27 Mart 2015 | TEKNİK MAKALE 80. Sayı (Mart 2015)

Dr. Müh. Mete Gerçek mtgercek@uydunet.net
CNP firmasının patentli bir sistemi olan AirPrex® Tekniği ile çamur içindeki fosforun geri kazanımı ve gübre olarak değerlendirilmesi mümkün.Atıksu arıtma tesislerinde çürütücü sonrasında susuzlaştırıcıdan önce çamurdaki fosforun giderimi (geri kazanılması ve gübre olarak değerlendirilmesi) için AirPrex® Biyolojik Fosfor  Giderim Sistemi kullanılabilir (www.cnp-tec.com).


Bu sayede
- Fosfor yüzde 90 oranında giderilir/geri kazanılır
- Elde edilen fosfor gübre olarak değerlendirilir
- Polielektrolit kullanımı azalır
- Susuzlaştırma verimi yaklaşık yüzde 5 oranında artar ve çamur kurutma tesisine daha katı çamur keki verilir.


Anaerobik çamur arıtma yöntemi ile
- Çamur susuzlaştırmada belirgin iyileştirme
- Daha az polimer kullanımı
- Geri dönen fosfat oranında azalma
- Struvit-kristalleşme sorununun ve boruların tıkanmasının önlenmesi sağlanır.





Almanya’da Mönchengladbach şehrinin atıksu arıtma tesisinde 2009 yılında uygulanan bir AirPrex® Fosfor Giderimi Sistemiyle yüzde 90 fosfor giderimi sağlanıyor ve elde edilen fosfor yüksek kaliteli gübre olarak satılıyor. Bunun yanı sıra AirPrex® sisteminin uygulanması ile atıksu arıtma tesisinde çamur susuzlaştırma oranı en az yüzde 4 oranında arttı.
Böylece her yıl işletme giderlerinde, özellikle fosfor gideriminde bilinen demir klorür ile fosfor giderimi maliyetleri ile karşılaştırıldığında oldukça yüksek miktarlarda ekonomi sağlanıyor. Atıksu arıtma tesislerinin en başındaki kaba ızgaradan başlayarak bütün sistemin daha proje safhasından başlamak üzere komple ele alınarak değerlendirilmesi, yeni teknolojik uygulamaları da değerlendirerek yurdumuz koşullarına uyarlanması için çok titiz çalışmalar gerekiyor. Gündemde olan çamur kurutma konusunda bile, örneğin Belt tipi veya Solar tip, Akışkan  Yataklı,  Tamburlu,  Turbo vb. herhangi bir çamur kurutma sistemine karar vermeden önce, çamurların en ekonomik şekilde ve yüksek verimde  yoğunlaştırılması, daha sonra çamur kurutucu sistemin kabul edebileceği gerekirse (örneğin, Digester sonrasında susuzlaştırıcıdan önce  AirPrex® Biyolojik Fosfor Giderimi sistemi kullanılabilirliğinin de araştırılması, bu sayede fosforun yüzde 90 giderilmesi, geri kazanılan fosforun gübre olarak değerlendirilerek satılması, çamur arıtmada polielektrolit kullanımı azalması, çamurun susuzlaştırma veriminin de yaklaşık olarak %5 seviyelerinde artması amacıyla) yeni teknolojilerin de yardımıyla en fazla yüzde katı madde içeriğine kadar susuzlaştırılması (çamur kekinin azalması ile haliyle çamur kurutucu tesisin kapasitesi azalacaktır, ilk yatırım maliyetleri ve işletme giderleri azalacaktır), en uygun kurutucu sistemin seçilmesi (ki çamur kurutma tesisine karar vermeden önce çamur içeriği, miktarı, dışarıdan enerji temini, enerji maliyetleri, çok detaylı bir şekilde incelenmelidir) kuru çamurun en uygun yakma yöntemi ile yakılarak ısı elde edilmesi, ısının bir kısmının kurutucu sistemde kullanılması ve bir kısmının da elektrik türbinine verilerek elektrik üretimi konusu gelecek yıllarda uygulanma ihtimali yüksek olan teknolojiler olarak görünüyor.