53 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 08 / 2026 MAKALE 5.3. Eskimiş Servis Bağlantıları ve Montaj Hataları Küçük çaplı servis boruları ve standart dışı işçilikler en büyük sızıntı kaynağı olmaktadır. 6. BÜYÜKŞEHİR VE İL BELEDİYELERİNDE KAYIPKAÇAK ORANLARI 6.1. Büyükşehir Belediyeleri Kayıp – Kaçak Oranları Aşağıdaki veriler, idarelerin stratejik planları, faaliyet raporları, yıllık su kaybı raporları ve resmi açıklamalardan derlenmiştir (2023-2026 dönemi ağırlıklı). Ülke genelinde ortalama hala yüksek seviyede; ancak İstanbul ve Konya gibi kentlerde belirgin iyileşmeler var. Resmi raporlarında eski ortalama %40 idi. Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinde içme suyu şebekelerindeki kayıp-kaçak oranları, coğrafi özellikler, altyapı yaşı ve yatırım seviyelerine göre önemli farklılıklar göstermektedir. İç Anadolu Bölgesi’nde (Ankara, Konya, Kayseri vb.) oranlar genellikle %30-42 bandında seyretmekte olup, Ankara’da yaklaşık %37, Konya’da ise başarılı çalışmalarla %19,8 seviyesine kadar düşürülebilmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde (özellikle Doğu Karadeniz), dik topoğrafya ve zemin hareketleri nedeniyle kayıplar Türkiye ortalamasının üzerinde kalmakta, Trabzon ve Rize gibi illerde yüksek rakım farkları gece sızıntılarını artırmaktadır. Ege Bölgesi’nde İzmir merkez ilçelerde %24-26 civarında olan oran, bazı kırsal ve metropol dışı ilçelerde %50’ye yaklaşırken, genel olarak %25-35 bandındadır. Akdeniz Bölgesi’nde yaz kuraklıkları ve hızlı kentleşmenin etkisiyle Antalya, Adana gibi illerde kayıp-kaçak oranları %30-45 arasında değişmekte, servis bağlantılarındaki sızıntılar öne çıkmaktadır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’nde ise altyapı yenileme çalışmalarının daha yavaş ilerlemesi, deprem riski ve eski şebekeler nedeniyle oranlar sıklıkla %40-60’ın üzerine çıkmakta; bazı ilçelerde (örneğin Diyarbakır’ın belirli ilçelerinde) %90’ı aşan kritik seviyeler rapor edilmektedir. Bu bölgesel farklılıklar, kayıp-kaçak azaltım stratejilerinin her bölgenin kendine özgü koşullarına göre özelleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. 6.1.1. En Düşük Kayıp-Kaçak Oranına Sahip Büyükşehirler (%25 ve Altı) Bu iller, modern şebeke yönetimi ile yasal hedef olan %25 sınırını yakalamış veya altına inmiş şehirlerdir. • İstanbul: %18,63 (İSKİ, 2025 Başı Verisi) • Kocaeli: %22,66 (İSU, Ekim 2025 Verisi) • Kayseri: %23,80 (KASKİ Faaliyet Raporu & Bakanlık Verileri) • Bursa: %24,20 (BUSKİ Faaliyet Raporu) • Denizli: %25,10 (DESKİ Stratejik Plan) 6.1.2. Türkiye Ortalaması ve Yakınındaki Büyükşehirler (%26 - %45) Bu grup, Türkiye genel ortalaması olan %33-35 bandında yer alan ve iyileştirme çalışmaları devam eden illeri kapsamaktadır. • Aydın: %31,00 (ASKİ 2025-2029 Stratejik Planı - 2023 Tahmini/Gerçekleşen) • İzmir: %30,20 (İZSU Faaliyet Raporu) • Konya: %32,50 (KOSKİ Stratejik Veriler) • Ankara: %35,40 (ASKİ Genel Müdürlüğü Güncel Verileri) • Eskişehir: %35,80 (ESKİ Faaliyet Raporu) • Antalya: %34,20 (ASAT Stratejik Plan) • Balıkesir, Samsun, Tekirdağ, Gaziantep, Malatya: ~%38 - %45 (Tarım ve Orman Bakanlığı Su Kayıpları Raporu) 6.1.3. En Yüksek Kayıp-Kaçak Oranına Sahip Büyükşehirler (%45 ve Üzeri) Altyapı yetersizliği veya deprem gibi mücbir sebeplerle su kaybının çok yüksek olduğu illerdir. • Mersin: %62,80 (MESKİ Stratejik Plan & Bakanlık Verileri) • Mardin: %59,20 (MARSU Raporları) • Şanlıurfa: %56,10 (ŞUSKİ Faaliyet Raporu) • Kahramanmaraş: %54,40 (KASKİ - Deprem Hasarları Dahil Veriler) • Trabzon: %50,20 (TİSKİ Sayıştay Raporu) • Diyarbakır: %49,80 (DİSKİ Faaliyet Raporu) • Erzurum, Van, Ordu, Sakarya, Hatay: %45 ve Üzeri (Tarım ve Orman Bakanlığı - Su Kayıpları Envanteri) Büyükşehirlerde DMA (District Metered Areas), SCADA ve akıllı basınç yönetimi sayesinde oranlar düşmeye başladı; ancak hedef (%25) birçok yerde henüz yakalanmadı. 6.2. İl Belediyeleri Kayıp-Kaçak Oranları İl Belediyelerinde ki kayıp-kaçak oranı genellikle büyükşehirlerden daha yüksek seyretmektedir. Sayıştay 2023 Denetim Raporları , İl Belediyeleri stratejik plan verileri ile faaliyet raporları ve bakanlık verilerine dayanarak bu illeri şu şekilde kategorize edebiliriz: 6.2.1. En Düşük Kayıp-Kaçak Oranına Sahip İller (%30 ve Altı) Bu gruptaki il belediyeleri, kısıtlı bütçelerine rağmen
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=