50 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • Kasım / 2026 Katı Madde (AKM) miktarı giderek yoğunlaşmakta (> 4.000 mg/lt), bu da hasat mevsimi süresince lagünün sıklıkla temizlenmesini gerektirmektedir. Çevrim suyu kalitesini etkileyen bir diğer faktör de eleklerden bir şekilde kaçarak lagüne kadar gelen çürük domates, sap vb. maddelerin zaman içerisinde çürüyerek organik kirliliğe yol açmasıdır. Bunun sonucu; koku, sinek vb. problemlere ek olarak atık su arıtma yükü de artmaktadır. Dolayısıyla, ana hedeflerden birincisi lagünü ikame edecek kapalı, otomatik çalışmaya elverişli mekanik bir sistem seçimidir. Tesiste, çevrim suyu blöfünün yanı sıra mayonez, sos vb. üretim gamı nedeniyle proses holünden gelen yağ oranı yüksek atık su da AAT sine beslenmektedir. 3 aylık hasat mevsimi süresince 150 m³/saate kadar ulaşan, normal üretim süresinde de 70-90 m³/sa civarında olan bu atık su arıtma tesisine beslenmektedir. Dolayısıyla 3 aylık hasat mevsiminde çevrim suyu blöfü ile birlikte ortalama 350-400 m³/ sa, kalan 9 aylık süreçte 70-90 m³/sa atık suyun arıtılması söz konusu olup AAT’nin buna göre esnek işletim karakterine sahip olması beklenmektedir. Öte yandan, hasat zamanı seyreltik olan kirlilik yükü, normal üretim sezonunda çok daha yüksektir. Dolayısıyla buradaki sorun; 2000 m³/ gün ile 10.000 m³/gün arasında değişen su debisi ile yıl içerisinde değişken kirlilik yükünü karşılayabilecek esneklikte bir arıtma tesisi dizaynıdır. Domates işleme tesisleri için tipik su çevrim ve atık su arıtma devreleri aşağıda verilmiştir. Bu çalışmada: 1. Domates elleçleme ve yıkama çevrim suyu kalitesinin korunması konusunda yapılan çalışmalar ile 2. Mevsime göre 2000 m³/gün ya da 10.000 m³/gün atık suyu arıtabilecek esnek bir arıtma tesisinin dizayn önerileri ele alınacaktır. 1. DOMATES ELLEÇLEME VE ÖN YIKAMA (ÇEVRIM SUYU) DEVRESI Çevrim suyu devresi için çözümler aramadan önce bu suyun karakteristiğinin bilinmesinde yarar vardır. Ürün kaDomates İşleme Tesisi, Tipik Çevrim ve Atık Su Arıtma Birleşik Blok Şeması MAKALE
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=