28 Ocak 2014 | TEKNİK MAKALE 66. Sayı (Ocak 2014)

Festo San. ve Tic. A.Ş. "Şehirlerin Su Şampiyonu" ünvanı 2012 Dünya Su Forumu'ndan beri Meksika'daki Leon şehrinindir. Endüstriyel şehir, bu onura atıksu arıtma dalında sahip oldu. Tesisin kurucusu Fypasa, Leon'da atıksu temizleme tesisi işletiyor. Festo proje mühendisleri ise otomasyon piramitinin birçok katmanında çalışan tesisin verimli ve güvenilir olmasını sağladı.
Bir milyon nüfusuyla endüstriyel bir şehir olan Léon, deri ve ayakkabıda dünyanın başkenti kabul ediliyor. Adidas, Nike ve Caterpillar gibi uluslararası markalar ürünlerini burada 600 deri tabaklama tesisi, 1000 ayakkabı ve deri fabrikasında üretiyor. Bu yüzden, özel işleme tabi tutulması gereken tonlarca atıksu ortaya çıkıyor. Fabrikalardaki atıksu, organik tabaklama maddelerinin yanında krom, zirkonyum, alüminyum, titanyum ve demir gibi tuz ve metaller ile formaldeit ve fenol gibi sentetik tabaklama maddelerini de içeriyor.


Tecrübeyle gelen verimlilik
Fypasa, 1969 yılından beri Mek-sika’da atıksu arıtma tesisleri kuruyor, işletiyor ve ülkenin atıksu kapasitesinin yüzde kırkını yönetiyor. 2009’da firma Leon’da bir atıksu temizleme tesisi kurarak mevcut atıksu tesisini genişletti. Ancak tesis uzun dönemde gelişen endüstriyel şehrin ihtiyaçları karşısında yetersiz kaldı. Tesisin verimliliğini yükseltmenin anahtarı daha kapsamlı otomasyondu. Fypasa arıtma tesisinin Operasyon Müdürü Mauricio Plascencia, “Fabrika otomasyonunda uzman olmadığımız için Festo proje müdürlerinin deneyimine güveniyoruz” diyerek Festo’ya olan güvenini dile getiriyor. Festo, sensör/aktüatör seviyesinden sahaya, bireysel kontrol seviyesinden proses kontrol seviyesine, SCADA proses görüntüleme sistemini de kapsayan komple bir çözüm geliştirdi. Böylece Festo, Fypasa’nın işini projenin değer zincirinde mümkün olduğu kadar kolaylaştırmış oldu.


En başından itibaren Festo
Festo Meksika Proje Mühendisi Eduardo Poupard  bu konuda şunları söylüyor: “Mühendislik aşamasından başlayarak devre şemaları, proses valflerinin ve kumanda panolarının CAD data ve 3D modellemeleri, sensör/aktüatör ve saha seviyelerinin merkezi bileşenlerini oluşturarak Fypasa’ya uygun bir otomasyon konsepti oluşturduk. Festo su ve atıksu alanında gerçekleştirdiği birçok projeyi baz alan tecrübesini ortaya koyarak Fypasa’yı tesisin tasarımına mükemmel şekilde uyan bir çözüm geliştirme yetisi olduğuna ikna etti.”



Genel görünüm: Sensör/aktüatör seviyesinde kullanılan 
DLP tipi pnömatik lineer aktüatörler, proses valflerini 
açıp kapatıyor


Testler operatöre zaman kazancı sağlıyor
Festo mühendislerinin sağladığı proje yönetimi sayesinde aktivite çizelgeleri ve aşama noktaları ile birlikte satın alma etkin şekilde tamamlandı. Kurulum aşamasında proses valfleri ve kumanda panolarının Festo Test Merkezi’nde simülasyon testlerinden geçirilmesiyle, Festo’nun sağladığı dokümantasyonla ve tesiste kurulan alt sistemlerle kolaylaştırıldı. Devreye alma aşamasında Festo proje mühendisleri her birim için tesis içinde proses testleri gerçekleştirdi. Örneğin proses valflerinin çalışması ve fermantasyon gazının toplanması fermantasyon kulesinde test edildi.   


Daha iyi şeffaflık
İki fermantasyon kulesi iki tip proses valfiyle donatıldı (atık girişi için kapı valfleri ve fermantasyon gazının tahliyesi için kelebek valfler). Proses valflerini açıp kapatan sensör/aktüatör seviyesinde kullanılan DLP tipi pnömatik aktüatörlerin elektrikli sistemlere göre büyük avantajları var: daha yüksek dayanıklılık, daha uzun bakım aralıkları ve aşırı yükte daha yüksek güvenlik. Kontrol ve proses kontrol seviyesinde Festo’nun tercih ettiği PLC CECX X-C1 master kontrolör programlanabilir lojik kontrolör gibi işlev görüyor. VipWin SCADA yazılımına veri sağlayarak prosesi görüntülüyor. Yedi kumanda panosu içinde iyi şekilde korunan CPX/MPA valf adaları giriş ve çıkış sinyallerini topluyor, bunları master PLC’ye aktarıyor ve pnömatik aktüatörleri çalıştırıyor. CPX otomasyon platformu uzaktan bakım, uzaktan teşhis, web server, metin mesajı ve e-posta alarm gibi özellikler de sağlıyor.



Master PLC‘den (CECX-X-C1 resmin üst kısmında) proses 
aktüatörlerine: Proses görüntülemesini de içeren bütünsel 
sistem yaklaşımı tesis operatörüne daha yüksek şeffaflık sağlıyor



Proses görüntülemesini de içeren bütünsel sistem yaklaşımı, tesis operatörüne daha yüksek şeffaflık sağlıyor. Ayrıca pnömatik ekipmanların kendinden güvenli olması sayesinde sistemin yönetimi daha basit oluyor ve  personel daha az eğitime ihtiyaç duyacağı için masraf tasaruffu sağlanıyor. Sonuç, daha yüksek sistem sürekliliği ve verimliliktir. Bu da gelecekte Leon şehrinin Şampiyon Su Şehri ünvanını korumasını sağlayacaktır.