AB'nin yeni kurallara göre oluşturduğu yeni direktifleri içeren atık su yönetimi ile ilgili raporu yayımlandı. Konsey, kentsel atık su arıtımına ilişkin AB direktifinin revize edilmiş haline nihai onayı verdi. Revize edilen direktif, kapsamını daha küçük yerleşim bölgelerine genişletiyor, mikro kirleticiler dahil olmak üzere daha fazla kirletici türünü kapsıyor ve enerji tarafsızlığına katkıda bulunuyor. Yeni kurallar, AB'nin sıfır kirlilik eylem planı kapsamında sunulan temel hedeflerden biri olarak öne çıkıyor.

Daha Fazla Yerleşim Bölgesi ve Kirletici Türü Kapsam Altında

Revize edilen direktife göre, üye devletler, 1.000 nüfus eşdeğeri üzerindeki tüm yerleşim bölgelerinden gelen atık suları toplamalı ve AB'nin minimum standartlarına göre arıtmalı (önceki kurallarda bu eşik 2.000 nüfus eşdeğeriydi).

Kirliliği daha iyi kontrol etmek ve arıtılmamış atık suların çevreye deşarjını önlemek için, 1.000 ile 2.000 nüfus eşdeğeri arasındaki tüm yerleşim bölgelerinde toplama sistemleri kurulması ve 2035 yılına kadar tüm evsel atık su kaynaklarının bu sistemlere bağlanması gerekecek.

Bu tür yerleşim bölgelerinde, 2035 yılına kadar, üye devletler kentsel atık sudan biyolojik olarak parçalanabilir organik maddeleri (ikincil arıtma) çıkarmak zorunda olacak. Toplama sistemlerinin kapsamının çok düşük olduğu ve bu nedenle önemli yatırımlar gerektiren üye devletler için istisnalar uygulanacak. AB'ye daha yakın zamanda katılan ve mevcut direktifi uygulamak için önemli yatırımlar yapmış olan üye devletler (örneğin Romanya, Bulgaristan ve Hırvatistan) da istisnalardan yararlanabilecek.

2039 yılına kadar, 150.000 nüfus eşdeğeri ve üzeri yükü olan kentsel atık su arıtma tesislerinde azot ve fosforun uzaklaştırılması (üçüncül arıtma) zorunlu hale gelecek. 2045 yılına kadar bu tür tesislerde mikro kirleticileri uzaklaştırmak için ek bir işlem (dördüncül arıtma) uygulanması gerekecek.

Mikro Kirleticiler
Kentsel atık sudaki mikro kirleticilerin başlıca kaynağı olan ilaç ve kozmetik üreticileri, "kirleten öder" ilkesi çerçevesinde genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) kapsamında dördüncül arıtma için ek maliyetlerin en az %80'ine katkıda bulunacak.

Enerji Tarafsızlığına Doğru
Kentsel atık su arıtma sektörü, sera gazı emisyonlarını önemli ölçüde azaltmada ve AB'nin iklim tarafsızlığı hedefine ulaşmasına yardımcı olmada önemli bir rol oynayabilir. Yeni kurallar, 2045 yılına kadar 10.000 nüfus eşdeğeri ve üzeri yükü olan kentsel atık su arıtma tesislerinin, kendi tesislerinde üretilen yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmasını zorunlu kılıyor.

Sonraki Adımlar
Bugünkü resmi kabul, olağan yasama prosedüründeki son adımı işaret ediyor. Direktif, AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanacak ve yayımlanmasından 20 gün sonra yürürlüğe girecek. AB üye devletleri, yeni kuralları dikkate alarak ulusal mevzuatlarını uyarlamak için 31 aya kadar süreye sahip olacaklar (direktifi "uyarlamak").

Arka Plan
Kentsel atık su arıtma direktifi ilk olarak 1991 yılında kabul edildi. Bu direktifin amacı, "kentsel kaynaklar ve belirli sanayilerden kaynaklanan atık su deşarjlarının çevreye olan olumsuz etkilerini önlemek" idi. Komisyon, 2019 yılında direktifin bir değerlendirmesini yaptı. Bu değerlendirme, önceki direktifin su kirliliğini azaltmada ve atık su deşarjlarının arıtılmasında son otuz yılda son derece etkili olduğunu doğruladı.
Ancak değerlendirme, mevcut kuralların hala yeterince ele almadığı kirlilik kaynakları olduğunu da gösterdi. Bunlar arasında daha küçük yerleşim bölgelerinden gelen kirlilik ve geniş bir yelpazede zararlı mikro kirleticiler yer alıyordu. Ayrıca değerlendirme, kentsel atık su sektörünü kamu sektöründeki en büyük enerji tüketicilerinden biri olarak tanımladı. Komisyon, 26 Ekim 2022'de revize edilmiş direktif için bir öneri sundu. İki yasama organı, metnin nihai şekli üzerinde 29 Ocak 2024 tarihinde anlaşmaya vardı.