Zeynep Kübra Dönmez

DSİ Genel Müdürlüğü, Etüt Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı

1. GİRİŞ

Temiz su kaynakları özellikle kurak ve yarı kurak iklime sahip ülkelerde giderek artan nüfusun içme ve kullanma suyu ihtiyaçlarını karşılamak için yetersiz kalmaktadır. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de meydana gelen kuraklıklar nedeniyle, arıtılmış atıksuların tarımsal veya diğer amaçlarla kullanımı, sulamadan dönen drenaj sularının kalitesinin iyileştirilerek yeniden sulamada kullanılması alternatif su kaynağı oluşturması açısından oldukça önem arz etmektedir. Özellikle tarımsal sulamada, iyi kaliteli suların kullanılması yerine alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi oldukça önemlidir.

Kullanılmış su, tüketim sonrası oluşan ve arıtıldıktan sonra alıcı ortamlara deşarj edilen atıksulara denilmektedir. Kentsel ve evsel atıksu arıtma tesislerinden çıkan sular, tarımdan dönen drenaj suları, yağmur suyu toplama ve drenaj sistemleri ve soğutma suları kullanılabilecek su kapsamında söylenebilir. Bu suların potansiyel kullanım alanları içme ve kullanma suyu (insani tüketim ve hayvansal sulama, yeraltı suları beslenmesi, baraj/gölet besleme, sulak alan besleme), sanayide kullanım (proses suyu, soğutma suyu vb. ), parkbahçe sulamaları, turizm de otellerde kullanım, ve tarımda sulama amaçlı kullanımdır. Alternatif su kaynaklarının başında arıtılmış atıksular gelmektedir. Araştırmacılar gelecekte tarımsal arazilerin sulanabilmesi için tatlı su kaynaklarının yeterli olmayacağını ve arıtılmış atıksu kullanımının zorunlu hale geleceğini bildirmektedirler. Atıksuların arıtılarak yeniden kullanımının temel faydaları; su kaynaklarının korunması, kıyı kirliliğinin önlenmesi, tarımda su ve gübre korunması, temiz su kullanımının azaltılması ve atık su iyileştirme maliyetlerinin azaltılmasıdır[1] (Uluslararası Sürdürülebilir Su ve Atıksu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 26-28 Ekim 2010, Konya,1137s-1154s).

Ayrıca bilindiği üzere Avrupa Birliğinde sürdürülebilir su politikalarını yönlendirme amaçlı temel prensipleri ortaya koyan Su Çerçeve Direktifi, yerüstü ve yeraltı olmak üzere tüm kıta içi suları, geçiş sularını içeren tüm su kütlelerini kapsamaktadır. Su Çerçeve Direktifi, Avrupa parlamentosu ve konseyinin 2000/60/ EC Sayılı direktifidir. Direktifin amacı su kaynaklarını korumak ve geliştirmek, kalitedeki kötüye gidişi engellemek, su kaynaklarının uzun dönemli korunmasına yönelik sürdürülebilir, dengeli ve hakkaniyetli bir şekilde su kullanımını sağlamak, öncelikli maddelerin deşarj ve emisyonlarının azaltılması, öncelikli tehlikeli maddelerin deşarjının engellenmesi veya kullanımının kaldırılması gibi önlemlerle sucul ekosistemlerin korunması ve iyileşmesini sağlamak; yeraltı sularının kirliliğini azaltmak daha fazla kirlenmesini önlemek ve taşkın ve kuraklıkların neden olduğu etkilerin hafifletilmesine katkı sağlamaktır. Bu kapsamda üye ülkeler tarafından Nehir Havza Yönetim planları hazırlanmaktadır. Nehir Havza Yönetim Planlarının en önemli bileşeni “Önlemler Programı”dır. 

Yazının devamı için tıklayın