■ lzmir'in Mevcut Atık Sorunları ve Çözüm Önerileri<*> Dr. Ali Kemal Çakır • Izmir'in gün geçtikçe artan nüfusu ve hızlı gelişimi, beraberinde kayda değer sorunlar ela getirmiştir. Bu sorunların önemli bir kısmını atık sorunu oluşturmaktadır. 1992 yılında kurulan Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Tesisi, ömrünü tamamlamış ve yeni bir depolama tesisi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Yeni depolama tesisinin yerinin tespiti konusunda çeşitli sorunlar da yaşanmaktadır (Halkın kendine yakın depolama tesisi istememesi, kanun ve yönetmeliklere harfiyen uyma zorunluluğu gibi). Ayrıca hızla büyüyen İzmir'cle sanayi artıkları da aynı şekilde artmakta ve bunların bertaraftı konusunda sıkıntılar yaşanmaktadır (Mevcut İZAYDAŞ tesisinin uzak olması, maliyetlerinde beraberinde fazla olması vs.). Yine inşaat artıkları, molozlar, park-bahçe atıkları, tıbbi atıklar, deniz atıkları bunu izlemektedir. Evsel katı atıkların döküm alanına transferi için bir transfer istasyonunun kurulması ve bu istasyondan kamyonlarla taşınması gerekmektedir. Fakat mevcut istasyonların kurulumunun, İzmir'in gelişim sürecinde şehir merkezlerinde veya şehir merkezlerine yakın yerlerde kalması hem vatandaşlar hem ele acık taşıma maliyetleri açısından sorun oluşturmaktadır. Tüm bu sorunları çözecek, çevre l 22 Su ve Çevre Teknolojileri • Aralık 2012 bilincini oluşturacak, sadece mevcut çözümlerle kalmayıp geleceğe dönük atık planlan ve projeleri oluşturabilecek bir yapıya ihtiyaç cluyulmakcaclır. Bu kapsamda İzmir mücavir alan sınırlarındaki acık yönetiminden sorumlu olacak ve büyükşehir bünyesinde kurulacak bir şirkete ihtiyaç vardır. - 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin (i) fıkrası ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyelerin Yetki ve İmtiyazları" başlıklı 15. maddesinin (g) bendi gereğince; katı atıkların coplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak", belediyelerin yetkileri arasındadır. Aynı maddenin 2. fıkrası gereğince ele belediyeler, (g) bendinde belirtilen "katı atıkla ilgili hizmetleri Danıştay'ın görüşü ve İçişleri Bakanlığı'nın kararıyla süresi 49 yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebilir" denilmekredir. Yine, belediyeler 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 2/a maddesi gereğince, kanun kapsamında olup, belediyelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işleri, bu kanun hükümleri gereğince ihale yoluyla yapılması gerekmektedir. Buna göre, "belediyelerin katı atıkların coplanması, taşınması, bertarafı ve geri kazanımı ile ilgili hizmetlerini 3. şahıslardan veya keneli kurdukları şirketlerden hizmet alımı suretiyle yaptırabilmeleri veya katı acık bertaraf ve geri kazanım tesisleri inşa ettirebilmeleri için 4734 sayılı yasada belirtilen usullerde hizmet veya yapım ihalesine çıkmaları gerekir" denilmektedir. Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, bertarafı ve depolanması ile ilgili hizmetlerinin, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddenin 2. fıkrası gereğince imtiyaz yoluyla yaptırılması mümkündür. Bu hizmetlerin imtiyaz yoluyla devredilebilmesi için öncelikle Belediye Meclis Kararı alınması, Damştay'ın görüşü ve İçişleri Bakanlığı'nın onayı gerekmektedir. İmtiyaz hakkının devri ele yine ihale yoluyla yapılabilmektedir. İmtiyaz yoluyla devir durumunda 49 yıl süreyle katı atıkların toplanması, taşınması, geri kazanılması, bertarafı
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=