Endüstriyel İşletmelerde Suyun Geri Kullanımı ■■ 058 Orneği O. Dölgen - H. Sarptaş - N. Alpaslan Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü M. Karadaş -Y. Kilerci lzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Günümüzde birçok sanayi tesisi, ürettiği atıksuyun geri kullanım potansiyelini sorgulamakta, bu amaçla kurulacak tesisin teknik ve ekonomik uygulanabilirliği konusunda fizibilite çalışmalarını sürdürmektedir. Atıksuyun uygun işlemlerden geçirilip geri kullanılması ile bir taraftan sanayinin su ihtiyacı kısmen veya tümüyle karşılanırken, diğer taraftan daha az atık üretilerek hem acık bertaraf maliyetleri azaltılmakta, hem ele çevreyle dost bir uygulama gerçekleştirilmektedir. Son yıllarda su arıtma teknolojilerindeki gelişmeler, yeni teknolojik ürünlerin teknik yapılabilirliğinin yanında ekonomik uygulanabilirliğin de olması, sanayi kuruluşları için geri kazanım seçeneğini cazip hale getirmiştir. Bazı durumlarda sanayinin kullandığı su miktarında ortaya çıkan kısıtlar da kuruluşları alternatif su kaynakları bulmaya zorlamakta olup, atıksuyun arıtılarak tekrar kullanımı, bu konudaki teknik ve ekonomik gelişmelerle birleşince çok daha avantajlı olabilmektedir. Öre yandan, 1990'11 yıllardan bu yana, endüstrilerin özellikle atıksu deşarjları yönünden daha sıkı çevre standartla130 Su ve Çevre Teknolojileri • Aralık 2012 rına tabi olmaları, uzun vadede atıksu deşarjlarının sıfır atık (zero discharge) ile sonlandırılması gibi hedeflerin konması, arıtılmış suların geri kullanılması seçeneğini daha da öne çıkarmaya başlamıştır. Nitekim küresel ölçekteki gelişmelere paralel olarak TÜSİAD tarafından 2008 yılında hazırlatılan "Ti.irkiye'cle Su Yönetimi: Sorunlar ve Öneriler" başlıklı raporda (Alpaslan vcl., 2008), ülkemiz özelinde ele geri kullanımın önemine değinilmiş, Avrupa Komisyonu'nun 1996 yılında çıkardığı Entegre Kirliliğin Önlenmesi ve Kontrolü Direktifi kapsamına giren endüstriler (enerji sektörü, metal üretimi ve işlenmesi, mineral endüstrisi, kimya endüstrisi, kağıt sanayi,deri sanayi) başta olmak üzere ilgili ti.im sektörlerde su kullanımını ve dolayısıyla atıksu oluşumunu azaltarak,su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına olanak sağlayacak uygulamalara geçilmesinde yarar göri.ildi.iği.i belirtilmiştir. Endüstriyel amaçlı geri kullanım uygulamaları, endüstriyel atıksuyun arıtılarak tesis içinde geri çevrimi (aynı endüstriyel işletme içinde tekrar kullanımı) veya evsel atıksu arıtma tesislerinden çıkan atık suyun arıtılarak endüstriyel işletmelerde kullanımı şeklinde olmaktadır. Her iki durumda da geri kazanılan su, soğutma suyu, proses suyu, kazan besleme suyu olarak tesislerde kullanılabilmektedir. Özellikle 2000'li yıllardan itibaren, arıtılmış atıksuyun, endüstriyel ürüne doğrudan dahil edilmediği proseslerde (soğutma suyu, kazan besleme suyu, gibi) geri kazanılmış sulardan daha çok yararlanılmaktadır. Bunun en tipik örneği kömüre dayalı enerji üreten elektrik santrallericlir (soğutma suyu kuleleri, atık gaz tutucular, kül havuzlarının ıslatılması gibi). Bu yolla, işletmelerin önemli oranda su tasarrufu yapmasının ıni.imki.in olduğu ifade edilmektedir (Huston vd, 2004). Soğutma suyunun yanı sıra, arıtılmış atıksuların proses suyu olarak kullanımı ela giderek artmaktadır. Burada üretim sürecinde kullanılacak suyun kalitesi ve i.irüni.in buna uygunluğu öne çıkmakta, çok yüksek kaliteli su kullanımına ihtiyaçolmayandurumlarda prosessuyunun geri kullanımı ekonomik olarak da avantaj yaratabilmektedir. Örneğin, elektronik endüstrisi gibi neredeysedistile nitelikte su gereksinimi olan endüstrilerde bu tip suların kullanımı daha nadir görülürken, deri işleme ve tabaklama endüstrisi gibi
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=