PROF. DR. H. İLYAS ÇAĞLAR (E) İTÜ, Maden Fak., Jeofizik Müh. Böl

ÇEVRESEL SORUNLAR, HIDROKARBON KIRLILIĞI VE MIKRO ORGANIZMALAR

Çevre sorunları dünyanın birçok yerinde özellikle son 30 yılda günlük yaşamın bir sorunu olarak öncelikle çözüm beklentisini sürdürüyor. Çevre sorunların kökeninde; Ormanların tahribi, düzensiz kentleşme ve böylelikle de yeşil alanların azalması, kıyılardaki doğal topoğrafyanın bozulması, sanayi faaliyetlerinin oluşturduğu kimyasal atıkların canlılar üzerindeki olumsuz etkileri, termik santrallerin ve Polisiklik Aromatik Hidrokarbon (PAH)’ların ekolojik denge üzerinde yapmış oldukları tahribatlar yer alıyor (Demir ve Demirbağ, 1999). Tüm Dünyada bu çevre sorunlarının üstesinden gelmek için bilimsel çözümlerin üretilmesi halen güncelliğini koruyor. 

Petrol ve petrol türevi olan PAH’lar, yanlış kullanım hataları ve ihmaller sonucunda, petrol dökülmesi ve fosil yakıtların tamamen yanmadan atılmaları sonucu çevreye bulaşır. Etkileri ise deniz, akarsu ve karasal ekosistem ortamlarında uzun süre kalabiliyor. Bunların, zehirleme, çözünmüş oksijeni azaltma, deniz kuşlarına zarar verme, toksik ve kanserojen özelliklerine sahip olduğu da biliniyor.

Ayrıca tarlaların, ürün hasat edildikten sonra yakılması PAH kirlenmesi şüphesini de güçlendirir. Örneğin Brezilya’da şeker kamışı tarlalarında hasat sonrası tarlaların yakılmasının PAH kirliliğinin önemli bir kaynağını oluşturduğu tespit edildi. Mikro organizmalar çevresel petrol atıklarının başlıca tüketicileridir. Örneğin deniz sularına karışan petrol atıkları mikroorganizmalar tarafından parçalanır. Denizlerdeki mikro organizmalar kuvvetli PAH parçalayıcılardır. PAH’ların bakteriyal parçalanmaları biyokimyasal olarak gerçekleştirilir. Deniz, tatlısu ve toprak ekosistemlerindeki petrol ve hidrokarbonlarının biyolojik olarak bakteriler tarafından parçalandıkları belirtilmişti. Bakteriler toprakta da fazla miktarda bulunarak bu parçalanmada etkin olurlar ve sayılarını arttırırlar.

Yazının devamı için tıklayın