Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 214. Sayı (Mayıs 2026)

MAKALE 52 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 05 / 2026 Kılavuz ayrıca belediyelere şu tavsiyelerde bulunmaktadır: • Mümkünse geleneksel çözümler yerine tercihen açık, doğa temelli BMP (“Best Management Practices”, “En İyi Uygulamalar”) çözümleri kullanılmalıdır. • Kentsel drenaj kılavuzları, belediyelerin normal alan planlamasının her seviyesine entegre edilmelidir. • Boru sistemiyle yönetilemeyen yağmur suyu akışının, hasar vermeden açık su yollarıyla taşınması planlanmalıdır (boyutlandırmaya esas periyot: 100 yıl). • Kirli yağmur suyu akışı, alıcı sulara deşarj edilmeden önce arıtılmalıdır. İSVEÇ İsveç ulusal P90 kılavuzunda (Svenskt Vatten, 2004) kentsel drenaj konusunda şu önemli ifadeler yer almaktadır: • Açık, doğa temelli BMP çözümleri geleneksel olanlara tercih edilmelidir. • Kentsel drenaj kılavuzları normal alan planlamasına entegre edilmelidir. • Yeni binalar, açık sel yollarındaki yağmur suyu akışının hasar yaratmayacağı kadar yüksek kotlarda konumlandırılmalıdır. • Yüzeylerde geçici su depolaması hasarsız yapılabilmelidir. • Kirli yağmur suyu akışı arıtılmalıdır. • En riskli bodrumları, belediye boru ağı üzerinden 10 yılda birden daha sık su basmamalıdır. BOYUTLANDIRMAYA ESAS TEKRARLANMA PERIYOTLARINDAKI FARKLILIKLARIN TARTIŞILMASI Avrupa standardı EN-752’de verilen tekrarlanma periyotları Tablo 6’da sunulmuştur. Tasarım fırtınası (1/n yılda) Konum Tasarım taşkın frekansı (1/n yılda) 1 yılda 1 Kırsal alanlar 10 yılda 1 1 yılda 2 Kırsal alanları 20 yılda 1 1 yılda 2 / 1 yılda 5 Şehir merkezleri / sanayi / ticari 30 yılda 1 1 yılda 10 Yeraltı raylı sistem / alt geçitler 50 yılda 1 Tablo 6. CEN standardı EN-752’de verilen tekrarlanma periyotları Ülke Aynı sistem Tam boru kapasitesi Aynı sistem Kritik seviyeye taşkın Birleşik sistem Tam boru kapasitesi Birleşik sistem Kritik seviyeye taşkın Danimarka 1 5 2 10 Finlandiya 2 3 - - İzlanda 5 10 5 10 Norveç 20 30 20 30 İsveç 2 10 5 10 EN-752 5 30 5 30 Tablo 7. İskandinav ülkelerinde şehir alanları için boyutlandırmaya esas tekrarlanma periyotları (yıl) Tablo 5. İsveç’te konut ve ticari alanlarda boyutlandırmaya esas yağmurlar için minimum tekrarlanma periyotları (yıl) (Svenskt Vatten, 2004) Alan Tipi Zemin seviyesine taşkın (ayrı) Bodrum seviyesine taşkın (birleşik) Boru kapasitesinin tam kulanımı (ayrı) Boru kapasitesinin tam kullanımı (birleşik) Şehir dışı - açık alan 10 10 1 5 Şehir dışı - açık alan 10 10 2 5 Şehir dışı - kapalı alan 10 10 5 10 Şehir dışı - kapalı alan* 10 10 10 10 *Kapalı alan = Fırtına akışı (aşırı yağış) yalnızca boru ağıyla drene edilebilen alan.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=