22 Haziran 2016 | ÜRÜN 94. Sayı (Mayıs 2016)

Ozan Gültekin ABB Alçak Gerilim Ürünleri Kontrol Ürünleri Pazarlama Uzmanı ozan.gultekin@tr.abb.com

Ortam sıcaklığı, 24 saat boyunca yumuşak yolverici çevresinde oluşan sıcaklığın ortalama değeridir. Çoğu yumuşak yolverici 40 °C’ye kadar çalışma akımında herhangi bir azalma olmadan çalışabilir. Çalışma esnasında akımda herhangi bir düşme olmadan müsaade edilen ortam sıcaklığı yumuşak yolverici modeline göre değişiklik gösterebilir. Bu bilgiler üretici teknik kataloglarından mutlaka kontrol edilmelidir.

ABB yumuşak yolvericiler 40 °C üzerindeki ortamlarda çalışacaksa, çalışma akımındaki düşüş formülden hesaplanabilir:

Örnek 1
ABB PSTX105 yumuşak yolvericimizin 48 °C ortam sıcaklığında nominal çalışma akımının ne olduğunu hesaplayalım.
•    PSTX nominal akımı: 106 A’dir.
•    Ortam sıcaklığı: 48 °C olursa
•    40 °C üzerinde °C başına %0,8 akım düşmesi için
∆ T= 48 - 40 °C = 8 °C ise
Yeni akım= Ie - (∆ T x Ie x 0.008) = 106 – (8 x 106 x 0.008) = 99.2 A olur.
Yani 48 °C’de 106 A nominal akım isteniyorsa bir büyük boy yumuşak yolverici kullanılması gerekmektedir (Aynı sıcaklıkta PSTX142’nin yeni akımı 132,9A olduğundan dolayı PSTX142 uygundur).



Örnek 2
PSTX300 yumuşak yolvericimizin 46 °C’de nominal çalışma akımının ne olduğunu hesaplayalım.
•    PSTX nominal akımı: 300 A’dir.
•    Ortam sıcaklığı: 46 °C olursa
•    40 °C üzerinde °C başına %0,8 akım düşmesi için
∆ T= 48 - 40 °C = 8 °C ise
Yeni akım= Ie - (∆ T x Ie x 0.008) = 300 - (6 x 300 x 0.008) = 285.6 A olur. Yani 48 °C’de 300A nominal akım isteniyorsa bir büyük boy yumuşak yolverici kullanılması gerekmektedir (Aynı sıcaklıkta PSTX370’in yeni akımı 352,2A olduğundan dolayı PSTX370 uygundur).
Yüksek rakımlarda yumuşak yolverici kullanılırken basınçtan dolayı soğutma azalacağından, nominal akımda düşüş gözlenir. Çoğu markada 1000 m deniz seviyesinden yüksekliğe kadar akımda azalma olmadan yumuşak yolverici üniteleri çalışabilir.
1000 m üzerinde aşağıdaki hesap yapılarak yeni nominal akım hesaplanabilir. Hesaplanan yeni değer neticesinde bir üst boy yumuşak yolverici kullanmak gerekebilir.

% Ie = 100 – (( x – 1000) /150 )
x = yumuşak yolvericinin bulunduğu yükseklik
Aşağıdaki grafik yumuşak yolverici akım düşüşünü hesaplamada kullanılabilir.