Onur Eren İzmit Su A.Ş.

1. GİRİŞ

Gaz klor prosesleri içme sularının dezenfeksiyonunda uzun yıllardır etkili ve ucuz bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Fakat son yıllarda gaz klor fiyatlarındaki yüksek oranda artış, gaz klor prosesinin beraberinde getirdiği proses ve işletme riskleri, arıtma tesislerinin yerleşim bölgelerinin içinde kalması sebebiyle oluşan çevresel riskler, tasarım aşamasında seçimi yapılan ve ülkemizde de çok miktarda kullanıcısı olan ekipman üreticisinden proses ekipmanlarını tedarik etmede yaşanan zorluklar, işletmeleri bu konuda başka teknolojileri araştırmaya yöneltmiştir. Son yıllarda geliştirilen elektroliz teknolojisi sistemleri de bu teknolojilerin başında gelmektedir. Tuz, su ve elektrik enerjisi kullanılarak sıvı klor, yani sodyum hipoklorit üretimi yapılabilmektedir. Üretimin, klorun dozlanacağı noktada, yani yerinde yapabildiği için tehlikeli kimyasalın sevkiyatı gibi nakliye sorunları ortadan kalkmaktadır. Ürün (%0.8’lik sodyum hipoklorit çözeltisi), yerinde talep edilen kadar üretilmesi sebebiyle, sürekli taze olarak kalmakta ve bekletilmeden dozlanılmaktadır. Hipokloritin endüstriyel tipi ile en önemli farkı budur. Bu özelliği sebebiyle kimyasal, taze olarak sisteme dozlandığından kimyasal verimliliğinde zamana ve dış etmenlere bağlı azalma görülmemektedir. Bu çalışmada, tesis kapasitesi, ortalama klor dozajı, kimyasal ve enerji maliyetleri için belirlenen yıllık artış oranları, yapılan kabullerdir. Klor kimyasalının günümüzdeki maliyeti, EKAP’tan seçilen bir kaç ihale sonucuna
göre kabul edilmiş değer olup, enerji maliyeti için de genel ortalama olarak kabul yapılmıştır.

1.2. İçme Sularının Dezenfeksiyonu
Suyun ihtiva ettiği, sağlığa zararlı mikroorganizmaların sudan giderilmesi işlemi, suyun dezenfeksiyonu olarak tanımlanır. İçme sularının dezenfekte edilmesinin amacı, su ile geçebilecek birtakım hastalıkların bulaşmasının önlenmesidir [1]. İçme ve kullanma sularının dezenfeksiyonu için birçok yöntem belirlenmiş ve kullanılmıştır. Bu dezenfeksiyon yöntemleri arasında içme ve kullanma sularının dezenfeksiyonu ile alakalı maliyet, dezenfeksiyon sürekliliği (rezidüel koruma) ve diğer oksidasyon yetenekleri göz önüne alındığında, klor ve klorlu bileşikler en çok tercih edilen dezenfeksiyon yöntemidir. Bunlar içerisinde en önemli özellik rezidüel koruma olarak belirttiğimiz; içme suyunun arıtma tesisinden çıkıp, müşteri musluğundan akana kadar ki süreçte oluşabilecek kontaminasyonlara karşı sürekli dezenfektan ile korunabiliyor olmasıdır. Bu da, ancak su içerisinde dezenfektan maddenin, suyun müşteriye ulaşıncaya kadar ki hat boyunca tamamen kaybolmaması, yani fiziki olarak sıfır değerine düşmemesi ile gerçek olabilir. Rezidüel koruma, “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik”in ilgili maddelerinde, klor kullanılması halinde uç noktalardan alınan numunelerde serbest bakiye klor miktarının minimum 0.2 mg/L ve maksimum 0.5 mg/L olacak şekilde belirtilmiştir.

Yazının devamı için tıklayın