ve depolanması ile ilgili hizmetler, imtiyaz hakkını devir alan işletmeci (firma) tarafından yerine getirilecektir. İmtiyaz hakkının devri halinde, imtiyaz hakkı devir edilen hizmetin kamu hizmeti olma özelliği kaybolmayacaktır. İmtiyaz sahibi, hizmetini kanunda ve sözleşmede kararlaştırılan usuller çerçevesinde yerine getirecektir. İmtiyaz devri halinde, belediye imtiyazsahibine (işletmeciye) karı arıkların toplanması, taşınması, geri kazanılması, bertarafı ve depolanması ile ilgili herhangi bir bedel ödemeyecek, imtiyaz sahibi karı arık bertaraf veya işletme bedelini, belediye adına, çevre temizlik vergilerinden alabilecektir. Öncelikli olarak İzmir ili için bir çöp master programının yapılması gerekmektedir. Bu program ilk planda AB direktiflerini baz alarak 2030 yılına kadar yapılmalıdır. En hızlı çözümün sağlanabilmesi için Harmandalı Depolama Alanı rehabilitasyon ihalesine çıkartılmalı, rehabilitasyon sonrasında Harmandalı Depolama Alanı yeşil bir mesire alanına dönüştürülmeli ve alanda yapılacak gaz değerlendirme çalışmaları neticesinde bir kojenerasyon tesisi kurulmalıdır. Bu sayede, yaklaşık 7000 adet konutun elektrik enerjisi sağlanabilecek ve enrerkonnekre şebeke ile TEDAŞ'a veya Atari.irk Organize Sanayi Bölgesi 'ncleki sanayi tesislerine verilebilecektir. Civardaki konutlara ısınma amaçlı buhar enerjisi verilebilecek, alanda yapılacak seracılık faaliyetleri ile organik tanın üretimine geçilebilecektir. Böylece alanda herhangi bir koku gibi kötü bir durum söz konusu olmayacaktır. 900 clöni.iınli.ik alanın yaklaşık 10 dönümüne kurulacak MBA (Mekanik Biyolojik Arıtma) Tesisi ile Harmandalı Depolama Tesisi'nin ömrü ortalama 30 yıl daha çok rahat kullanılabilecektir. Bu anlamda İzmir'in Güney kısmı için kurulması eli.işi.ini.ilen 2. depolama tesisi için zaman kazanılmış olacaktır. MBA'ya ek olarak şehrin güney kısmının organik atıklarının değerlendirileceği (İzmir genelindeki mevcut atığın yüzde 60 kadarını oluşturmaktadır) bir koınpost tesisinin kurulması faydalı olacaktır. Bu kapsamda kurulacak koınpost tesisi için 3-4 clöni.imli.ik bir alan yeterli olacaktır. Ayrıca hızla gelişmekte olan İzmir sanayisinin tehlikeli atıklarını İzmir genelinde bertaraf edecek herhangi bir tesis yoktur. Sanayi firmaları atıklarını İzınit'te bulunan yakma tesisine götürmektedir. Yüksek maliyetlerine bir de atık maliyetlerine eklemek zorunda kalmıştır. İzmir ilinde (muhtemelen Aliağa olabilir) kurulacak bir yakına tesisi ile hem İzmir hem ele Ege Bölgesi'ncleki birçok sanayi kuruluşu artan atık masraflarından kurtulmuş olacaktır. Genel olarak, katı atık yakma tesisi yapmayı eli.işi.inen belediyeler, aşağıda verilen önerileri göz önünde bulundurmalıdırlar: 1. Katı atık yakma tesisi, entegre katı atık yönetim planının bir parçası olmalıdır. Bu konuda en ekonomik ve si.ircli.iri.ilebilir yaklaşım, koınpostlaştırma ve geri dönüşüm için uygun olmayan atıkların yakılmasıdır. Kompostlaştırılabilir atıklar, yüksek su muhtevasından dolayı yakılmamalıdır. Yüksek su muhtevası, atıkların kalorifik değerini önemli mertebede eli.işi.iri.ip yakına tesisinin enerji verimini azaltır. Geri clöni.işti.iri.ilebilir atık, yakmadan daha ekonomik yöntemlerle ekonomiye geri kazandırılabilir. 2. Katı atık yakma tesisleri, enerji üretimi ve buhar ve/veya elektrik satışını ela hedefleyecek şekilde tasarlanmalıdır. Belediyeler, imar planlarını yaparken, gelecekte inşa edilebilecek katı atık yakma tesislerinin yerlerini enerji satışını eli.işi.inerek seçmelidirler (örneğin, enerji ihtiyacı yüksek olan endüstriyel komplekslere yakın, belediyenin inşa edeceği ve merkez, ısıtma sisteminin uygulanacağı toplu konutlara yakın olması gibi). 3. Enerji üretimi olmayan, hatta yakıt ilavesini gerektiren teknolojiler seçilmemelidir. 4. Tüm diğer katı atık yönetim tesislerine (düzenli depolama, ayırma/ geri dönüşüm, kompostlaştırma) sahip olmayan belediyeler, katı atık yakına tesisi planlamadan bunları tamamlamalıdır. 5. Katı atık yakına tesisinin yer seçimi ve planlama aşamasında, enerji ve/ veyabuhar satış olanakları belirleyici bir faktör olmalıdır. 6. Yakmatesisinin kapasitesi, kapsamlı bir fizibilite çalışması çerçevesinde belirtilmelidir. Nüfus projeksiyonları dikkatli cleğerlendirıneliclir. Kişi bazındaki arık üretiminde uzun vadede teknolojinin gelişmesi ve çevre bilincinin artmasından dolayı beklenecek düşüş ele değerlendirmede göz önünde bulundurulmalıdır. Tesiskapasitesiaslafazla )'üksek tutulmamalıdır. rı Bu makale, Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Günerhan'ın yönetiminde Dr. Ali Kemal Çakır tarafından yapılan "lzmir Harmandalı Düzenli Depolama Alanındaki Metan Gazı Potansiyelinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi" isimli doktora tezinden alınmıştır. • Su ve Çevre Teknolojilerı • Aralık 2012 23 I
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=