E-Dergi Oku 
E-Bültene Abone Olun
 

Ters Ozmoz Cihazı Mikrop Geçirir Mi?

28 Ekim 2013 Pazartesi | SU DÜNYASI
62. Sayı (Eylül 2013)

ENİS BURKUT enis@burkut.com.tr
“Mikrop” deyince, su yönetmeliklerinde ve içme suyu analizlerinde adları belirtilen mikro-biyolojik yaratıklar, “mikroskopik canlılar” demek istiyoruz; örneğin mantar, parazit, bakteri, virüs, coliform, e-koli, enterekok ve bu gibi. Ve kendimize soruyoruz: Bu mikroplar TO - Ters Ozmoz cihazının ürettiği kaliteli su tarafına geçebilirler mi?
Teorik olarak düşünüldüğünde, mambran tekniğini iyi tanıyanlar için  bu soru “saçma” gelebilir. Bir mikroptan binlerce daha küçük olan molekülleri/iyonları geçirmeyen ve suyu saflaştıran TO-Ters Ozmoz cihazının mambranları, irilikleri “bir mikron”dan biraz daha küçük olan mikroları, nasıl iyi su tarafına geçirsin ki? 
Ancak pratikte görüyoruz ki, TO cihazları üretim suyu tarafına mikrop geçirebiliyor. Hatta, iyi su tarafına geçen bu mikroplar, mambranın iyi su tarafında ürüyor, biyofilmler oluşturuyor ve güçlü yıkamalar ile dahi yerini terk etmiyor; zaman zaman bu durumlara şahit oluyoruz. Çok ender olarak bizden “Steril Proses Suyu” veya mikropsuz su istenir ve bu durumlarda TO üretim suyunda sık sık mikrobiyolojik analiz yapılır. Genel olarak bizden talep edilen Ters Ozmoz proses suyu, iletkenliği %95 civarı düşürülmüş, sertliği sıfıra yakın olan, mikrobiyolojik kalitesi önemli olmayan sulardır. 
Öncelikle şu çok önemli konuyu hatırlatalım: TO cihazı üretim suyunda mikrop görmek istenmiyorsa, TO öncesinde kurulan ön arıtım cihazlarında mikropların mümkün olduğunca giderilmesi gerekir ve TO cihazına dış ortamdan da hava yolu ile mikrobun kesinlikle bulaşması engellenmelidir.  TO besi suyunda mikrop varsa, bu mikroplar TO üretim suyuna geçmese dahi, mambranın kötü su tarafında yuvalanır, burada ürerler ve TO mambranının su geçirgenliğini azaltırlar, hatta, bazı durumlarda TO mambranını tamamen tıkarlar. İşte bu sebeple mikrop zaten TO besi suyunda istenmeyen bir varlıktır. Mikroplar geometrik hız ile ve kısa sürede çoğalırlar, su içindeki katıların birbirine yapışmasını sağlarlar. Oluşan katı grupları içinde mikroplar koloniler kurarlar ve sonunda “BİYOFİLM” adı verilen plaklar oluştururlar. Biyofilm adlı bu gruplaşma içine sodyum hipoklorit dahil birçok yıkama kimyasalları nüfuz edemez, bu sebeple bir kere oluşmuş Biyofilm ile mücadele etmek çok zordur.
Özetlersek, “teorik olarak” TO besi suyu içinde mikrop olmamalıdır. Bunu sağlamak için ham suyun ve TO ön arıtımının sürekli dezenfeksiyonu yapılmalıdır. Ancak, tecrübemiz gösteriyor ki, mikrop/bakteri hiçbir zaman TO ön arıtmasında sıfırlanamıyor. Bu sebeple TO mambran yıkamaları periyodik olarak ve mikrop giderimi maksatlı da yapılmalıdır.
Şimdi sorumuzu tekrarlayalım: Ön arıtmada tamamen giderilemeyen ve TO’a kadar gelen mikroplar, mikrobun iriliğinden binlerce kat daha küçük olan iyonları geçirmeyen TO  mambranlarından nasıl olur da iyi su tarafına geçer?
Mikropların nasıl TO üretim suyu tarafına geçtiğinin cevabını tahmin edebiliyoruz
TO CİHAZINDA KRİTİK MİKROP KAÇAĞI NOKTASI: TO cihazının mambran kabı içinde bulunan, mambranları birbirine birleştirerek TO üretim suyunu taşıyan “ara parçalar” bulunur. Bu ara parçaların üzerindeki “O” ringler, mambranlara gelen basınçlı ham su ile TO’nun ürettiği iyi su arasında ÇOK KRİTİK NOKTALARDIR. Bu “O” ringlerin bir tarafında 10-15 bar üzerinde ham su bulunur, diğer tarafında SIFIR basınçlı TO üretim suyu yer alır.
TO basınç pompasının devreye girmesi ve durması gibi anlarda bu “O” ringler hareket eder ve bu hareket sırasında oluşması ihtimali olan bir mikronluk bir aradan birkaç mikrop TO’nun üretim suyu tarafına geçebilir. Yandaki resimde “O” ring ile bağlantı yapılan üretim suyu “ara parçası” görünüyor. Bu O-ringler zamanla aşınır ve düzleşir, O-ringleri yenilemek gerekir.
TO MAMBRANINDA KÜÇÜK DELİK OLMA İHTİMALİ: Mambran imalatı sırasında, imalat hatası olarak “Bir mikron” çapında birkaç delik kalmış olabilir ve bu deliklerden mikrop geçer, çünkü mikropların çoğu bir mikrondan daha küçüktür.
Mikroskopik bir canlının TO mambranındaki olası bir delikten iyi su tarafına geçme riskini anlatabilmek için şöyle bir hesap düşündük.  Genelde “8 inçlik” olarak adlandırılan bir TO mambranında yaklaşık 36 m2 mambran yüzeyi bulunur, bu da 36x10 üstü 12 mikron kareye eşittir. Bir mikrobun bir mikron kare büyüklükteki bir delikten geçeceğini biliyoruz.  Mambranda 10 adet 1 mikron kare büyüklükte delik olduğunu varsayarak bir hesap yapalım:  10 adet 1 mikron kare büyüklükte deliğin yüzeyi, toplam mambran yüzeyinin 36x10 üstü 11’de biri yapa, ki bu kadar küçük delikler TO mambranın ürettiği su kalitesini bozmaz, yani, üretim suyu iletkenliğini etkilemez. 
Mambran imalatında yapılan kalite kontrolunda mambranın ham su iletkenliğini yeterli düşürüp düşürmediği kontrol edilir, mikrop geçirgenliği testi yapılmaz. Diğer bir deyiş ile, suyun iletkenliğini kalite standardına göre düşüren bir TO mambranı, içinde mikrop geçirebilecek birkaç deliği olsa dahi imalatçının kalite kontrolundan geçtiği için dünya piyasasına verilir.
TO mambran kataloglarına baktığımızda, katalogların çoğunda o model mambranın sudaki tuzu ne kadar giderdiğini yazar, mikrop konusuna ait hiçbir kelime yazmaz. Bazı mambran imalatçılarının kataloglarının altında ise şöyle bir bilgi veriliyor: “Bir adet mambran için en az tuz giderimi %98. Ancak su içindeki patojenleri (hastalık yapıcı mikrop) ve sistleri (iri mikrop) bu mambranın giderme garantisi yoktur.” TO mambran üreticileri TO mambranını yalnızca tuz giderimi için garanti ediyor ve mikrop için hiçbir garanti vermiyorsa, TO mambranı için mikrop kaçırmaz diyemeyiz. 
Aslında TO mambranının ve TO cihazının icat edilme maksadı, suyu minerallerden (tuzlardan) arındırmaktır, ham suda olması ihtimali olan mikroplardan da  arınmak istiyorsak yalnızca TO cihazına güvenmemiz doğru olmaz, her şeyden önce TO ön arıtması sırasında teorik olarak ham suyun SIFIR MİKROPLU olmasını sağlamalıyız ki, bu da imkansız denecek kadar zordur ve pahalı bir yatırımdır.
MİKROP İLE MÜCADELE?
TO mambranında mikrop mücadelesini iki yönden ele alabiliriz
1.TO’nun besi suyu olan “Ham su”  içinde bakterilerin giderilmesinden sonra suyun TO’ya verilmesinin sağlanması; Bunun için ham su TO cihazına gelesiye kadar birkaç kere mikroplardan arındırılmalıdır; örneğin, ham suyun kontrollü klorlanması, yüksek kalitede filtrelenmesi, ultra viyole dezenfeksiyon cihazından geçirilmesi gibi.
2.TO’nun üretim suyu tarafındaki mikropların giderimi: Bunun için mambran üreticilerinin kullanım kılavuzlarında çeşitli dezenfeksiyon yöntemleri tarif edilmektedir. Ancak, TO mambranının iyi su tarafına basınçlı su verilemediği için, dezenfeksiyon sıvısı mambranın her tarafına ulaşmaz. Bu sebeple TO üretim suyu tarafına geçmiş ve burada üremiş olan mikrop ile mücadele etmek zordur, dolayısı ile kışın haftada bir gibi ve sıcak aylarda 3-5 günde bir gibi aralıklar ile TO mambranlarına dezenfeksiyon amaçlı kimyasal yıkama yapılır.
PRATİK ÇÖZÜM
TO mambran üreticileri TO mambranlarının sudaki iletkenliği gidermeyi garanti ediyor da, mikrop giderimini garanti etmiyorsa, proses suyunda hiç mikrop istenmeyen işletmeler için, proses suyunun kullanımı noktasında veya TO üretim suyu çıkışında mikrop geçirmeyen hassas filtreler kullanılabilir. Veya, proses müsaade ediyorsa, TO üretim suyu ozonlanabilir, klorlanabilir ve bu iki oksidan kimyasal kullanımı ile mikrop ihtimali azalır. UV cihazları mikrop açısından kesin bariyerler değildir, UV cihazlarını “mikrop azaltıcı” ekipmanlar olarak kabul ediyoruz. 
ÖZET
Normal olarak TO cihazı sudaki mikropların çoğunu arındırmasına rağmen, TO cihazı suyun mikroplardan giderimi için değil, suyun minerallerinin giderimi için icat edilmiştir.   Bir işletmede SIFIR MİKROP şartı varsa, proses suyunun olası mikroplardan arındırılması için TO cihazı öncesi ve sonrası muhakkak başka mikrop giderici yöntemler de su iyileştirme sistemi üzerinde bulunmalıdır. 
Diğer taraftan, TO cihazının kendisi için dahi ham suda mikrop bulunması tehlikelidir, çünkü TO cihazına gelen mikroplar TO mambranları üzerinde film tabakası oluşturarak suyun geçmesini önler ve TO cihazının kapasitesini düşürür. Bu sebeple TO cihazı besi suyunun çok iyi mikroplardan arındırılması TO tasarım ve işletmeciliğinin en önemli şartlarındandır.
 


İlginizi çekebilir...

Paslanmaz Çelik Paslanabilir

Paslanmaz çelik korozyona dirençli olduğundan birçok uygulama için tercih edilse de bazı ortamlarda korozyona karşı koyamaz ve paslanabilir'¦...
7 Ekim 2019 Pazartesi

Ters Ozmoz İşletmeciliğinde Sık Yapılan Hatalar

Ters Ozmoz sisteminin çok iyi tasarlanmış ve kaliteli olması çok iyi görev yapacağı anlamına gelmez. Ters Ozmoz sistemi, ancak doğru işletme bilgisi ...
7 Ağustos 2019 Çarşamba

Yatırımcı için "Proses Suyu" Bilgileri

Birçok sanayi için su önemli bir girdidir ve yatırım sırasında ihmal edilmesi işletmeyi zarara sokar. Yatırımcının da proses suyu konusunda fikrinin ...
10 Haziran 2019 Pazartesi

 

  • Boat Builder Türkiye
  • Çatı ve Cephe Sistemleri Dergisi
  • Doğalgaz Dergisi
  • Enerji ve Çevre Dünyası
  • Tersane Dergisi
  • Tesisat Dergisi
  • Yalıtım Dergisi
  • Yangın ve Güvenlik
  • YeşilBina Dergisi
  • Klima ve Soğutma Rehberi
  • Yangın ve Güvenlik Rehberi
  • Yalıtım Sektörü Kataloğu
  • Su ve Çevre Sektörü Kataloğu

©2019 B2B Medya - Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. | Sektörel Yayıncılar Derneği üyesidir.