Su ve Çevre Teknolojileri: “Beyaz Yıldız” projesi nedir nasıl ortaya çıktı?

Okay Barutçu: Biliyorsunuz biz Grundfos olarak, Türkiye Otelciler Federasyonu’nun  (TÜROFED) uzun zamandır sponsorlarından biriyiz. Otelciler Federasyonu da aslında pek çok bölgesel otelciler derneğinin Antalya, İstanbul, Ankara, İzmir, Kuşadası, Bodrum gibi şemsiye kuruluşu. Türofed bunların hepsinin sorunlarıyla ilgilenen, çözüm üretmeye çalışan, lokomotif sektörlerimizden turizmin daha hızlı yol alması için çalışan bir üst kuruluş.

Biz de kurumsal sorumluluk projelerimiz çerçevesinde bütün dünyada bu tip kurumlara destek vermeyi prensip edinmiş bir kurumuz. Türofed’in diğer sponsor firmaları Electrolux ve JohnsonDiversey ile birlikte sektörün eksikliklerinin giderilmesi, Türk turizminin yurt dışında daha fazla tanınması için ne tür katkılar sağlayabiliriz diye düşünürken, Türofed Başkanı Ahmet Barut eko etiketleme konusunda yeni bir çalışma yapılabileceği önerisinde bulundu. Sayın Barut, eko etiketlemeye bağlı olarak Turizm Bakanlığı’nın geçmiş yıllarda “Yeşil Yıldız” adında bir proje başlattığını ancak Yeşil Yıldız projesinin kriterlerinin çok ağır kriterler taşıması nedeniyle çok fazla hayata geçirilemediğini söyledi. Çünkü bu kriterlerin yerine getirilmesi için gerekli finansman ihtiyacı ve uygulamaların devamlılığının sağlanamaması gibi sorunlar Yeşil Yıldız’a olan ilgiyi azaltmış.

Biz de buradan yola çıkarak dedik ki bu projeyi Türofed üyeleri için daha kolay hale getirelim, aşama aşama gidilsin ve hayata geçebilsin. Bu çerçevede ortaya koyduğumuz Beyaz Yıldız projesinin bir nevi Yeşil Yıldız’a, eko etiketlemeye de hazırlık niteliğinde olmasını istedik. 

Bu projeyi Türofed olarak kendi federasyonumuz içinde başlattık. Beyaz Yıldız’la müesseseleri çok fazla külfet altına sokmadan bilinçlendirmeyi çevre duyarlılıklarını artırmayı hedefliyoruz 

Su ve Çevre Teknolojileri: Beyaz Yıldız projesinin uygulaması nasıl olacak?

Okay Barutçu: Biliyorsunuz geçen ay Turizm Bakanımız ve Enerji bakanımızın da katılımıyla, projenin lansmanını yaptık. Çok da başarılı bir lansman oldu. Öncelikle fiziksel bir katkı olmasa da bakanlıklarımızın da desteğini aldık. İlk etapta Türofed ve sponsorlar olarak Türkiye’de 13 turizm bölgesinde ki bu bölgelerin hepsinde Türofed’in alt dernekleri var tanıtım serisi düzenliyoruz. Ekipler bu bölgeleri dolaşarak her bölgede seminerler, road showlar düzenliyorlar. O bölgedeki turizm işletmecilerini, yerel basını, turizm sektöründen diğer temsilcileri bir araya getirerek içeriği hakkında detaylı bilgiler veriyorlar. Bir nevi projenin, bölgesel lansmanlarını yapıyorlar. Daha sonra ilgilenen turistik tesisler, Türofed’e başvurarak, bu hizmeti talep edebilecekler.

Su ve Çevre Teknolojileri: Tesis sahiplerinin projeye olan ilgilerinin artırılması konusunda neler yapılabilir?    

Okay Barutçu: Bu konuda iki koldan o ilgiyi yaratmaya çalışıyoruz. Birincisi zaten Türofed kendi alt dernekleri vasıtasıyla bu işe öncülük ediyor. Dolayısıyla alt derneklerin kendi yönetim kurulları var. Bunların hepsi bire bir otel sahibi ya da otel işletmecisi olan insanlar. Dolayısıyla yukarıdan aşağıya bir zincirleme olmasını ümit ediyoruz. En azından yöneticilerin kendi otellerinde böyle bir işi başlatması ve önderlik etmeleri gibi bir durum söz konusu. Ama bunun yanında asıl bu müesseselere getireceği faydaları çok detaylı olarak anlatmaya çalışıyoruz. Burada olay bir sertifikanın, bir etiketin alınmasından çok öte bir şey. Dünyada kaynaklar tükeniyor, enerji çok pahalı hale geldi, sular azaldı… Artık bunlar reel problemler. Her sektörü olduğu gibi turizmi de etkileyen problemler. Dolayısıyla turizmcilerin su ve enerji tüketimlerini verimli hale getirmeleri, çevreye verdikleri zararı, kirliliği engelleyebilmeleri onlara hep gelir olarak geri dönecektir. 

Diğer taraftan özellikle Avrupalı turistler çevreye daha saygılı, daha az enerji tüketen tesislerde tatil yapmak istiyor ve bu yönde ciddi tercihleri var. Dolayısıyla Avrupa’da faaliyet gösteren tur operatörleri de bu tarz çalışan tesislerle ilgili müşterilerine ciddi argümanlar sunuyorlar. Bakacak olursak bu proje aslında Türkiye’deki tesislerin daha karlı satılabilmesi adına da onlara çok önemli destekler sağlayacak.

Su ve Çevre Teknolojileri: Denizler için uygulanan Mavi Bayrak uygulaması gibi mi?

Okay Barutçu: Evet mantık tamamen aynı. Zaten Turizm Bakanlığı’nın Yeşil Yıldız projesi ile yapmaya çalıştığı şey de aynı. Ama kriterler çok ağır olunca, gerçekleştirmek için gereken yatırım miktarı artmış ve tabi sektör bu konuda zorlanmış. Biz bu durumu Beyaz Yıldız’la biraz daha kademeli hale getiriyoruz. Bizler de sponsorlar olarak yönlendirme anlamında kendi birikimlerimizle, su yönetimi, enerji yönetimi gibi konularda onlara bilgi desteği sağlayacağız. Örneğin Electrolux bugün mutfak teknolojileri alanında dünyanın önde gelen firmalarından birisi. JohnsonDiversey, gerçekten kimyasallar konusunda, atık konusunda önemli bir firma.  Biz de sponsorlar olarak kendi uzmanlığımızı, bilgi birikimimizi aktarabilmeyi ümit ediyoruz.

Su ve Çevre Teknolojileri: Bu projeye sonradan diğer özel sektör firmaları da katılabilirler mi? 

Okay Barutçu: Proje hem çok yeni ve hem biz sponsorları o kadar heyecanlandırdı ki açıkçası şu ana kadar böyle bir konuyu düşünecek vaktimiz olmadı. Ama tabi proje gelişmeye devam ediyor ve ilerde eko etiketlemeye geçeceğini düşünürsek sahiden bizim yetemeyeceğimiz yerler de olabilir. Projeye yardımcı olmak isteyecek, bu konuya katkı sağlamak isteyecek başka kurumlar da olabilir. Türofed sivil toplum kuruluşu olarak bu işin lideri. Bizler de onun arkasından gelen özel sektör kuruluşlarıyız. Bizim yanımızda bu projeye gerçekten katkı verebileceğini düşüneceğimiz firmalar olursa neden alınmasın. Öte yandan başka bir arayış içindeyiz… Projenin her ne kadar tasarruf olarak, verimlilik olarak geri dönüşümü olacaksa da bu dönüşümlerin ortaya çıkması için tesise bunun bir geri dönüş süresi olacak. Bazı şeylerin düzelmesi, yerine oturtulması hem zaman alacak hem de bir yatırım gerektirebilecek. Enerji tasarrufu olarak su verimliliği olarak, kimyasal kullanımı olarak, atıkların değerlendirilmesi olarak geri dönüşümü vakit alacağı için bu yatırımların finansmanı tarafında şu anda paketimizin içinde ufak da olsa bir boşluk var. Bununla ilgili bir takım bankalarla halen görüşmelerimiz devam ediyor. Onları projeye dahil edip finansman tarafında onlardan uzmanlık ve bilgi desteği almak istiyoruz. Dolayısıyla bu tip ihtiyaçlar belirdikçe konunun uzmanı firmaların da katılımı olabilecek.

Su ve Çevre Teknolojileri: Beyaz Yıldız projesinin kriterlerinden biraz bahseder misiniz?       

Okay Barutçu: Aslında bizim için de proje kendi içinde bir yandan gelişmeye devam ediyor. İki aşamalı bir yapısı var ve 55 kriter söz konusu. Bu kriterler, su yönetimi, atık yönetimi, enerji yönetimi, çevre yönetimi gibi 10 kategoriye ayrılmış durumda. Bu 55 kritere göre tesisin değerlendirilmesi yapılacak. Yaklaşık 1 ile 1.5 günlük bir işlem. Kriterlere göre tesis değerlendirilecek ve 100 üzerinden 65 skorunu tutturan müesseselere ya da kurumlara Beyaz Yıldız sertifikası verilecek. 

Su ve Çevre Teknolojileri: Bu kriterlerin hepsi eşit seviye de mi yoksa ağırlıklı olanları var mı?

Okay Barutçu: Her kriter için faklı ağırlıklar söz konusu. Örneğin kriterlerden biri, personel bilgilendirme sisteminiz var mı şeklinde sorulan bir soru. Bu oldukça basit bir kriter ve eğer e-posta sisteminiz varsa aynı gün içerisinde personel bilgilendirme sistemini oluşturabilirsiniz. Dolayısıyla bunun ağırlığı, tesiste bir atıksu için arıtma sistemi var mı yok mu sorusuyla eş değer olamayacak. Su arıtma tesisinin olması tabi çok daha yüksek puanda değerlendirilecek. Böylesi farklı kriterlerin birbirinden farklı kendi ağırlıkları var. Ama dediğim gibi 100 üzerinden 65 alan bir tesise en azından Beyaz Yıldız sertifikasını ilk aşamada verip bilahare de bunun kontrollerini düzenli olarak yapmaya devam edeceğiz. Bizim yaptığımız Beyaz Yıldız Projesi, Yeşil Yıldız ve diğer programlara göre ilk aşama niteliğinde. Tamamen oraya doğru yönlendirme, bilinçlendirme hazırlama olarak düşünüldüğünde 65’i bulan bir müessese sonradan şu birkaç şeyi de düzelteyim, Yeşil Yıldızı da alayım diyebilir. Böyle olacağını ümit ediyoruz.

Su ve Çevre Teknolojileri: Tesislerin değerlendirilmeleri konusuna tekrar dönersek, bu sürece sizin de etkin bir katılımınız olacak mı?

Okay Barutçu: Türofed bu konu da bize yolu açan yine şemsiye olarak bu işi sahiplenen örgüt olmakla beraber onun altındaki bu denetleme mekanizması tamamen sponsorlar tarafından oluşturulan insan gücü ve bilgi birikimi ile yapılacak. Sponsorlarımızın arasında eko etiketleme üzerinde de çalışan JohnsonDiversey grubu var onlarda  da çok ciddi bir bilgi birikimi var.  Ortaklaşa olarak gidip bu denetlemeleri yapacağız. Denetlemeler sırasında yüzde 65’i tutturan tesise sertifikası verilecek ama 100’e varmaya da eksiklikleri var. Bu eksikliklerini de bir rapor halinde kendilerine vereceğiz. Elbette kendi çabalarıyla kendi eksikliklerini yenileme yoluna gidebilirler ama isterlerse yine bizlerin kurduğu ekipten de müşavirlik desteği alabilecekler. Tabi biz sponsor firmalara da ileriki aşamalarda bu konularda iş imkanı doğabilecektir. Doğmasa bile en azından bu bilinçlenme sonrasında şu veya bu şekilde bir talep yaratılacağını düşünüyoruz. Bu henüz daha uygulamaya geçemeyecek ama ilerde vermeyi düşündüğümüz bir hizmet. Bizden çözüm desteği istediklerinde gene sponsorlardan oluşan uzman ekiplerimizle destek vermeye hizmet vermeye devam edeceğiz.

Su ve Çevre Teknolojileri: Bu değerlendirme ve müşavirlik hizmetleri için tesislerden bir katkı alınacak mı?

Okay Barutçu: Tabi ki cüzi de olsa bir karşılığı olacak. Sonuçta bir masrafı var, ama bu ticari amaçla konulmuş bir masraf değil. Yapılacak masraflara, sponsorlar olarak biz katkıda bulunuyoruz ama taktir edersiniz ki tüm Türkiye’den bir katılım olursa çok ciddi adette bir tesisin denetlenmesi gerekecek. O zaman bizim kaynaklarımız yetersiz kalabilir. O yüzden 520 dolar artı KDV gibi cüzi bir denetleme ücreti koyduk.  Road showlardan sonra tesislerden gelen talepler doğrultusunda bu rakam mukabili ekipler denetlemelere gidecekler. 

Denetleme sonrasında da dediğim gibi bir rapor yazılacak. Eğer 65 puanı tutturuyorlarsa da sertifikasyonu Türofed tarafından yapılacak. Burada sertifikayı alsalar da almasalar da onların işletmesine operasyonuna yönelikte ciddi bir takım bilgiler onlara paket halinde sunulmuş olacak.

Su ve Çevre Teknolojileri: Başvurular nasıl yapılacak?

Okay Barutçu: Başvurular Trofed’e yapılıyor. Dernek onun üzerine bu otel başvuruda bulunmuştur şeklinde denetleme grubuna bilgi veriyor. Sponsorlardan oluşan ekip gidip dediğim gibi 1 ile 1.5 gün arasında bir süreçte tesisin büyüklüğüne bağlı olarak denetlemeyi yapıyor, arkasından da raporunu düzenliyor. Bu 55 kriterin üzerinden oradaki ekiple birlikte kontrol ediliyor, var olanlar tespit ediliyor ve puantajı yapılıyor. Yeterli puan alınmışsa da Türofed sertifikasını organize ediyor, Beyaz Yıldız sertifikası tesise veriliyor. Buna ek olarak sertifika alan tesisler hem Türofed’in sitesinde hem de uluslararası turizm acentalarının sitelerinde tanıtılıyor. 

Bu arada road showlar devam etmesine rağmen, şu an yaklaşık 10 kadar tesisten denetimle ilgili talep gelmiş durumda ama road showlar bitmeden denetimlere başlamayı planlamıyoruz. Bu road showlar 9 Eylül’de Antalya’da başladı, 23 Ekim’de de bitirilecek.

Su ve Çevre Teknolojileri: Tesis sertifikayı aldıktan sonra da denetlemeye devam edeceksiniz değil mi?

Okay Barutçu: Her 6 ayda bir denetlemeye devam edeceğiz. Çünkü turizm sektörü çok dinamik bir yapıya sahip, 6 ayda bir denetlemezseniz çok rahat bazı şeyler göz ardı edilebilir. Örneğin arıtma tesisi yazın ortasında durduğu zaman, o yoğunluk içinde çalıştırılmayabilir ve çevre felaketi başlamış demektir. Dolayısıyla 6 ayda bir bu denetlemeler yapılacak ve bu denetlemeler soncunda puanı düşmüş olan tesislere uyarı yazıları gönderilecek, düzeltmeleri istenecek. Bu düzeltmeler yapılmazsa Türofed tarafından sertifikaları geri alınacak. 

Su ve Çevre Teknolojileri: Son olarak Grundfos’la ilgili de biraz bilgi alalım. 2008”in sonuna geldik ve önümüzde yeni bir yıl var, neler planlıyorsunuz?         

Okay Barutçu: Grundfos olarak biz Türkiye’de 1O. Yılımızı kutladık ve 10 Yılımızla birlikte Türkiye’ye olan desteğimizi, Türkiye’deki varlığımızı ve yatırımlarımızın devam edeceği mesajını da çok kuvvetli olarak vermeye çalıştık. Şimdi Grunfdos dünya çapında bir yeniden yapılanma sürecinden geçiyor. Çünkü Grundfos biraz da bir vakıf şirketi oluşunun verdiği rahatlıkla planlarını öyle çok kısa vadeli yapmak ve Amerikan şirketlerinin standart 3 aylık sonuçlarını açıkladığı gibi açıklamalar yapmak durumunda değil. Bizim pek öyle bir endişemiz ve sıkıntımız yok. Dolayısıyla da şimdiden Grundffos içinde 2025 yılının planlaması başladı. 2025 yılına geldiğimizde Grundfos’u nerede görmek istiyoruz, neler yapmayı istiyoruz, buna göre de kendimizi nasıl yapılandırıp 2025’e hazırlayabiliriz çalışmaları başladı. Bu bizim için gerçekten heyecan verici bir çalışma. Çünkü bugün Grundfos dünya çapında 17 bin çalışanı olan 2.5 milyar euro cirosu olan bir grup. 2025 yılında ise çalışan sayımız 17 binden 75 bin kişiye çıkarmış olacağız. Planlama bu yönde ve çok büyük bir oranda büyüme bekleniyor. Gelecekteki gelirlerimizin çok büyük bir bölümünün de şu an faaliyet göstermediğimiz ama bizimle ilişkili diğer sektörlerden gelmesi yönünde çok büyük planlar var. Dolayısıyla bu planlar netleştikçe, planların içinde biz Grundfos Türkiye olarak doğru hareket edip doğru işleri yapmaya devam ettiğimiz müddetçe Türkiye’nin görünürlüğü de etkinliği de ona oranla artacaktır. Zaten 2005 yılında burada böyle bir bina yatırımının yapılması ki bugün 2008 yılındayız hala da bu binamızı yüzde yüz oranında doldurabilmiş durumda değiliz. Çok detaylarını girmeyeyim ama hayata geçirmeyi düşündüğümüz çok fazla projemiz var. Önümüzdeki 5 yıl içinde büyüme hedefimizin yüzde yüzlerin üzerinde olduğunu söyleyebilirim.