: ODP
ODP (Open Data Port) platformu, çeşitli PLC’ler, otomasyon veya ölçüm cihazlarıyla GPRS tabanlı bir haberleşme imkanı sunuyor. Yönetim düzeyine giden haberleşme arayüzleri, kullanışlı OPC endüstri standardıyla (OLE for Process Control) donatılmış. Kullanıcı, verileri çevrimiçi veya zaman damgalı olarak yedekleyebiliyor. Veriler, eksiksiz bir maliyet ve bağlantı kontrolünün mevcut olacağı şekilde, güvenli ve şeffaf bir biçimde, açık bir sistemin içinde işleniyor. Platform, bir Top-Down konseptine dayanıyor; yani, bütün merkezi ve önemli fonksiyonlar, yönetim merkezinden kontrol ediliyor. Farklı üreticilerin sistemlerinin karışık bir yapıda kullanılabiliyor olması da ayrı bir özelliği oluşturuyor. Kullanıcının sezgisel olarak yönlendirilmesi sayesinde projelendirme basit ve konforlu bir şekilde gerçekleştirilebiliyor.