Dünya su kaynaklarının sadece %2'si tatlı sulardan oluşuyor ve bu kıt kaynağın varlığı doğanın, toplumun ve ekonominin gelişiminde önemli rol oynuyor. Bundan 10 yıl sonra, çok uzak olmayan bir zamanda 2 milyara yakın insan su sorununun yaşanacağı bölgelerde yaşayacak ve su sıkıntısına maruz kalan bölge ve sektörlerin karşılıklı olarak birbirlerine bağımlılıkları zaman içinde artacak. Bu nedenle, suya erişimin hem bireysel hem de ulusal düzeyde refah ve barış temin etmek için temel etken haline gelmesi muhtemel.

Sınır aşan sular konusunda mansap (downstream) bir ülke olan Macaristan, son yüzyıllarda bu coğrafi dezavantajını bir avantaja çevirerek su yönetimi ve teknolojileri alanında önemli ilerleme kaydetti. Kısıtlı su kaynaklarının korunmasıve sanitasyonu alanında ülke çapında geçerli sıkı bir yasal rejim ve sağlam bir kurumsal çerçeve kuran Macarlar, aynı zamanda bu alanda yüzyıllardır süren gelenekleri ile şekillenmiş güçlü bir akademik temele ve sağlam bir eğitim altyapısına sahiptir.

Güçlü bir akademik altyapı ve kamu-özel sektör iş birliği tarafından desteklenen Macaristan su endüstrisi, özellikle atık su yönetimi ve sanitasyon alanında uluslararası düzeyde tanınan bir uzmanlık geliştirdi. Macar su sektörü, bu alanda geliştirdiği ve sahip olduğu en ileri teknolojiler, rekabetçi bilgi ve çözümler ve zengin iş fırsatları ile uluslararası iş birliği için önemli bir kaynak ve büyük fırsatlar sunmaktadır. Karmaşık su mühendisliği çözümlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasındaki başarısı Macaristan'ın gelişmekte olan ülkeler ile gerçekleştirdiği uluslararası iş birliklerinde öne çıkan bir alan olmuştur.

Macaristan su ile ilgili konularda sahip olduğu deneyim ve uzmanlığı ile su yönetimi konusunda ikili ve çok taraflı dış ilişkilerde de söz sahibidir. Uluslararası su politikalarının şekillendirilmesinde öncü rol üstlenen Macaristan, Birleşmiş Milletler’in su komisyonu “Friends of Water”, Avrupa Birliği “Su Çerçeve ve Taşkınlarla Mücadele” direktifleri gibi uluslararası oluşumlarda yer almaktadır.

Günümüzde pek çok ülkede belediyeler gibi kamu idareleri ile özel sektör şirketleri ile iş birliği yapan Macaristan’ın Türkiye’de de iş birlikleri bulunuyor. Türkiye- Macaristan arasındaki ticari alanlarda diyaloğu artırmak ve ekonomik ilişkilere katkıda bulunmak amacıyla faaliyetlerini sürdüren HEPA Türkiye, her sektörden yüzlerce firmaya iş birlikteliklerini geliştirmeleri için ücretsiz danışmanlık sunuyor.

Macaristan Ulusal İhracat Stratejisi doğrultusunda hareket eden HEPA Türkiye’nin sunduğu hizmetler arasında ürün ve sektör bazında pazar araştırma raporları hazırlamak, şirketler için potansiyel tedarikçiler / distribütörler bulmak, şirketler arası buluşmalar ve görüşmeler organize etmek, ülke ve endüstri günleri düzenleyerek ayrıca uluslararası ve yerel fuarlara katılarak Macaristan firmalarını ve ürünlerini temsil etmek yer alıyor.

HEPA Türkiye Genel Müdürü Fikret Nas konuyla ilgili olarak “Su teknolojilerinde kendi inovasyonunu yaratabilmiş bir ülke olan Macaristan’ın özellikle su arıtma teknolojisindeki know- how’ı ve bilgi birikimi dünya ölçeğinde çok ileri düzeydedir. Türkiye’deki şirketlerin de Macar şirketlerin sunduğu bu fırsatlardan yararlanması bizi çok mutlu eder. HEPA Türkiye olarak bunun için çalışıyor, içinde bulunduğumuz pandemi süreci de dahil olmak üzere, iki ülkenin firmalarını ortak paydada buluşturmak ve verimli iş birliklerine dönüştürmek için büyük bir özveri ile elimizden geleni yapıyoruz.” Macaristan’ın su yönetimi konusunda öne çıkan lider firmaları ile iş birliği yapmak ve detaylı bilgi almak için HEPA Türkiye’nin ücretsiz danışmanlığından faydalanabilirsiniz. HEPA Türkiye hakkında daha fazla bilgi için www.hepaoffice.com.tr adresini ziyaret edebilir ve @hepaturkey'i sosyal medyadan takip edebilirsiniz" diyor.

WATER & SOIL

2014 yılında Macaristan’da kurulmuş olan Water & Soil Ltd. firması tarafından geliştirilen “Water Retainer” ürünü toprağın su tutma kapasitesini artırarak tarımsal sulamada maksimum fayda sağlanmasını ve üretimden daha fazla verim alınmasını sağlıyor. Water Retainer toprağa verilen suyun kayıplarını önleyerek sulama periyodunun yüzde 50 düşmesini sağlıyor; ayrıca toprakta buharlaşma ve süzülmenin neden olduğu su ve besin kaybını sınırlayarak bitkide kuraklık ve su stresine karşı dayanıklılık sağlıyor. Böylece sulama, gübreleme, enerji ve işçilik maliyetlerini düşürerek tarımsal üretimde verimi artırıyor. Herhangi bir kimyasal içermeyen ve çevre dostu bileşenlerden oluşan Water Retainer, toprağın üst kısmında işlev görüyor ve gübre ile kullanılabiliyor.

WATERSCOPE

Macar su yönetimi şirketi Waterscope, yapay zeka tabanlı, kablosuz veri toplama sistemi Sensors2Net ile su kalitesi, miktarı, enerji tüketimi gibi alanlarda verileri toplayarak, özelleştirilmiş profesyonel algoritmalar tarafından analiz ediyor. Elde edilen bilgi, kalite kontrollerini iyileştirmek, verimliliği artırmak, üretim süreçlerini izlemek için kullanılıyor. Sistem sayesinde, kullanıcılar, yüksek maliyet ve zaman kaybına neden olan geleneksel yöntemler yerine, önleyici bakım ve uygulama içeren öngörüye dayalı bir sistem kurarak daha verimli üretim süreçleri planlanabiliyor ya da çevre yönetmeliklerine uymak gibi çeşitli farklı amaçlara ulaşabiliyor. Su ürünleri yetiştiriciliği, dünya gıda endüstrisinin en hızlı büyüyen sektörlerinden biri. Dünya nüfusunun tükettiği balıkların yaklaşık yarısı balık çiftliklerinden geliyor. Faaliyetleri sıkı kalite, sağlık ve çevre standartlarına göre düzenlenen sektörde, balık havuzları ve midye çiftliklerindeki su kalitesinin sürekli izlenmesi büyük önem taşıyor ve sürekli artan bir ihtiyaç olarak, daha fazla çiftçi tarafından talep ediliyor.

Sensors2Net Smart Buoy data toplama ve analiz teknolojisi, balık havuzlarındaki su kalitesini ve yakın çevresini kontrol etmek için kullanıyor. Suyun fiziksel ve kimyasal parametrelerini takip ederek yosun çiçeklerinin görünümünü tahmin eden Sensors2Net Smart Buoy su kültürlerinin suyunu yerinde ve gerçek zamanlı olarak ölçüyor. Verilerin analizi sayesinde, çiftçilerin yüksek maliyetli balık ölümlerinin önüne geçmek için gerekli önleyici adımları atmalarını sağlıyor. Sudaki çözünmüş oksijen oranı, suyun pH'ı, kıyılardan çıkan suyun sıcaklığı, rüzgar hızı veya güneş ışığı yoğunluğu gibi balık davranışları üzerinde etkili olan değişkenleri gözlemleyen Sensors-2Net Smart Buoy topladığı verilerle gölet balıkçılığının ve avcılığının da daha verimli hale gelmesini sağlıyor. Sistem ayrıca, su ürünleri pompalarının ve diğer teknik ekipmanın verimli çalışmasına yardımcı oluyor.

PURECO

Su ve atık su arıtma çözümlerinde öne çıkan Macar şirketi Pureco, içme suyunun arıtılması, endüstriyel atık su arıtımı, yeraltı sularının iyileştirilmesi, yağmur suyu toplama ve arıtımı gibi alanlarda çözümler sunuyor. Su ve atık su arıtımı için özel sektör şirketlerinin yanı sıra su ile ilgili zorlukları olan şehir ve bölgelerdeki belediyelere de çözümler sunan Pureco, aynı zamanda yerel kullanıcının mevcut sistemlerini işletebilmesi ve idame ettirebilmesi için eğitim programları veriyor. Su sanayisinin farklı segmentlerinde yenilikçi çözümleriyle dünyanın birçok noktasında tanınan Pureco, su yönetimi konusunda kanaat önderi kabul edilen Avrasya ASEM Su Akademisi Geliştirme Komitesi ve Avrupa Su İnovasyon Ortaklığı Grubu gibi öne çıkan kurumlardaki üyelikleri ile önemli roller üstleniyor.

UYGULAMALI YER BİLİMLERİ KÜMELENMESİ (CAPES)

Merkezi Macaristan’da yer alan Uygulamalı Yer Bilimleri Kümelenmesi, yer bilimleri alanında Orta Avrupa’daki tek kümelenme. Üniversite, sanayi ve iş destek mekanizmalarının temsilcilerinden oluşan kümelenme üyeleri, disiplinler arası bilgi ve gelişmeleri bir araya getirerek müşterilerine kapsayıcı hizmet sunuyor. Kümenin hizmetleri arasında, hidrokarbon keşfi, jeotermal araştırmalar, yenilenebilir ve konvansiyonel enerji kaynaklarının araştırılması, karbondioksit ayrılımı (sekestrasyonu), radyoaktif atıkların uzun vadede imha edilmesi, çevre yönetimi ve ıslahına ilişkin hizmetler, tarımın farklı alanlarına yönelik çözümler yer alıyor. Capes üyeleri arasında yer alan KAROTAZS yeraltı çalışmaları alanında uzmanlaşmış olan Karotazs 1995 yılından bu yana jeofiziksel kuyu değerlendirme, sondaj jeofiziği, kuyu testleri alanlarında öne çıkıyor. Firma sahip olduğu uzmanlıkla, Macaristan ve Avrupa’daki müşterilerine kaliteli işletim sistemleri ile 15 yıldan uzun zamandır hizmet sunuyor.

HIDROFILT

1990 yılında Macar uzmanlar tarafından su ve endüstriyel atık su arıtımında yüksek kaliteli hizmet sunmak üzere kurulan Hidrofilt’in geliştirdiği konteyner atık suyu içme suyuna dönüştürebiliyor. Herhangi bir su kaynağına doğrudan ve basit bir yöntemle bağlanan konteyner oldukça komplike bir sistem sunuyor ve mikro düzeyde bir arıtma tesisi görevi görerek, aldığı atık suyu içme suyuna dönüştürüyor. Su arıtma konteyneri temiz su ve içme suyu kaynaklarına ulaşımın zor olduğu coğrafyalarda ve deprem gibi doğal afetler gibi durumlarda yaşanabilecek içme suyu temini sıkıntısına çözüm sunuyor. Yaşam alanlarının belli noktalarına yerleştirilebilecek bu mini arıtma tesisleri sayesinde özellikle Türkiye gibi deprem bölgesi ülkelerde yaşanma ihtimali olan su sıkıntıları giderilebilecek.