Arıtma Çamurlarının Şartlandırılmasında Anyonik ve Katyonik Sürfaktan Etkisinin İncelenmesi
N. Baldan Pakdil - A. Yalçuk - D. Gingin - H. Saylam Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü
ÖZET
Arıtma çamurlarının yüksek su içeriğine sahip olmaları büyük hacim işgal etmelerine yol açtığından, bertaraf işlemlerinin maliyetinin artmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle arıtma çamurlarının susuzlaştırma performansının artırılması için şartlandırma işlemi uygulanarak su alma işlemlerinde çamurun suyunu daha kolay vermesi amaçlanır. Bu amaçla genellikle şartlandırma işlemi için çamura kimyasal ilavesi yapılır. Kimyasal olarak inorganik kimyasallar ve organik sentetik polimerler tercih edilir. Bu çalışmada arıtma çamurlarının susuzlaştırma performansının artırılması için şartlandırıcı olarak sürfaktan (yüzey aktif) maddelerin kullanılabilirliği incelenmiştir. Bolu AAT yoğunlaştırma ünitesinden alınan çamur, sürfaktan kullanılarak şartlandırılma işlemine tâbi tutulmuştur. Deneysel çalışmada katyonik sürfaktan olarak CTAB (cetyl trimethyl ammonium bromide), anyonik sürfaktan olarak LABSA (linear alkylbenzene sulfonic acid) kullanılmıştır. Çamur susuzlaştırma performansı üzerinde sürfektanların etkisinin belirlenmesi amacı ile çamur örneklerinde kapiler emme süresi (KES), özgül fi ltre direnci (ÖFD), çamur çökebilirlik performansı ve çamur üst fazında bulanıklık parametreleri analizlenmiştir. Ham çamurun sahip olduğu KES değerinin 13,25 sn’den 6 mg CTAB/kg çamur ilavesi yapıldığında 6,8 sn’ye düştüğü, 6 mg LABSA/kg çamur ilavesinde ise en düşük 8,8 sn olduğu belirlenmiştir. ÖFD değerinde ise 12 mg surfaktan /kg çamur dozlaması yapıldığında düştüğü gözlenmiştir. Sürfaktan ilavesi yapılan numunelerde 30 dakikalık çökelme testi uygulanmış ve sürfaktan ilavesinin çamurların çökelme hızını artırdığı ve çamurun daha sıkı bir çökelek oluşturmasında yardımcı olduğu gözlenmiştir. Çamurun üst fazına yapılan bulanıklık testlerinde 46,8 NTU olan giriş suyu bulanıklık değeri 12 mg LABSA/kg çamur dozu uygulanan numunede diğer numunelere göre en düşük (29,4 NTU), 12 mg CTAB/kg çamur dozu uygulanan numunede 30,8 NTU değeri elde edilmiştir.
Makalenin tümüne basılı dergimizden veya E-Dergi uygulamamızdan ulaşabilirsiniz.
Arıtma çamurlarının yüksek su içeriğine sahip olmaları büyük hacim işgal etmelerine yol açtığından, bertaraf işlemlerinin maliyetinin artmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle arıtma çamurlarının susuzlaştırma performansının artırılması için şartlandırma işlemi uygulanarak su alma işlemlerinde çamurun suyunu daha kolay vermesi amaçlanır. Bu amaçla genellikle şartlandırma işlemi için çamura kimyasal ilavesi yapılır. Kimyasal olarak inorganik kimyasallar ve organik sentetik polimerler tercih edilir. Bu çalışmada arıtma çamurlarının susuzlaştırma performansının artırılması için şartlandırıcı olarak sürfaktan (yüzey aktif) maddelerin kullanılabilirliği incelenmiştir. Bolu AAT yoğunlaştırma ünitesinden alınan çamur, sürfaktan kullanılarak şartlandırılma işlemine tâbi tutulmuştur. Deneysel çalışmada katyonik sürfaktan olarak CTAB (cetyl trimethyl ammonium bromide), anyonik sürfaktan olarak LABSA (linear alkylbenzene sulfonic acid) kullanılmıştır. Çamur susuzlaştırma performansı üzerinde sürfektanların etkisinin belirlenmesi amacı ile çamur örneklerinde kapiler emme süresi (KES), özgül fi ltre direnci (ÖFD), çamur çökebilirlik performansı ve çamur üst fazında bulanıklık parametreleri analizlenmiştir. Ham çamurun sahip olduğu KES değerinin 13,25 sn’den 6 mg CTAB/kg çamur ilavesi yapıldığında 6,8 sn’ye düştüğü, 6 mg LABSA/kg çamur ilavesinde ise en düşük 8,8 sn olduğu belirlenmiştir. ÖFD değerinde ise 12 mg surfaktan /kg çamur dozlaması yapıldığında düştüğü gözlenmiştir. Sürfaktan ilavesi yapılan numunelerde 30 dakikalık çökelme testi uygulanmış ve sürfaktan ilavesinin çamurların çökelme hızını artırdığı ve çamurun daha sıkı bir çökelek oluşturmasında yardımcı olduğu gözlenmiştir. Çamurun üst fazına yapılan bulanıklık testlerinde 46,8 NTU olan giriş suyu bulanıklık değeri 12 mg LABSA/kg çamur dozu uygulanan numunede diğer numunelere göre en düşük (29,4 NTU), 12 mg CTAB/kg çamur dozu uygulanan numunede 30,8 NTU değeri elde edilmiştir.
Makalenin tümüne basılı dergimizden veya E-Dergi uygulamamızdan ulaşabilirsiniz.
