Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 217. Sayı (Ağustos 2026)

44 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 08 / 2026 ÇEVİRİ 3'ün eğitilmesinin 1,3 gigawatt-saat (GWh) elektrik gerektirdiği tahmin edilirken, GPT-4'ün 50 ila 70 GWh arasında enerji tükettiği tahmin edilmektedir. Ancak rapor, bu çerçevelemenin güncelliğini yitirdiğini ortaya koymaktadır. Bir model devreye alındıktan sonra, çıkarım (günlük kullanıcı isteklerine cevap vermek için modellerin sürekli çalıştırılması) toplam yapay zeka enerji kullanımının %80 ila %90'ını oluşturan baskın maliyet haline gelir. Yalnızca ChatGPT'nin günde yaklaşık 2,5 milyar istek işlediği tahmin edilmektedir; bu da tek bir ürün için yılda yaklaşık 383 GWh elektrik tüketimine karşılık gelmektedir. İlişkili karbon emisyonlarını dengelemek için 10 yıl boyunca yetiştirilecek 2,6 milyon fidan gerekecektir; bu da Manhattan büyüklüğünde bir alanı kaplayacak kadar ağaç demektir. Su ayak izi, Sahra Altı Afrika'da yaklaşık 500.000 kişinin asgari yıllık evsel su ihtiyacına eşdeğerdir ve arazi ayak izi 800'den fazla futbol sahasına eşittir. VIDEO NESLI, ORTAYA ÇIKAN BIR ÇEVRE KRIZI OLARAK Sorgu başına enerji tüketimi, göreve bağlı olarak büyüklük derecesine göre değişir. Tipik bir konuşma tabanlı sorgu, temel metin sınıflandırmasına göre yaklaşık 200 kat daha fazla enerji tüketir. Tek bir yapay zeka görüntüsü oluşturmak, bu temel seviyenin yaklaşık 1450 katını gerektirebilir. Tek bir kısa yapay zeka tarafından oluşturulan video, 200.000 spam sınıflandırması kadar elektrik tüketebilir. Model seçimi, sorgu uzunluğu, çıktı formatı ve çözünürlük, enerji tüketimini önemli ölçüde etkiler. Ancak bu kararların çoğu, kullanıcının asla görmediği ürün varsayılan ayarlarıyla görünmez bir şekilde alınır. Rapor, geri tepme etkisine (Jevons Paradoksu) atıfta bulunarak, modeller daha verimli hale geldikçe daha ucuz hale geldiklerini ve daha sık kullanıldıklarını belirtiyor. Belirteçler, çözünürlük veya varsayılan çıktı uzunluğu üzerinde açık sınırlar olmadığında, sorgu başına iyileştirmeler, hacim artışı nedeniyle kolayca ortadan kalkabilir. “Birçok insan, teknoloji geliştikçe ve süreçler daha verimli hale geldikçe yapay zekanın çevresel ayak izinin azaldığını düşünüyor. Ancak bu, genel sorunun yalnızca kısmi bir resmidir,” diyor raporun ortak yazarlarından ve yakın zamanda 2026 Stockholm Su Ödülü'ne layık görülen Profesör Madani . “Daha verimli ve uygun fiyatlı yapay zeka ve enerji, daha fazla yapay zeka tüketimi anlamına gelir ve bu da genel ayak izini, verimlilik kazanımlarıyla elde ettiğimiz tasarruftan çok daha büyük hale getirir.” Yerel maliyetler, uzak faydalar Yapay zekanın küresel ölçekteki devasa yayılımının faydaları ve yükleri son derece eşitsizdir. Rapordaki çeşitli yerel örnekler, küresel olarak dağıtılmış yapay zeka hizmetlerinin nasıl yoğun yerel baskılar yarattığını göstermektedir. İrlanda'da, veri merkezleri 2023 yılında toplam sayaçlı

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=