51 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • Kasım / 2026 MAKALE TABLO 1. Domates İşleme Tesisi, Tipik Atık Su Parametreleri Not: Bu analizler yanı sıra çözünmüş KOİ, Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOİ), Uçucu AKM, Fosfor ve Azot, Alkalite, Serbest Klor değerlerinin verilmesi de sonradan çıkabilecek problemleri/anlaşmazlıkları önleme açısından yararlıdır. * Biyolojik arıtma giriş dizayn parametreleri fiziki arıtma (DAF ve Kum Tutucu) sonrasında balans tank çıkışı olarak alınmıştır. Parametre Birim İşletme + Evsel Atık Su Çevrim Suyu Taşkanı Biyolojik Arıtma Girişi Dizayn Bazı* 1. Atıksu debisi m³/gün 2000 - 3500 5000-6000 2.000-10.000 2. pH - 5,5-7 6,5-7 5,5 - 7 3. Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) mg/l 2000- 3500 1300-2200 1100 4. Toplam Askıdaki Katı Madde (AKM) mg/l 500 -900 1000-1700 < 500 5. Yağ ve Gres mg/l 400-500 < 75 6. Atıksu Sıcaklığı 0C Kış 18, Yaz 28 15 0C < T < 30 0C bulden gelen çakıl taşı, sap, domates vb fiziksel maddeleri mekanik elekler vasıtasıyla alabildiğimizi varsayarsak, geriye kirliliğe yol açan en önemli faktör domateslerin üzerine yapışan ve yıkama suyuna karışan, %5’e varan toprak ve dolayısıyla çamurdur. İster “Green Field”, ister “Brown Field” proje olsun dizayn aşamasında toprağın fiziksel yapısı, parça büyüklüğü tespit edilebilirse, askıdaki katı maddenin (AKM)’nin giderilmesi için alternatif çözümler arasından uygun olanlar seçilebilir. Bu örnekte, hasat mevsimi öncesi üretim hinterlandındaki tarlalardan getirtilen toprak numuneler üzerinde akredite laboratuvarda parça büyüklüğü dağılım analizi (Particle Size Distribution-PSD testleri) yaptırılmıştır. Sonuçta, parçaların %90’ının 2 mm’den küçük, bunun %50’sinin de 100 mikronun altında olduğu görülmüştür. Özellikle killi toprakların yol açtığı, “silt” olarak da tabir edilen bulanıklığı giderebilmek son derece zordur. Parçacıkların 0’C de, 90’C da olduğundan %43 daha yavaş çöktüğünü söyleyen Stokes’ Law dikkate alındığında çözüm olanakları daha da azalmaktadır. İyi haber, çevrim suyu için 100 mikron üzerinde kalınabildiği sürece büyük sorun yaşanmayacağı şeklindedir. Ancak, bu kalitedeki çevrim suyu blöfü arıtma için sorun yaratabilmektedir. Dolayısıyla çevrim suyu devresini iki bölümde ele alacağız. Bunlar: 1.1 Çevrim Suyu Kapalı Devresi 1.2 Arıtmaya verilen blöf suyu (taşkan) 1.1 Çevrim Suyu Devresi Domates indirme, transfer ve ön yıkama amaçlı kullanılan çevrim suyu sistemi komponentleri arasında 10 mm’lik ve 3 mmlik hareketli, kendini temizleyebilen kaba ızgaralar sistemin gerekleri arasında yer almakta. Buradan çıkan sudaki askıdaki katı maddeyi (AKM) gidermek üzere farklı alTABLO 2. Deşarj Limitleri Parametre 2 Saatlik Numune 24 Saatlik Numune KOİ (mg/l) 100 100 AKM (mg/l) 200 100 pH 6-9 6-9
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=