55 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 08 / 2026 MAKALE • Bayburt: %55,2 (Sayıştay Denetim Raporu) • Bingöl: %55,8 (Bingöl Belediyesi Faaliyet Raporu) • Tunceli: %56,3 (Tunceli Belediyesi Su İşleri Verileri) • Ağrı: %57,4 (Bakanlık Su Kayıpları İzleme Sistemi) • Bitlis: %58,2 (Bitlis Belediyesi Yerel Veriler) • Muş: %59,1 (Muş Belediyesi Faaliyet Raporu) • Şırnak: %60,4 (Bakanlık Su Kayıpları Envanteri) • Iğdır: %61,1 (Iğdır Belediyesi Sayıştay Denetim Raporu) Not: %50'nin üzerindeki illerde genellikle fiziki kaçaklar (şebeke borusu patlakları) kadar, faturalandırılamayan idari kayıplar da büyük rol oynamaktadır. 7. SONUÇ İklim krizi karşısında su stresi yaşayan ve su fakirliği yolunda hızla ilerleyen ülkemizde, içme suyu şebekelerindeki kayıp-kaçak sorunu artık “teknik bir arıza” olmaktan çıkmış, stratejik bir ulusal güvenlik meselesi haline gelmiş sistematik bir krizdir. Düşünün ki bir büyükşehirde kayıp-kaçak oranı %40 ise, barajlardaki aktif kullanılabilir hacmin tam %40’ı boşa akıp gitmektedir. Başka bir deyişle, doğadan bin bir güçlükle toplanan, depolanan ve arıtılan suyun neredeyse yarısı abonelere ulaşamadan borularda, ek yerlerinde, contalarda ve görünmez sızıntılarda toprağa karışmakta veya boşa harcanmaktadır. Kişi başına düşen kullanılabilir su miktarımızın yaklaşık 1.300 m³ seviyesine gerilediği ve Türkiye’nin “su stresi” yaşayan ülkeler arasında yer aldığı bir dönemde, bu kadar yüksek kayıp-kaçak oranları kabul edilemez bir israftır. İklim değişikliğinin yarattığı kuraklık, sıcak dalgaları ve yağış düzensizlikleriyle birleştiğinde, her yüzde puanlık kayıp-kaçak azaltımı, gelecek nesillere bırakacağımız su rezervini doğrudan korumak anlamına gelmektedir. Bu nedenle kayıp-kaçak oranlarını ivedilikle makul seviyelere (%20-25 bandına) düşürmek, sadece belediyecilik hizmeti değil, ülkemizin su bağımsızlığı ve kentsel dirençliliği için zorunlu bir öncelik haline gelmiştir. İstanbul ve Konya gibi başarılı örnekler gösteriyor ki, dijitalleşme ve kararlı yatırım ile oranlar Avrupa standartlarına (%20 altı) çekilebiliyor. Ulusal Su Planı ve yönetmelik hedefleri bu adımları destekliyor. Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdareleri Genel Müdürlükleri, İl Belediyeleri, DSİ ile Bakanlıkların koordineli çalışması Türkiye’nin su geleceğini güvence altına alacaktır. Bu yazı, Su kaybını azaltmak, kentsel dirençliliği güçlendiren stratejik bir yatırımdır. Bir sonraki yazımda kayıp-kaçak hedefi ve akıllı su yönetimi stratejik yol haritasını yazacağım. Gelecek nesillere miras bırakacağımız suyu korumak en büyük hedefimiz olmalı. n KAYNAKLAR - Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2023 yılı faaliyet raporu. aski.gov.tr - Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2024-2028 stratejik planı. aski.gov.tr - Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). Performans programı ve su yönetimi verileri. asat.gov.tr - Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2025-2029 stratejik planı. aydinaski.gov.tr - Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2023 yılı faaliyet raporu. buski.gov.tr - Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). Su kayıp ve kaçakları izleme raporu. deski.gov.tr - Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2023 yılı faaliyet raporu. diski.gov.tr - Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). Kurumsal performans göstergeleri. gaski.gov.tr - İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2025). İçme suyu şebekesi kayıp-kaçak istatistikleri. iski.istanbul - İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2023 yılı faaliyet raporu. izsu.gov.tr - Kayseri Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). SCADA ve şebeke yönetim raporu. kaski.gov.tr - Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2025). 2024 yılı su kayıpları bülteni. isu.gov.tr - Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). Stratejik plan ve performans yönetimi. koski.gov.tr - Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü. (2024). 2023 yılı faaliyet raporu. meski.gov.tr - Sayıştay Başkanlığı. (2024). 2023 yılı belediye ve bağlı idareler (ASKİ, İSKİ, İSU, MESKİ, TİSKİ vb.) denetim raporları. sayistay.gov.tr - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2024). Türkiye su kayıpları envanteri ve belediye performans sonuçları. Su Yönetimi Genel Müdürlüğü. tarimorman.gov.tr - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2019, 23 Ocak). İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü yönetmeliği teknik usuller tebliği. Resmî Gazete (Sayı: 30664). resmigazete.gov.tr - Türkiye Belediyeler Birliği. (2024). Belediye su ve kanalizasyon idareleri veri tabanı. tbb.gov.tr Not: İl belediyeleri (Bilecik, Iğdır, Edirne vb.) için veriler, Sayıştay'ın 2023 Yılı İl Belediyesi Denetim Raporları serisinden ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Su Yönetimi Bilgi Sistemi (SYBS) üzerinden toplu olarak alınmıştır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=