1. Giriş: Döngüsel Ekonomi ve AB’nin Stratejik Öncelikleri

Avrupa Birliği (AB), Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde doğrusal ekonomi, yani “al üret tüket at” modelini terk ederek döngüsel ekonomi, yani “sürdürülebilir üretim - sürdürülebilir tüketim – üst dönüşüm (up-cycling)” temelli bir ekonomik sisteme geçmeyi stratejik bir öncelik olarak belirlemiştir. Bu dönüşümün merkezinde, geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı, atık ticaretinin sıkı denetimi ve ikincil hammadde arzının güvence altına alınması yer almaktadır.

AB, bir yandan çevresel etkileri azaltmayı hedeflerken diğer yandan kritik hammaddelerde dışa bağımlılığı düşürmeyi ve rekabetçiliğini korumayı amaçlamaktadır. Diğer yandan, AB’de belirlenen hedeflerin yaşama geçirilmesi, önemli yapısal sorunlar ve düzenleyici zorluklarla karşı karşıyadır. Özellikle geri dönüştürülmüş plastik ve metal gibi bazlı hammaddelerde kalite, miktar ve süreklilik sorunları, düzenlemelerin uygulanmasını zorlaştırmaktadır.

2. AB’de Geri Dönüşüm ile ilgili Önemli Yasal Düzenlemeler

2.1. Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (Regulation (EU) 2025/40)

AB’nin bu alandaki en kapsamlı düzenlemesi Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü’dür. Bu tüzük, daha önce yürürlükte olan Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Direktifi’nin (94/62/EC) yerine geçerek tüm Birlik ülkelerinde değişikliğe uğramadan, doğrudan uygulanabilir bir düzenleme niteliği kazanmıştır.

Yazının devamı için tıklayın