24 Mart 2016 | ÜRÜN 91. Sayı (Şubat 2016)

İpek Temizel Endüstri Yöneticisi ipek.temizel@tr.endress.com

Atıksuyun alıcı ortama deşarjında KOİ ve nutrient giderimine yönelik standartlar anaerobik ve aerobik oksidasyon prosesinin sürekli takip edilmesini gerektirir.

KOİ ve nutrient gideriminde kullanılan proseslerin verimliliği ve daha az enerji tüketimi ile izlenmesi için en önemli parametrelerden biri çözünmüş oksijendir.

Amonyumun biyolojik gideriminde aerobik şartlar altında nitrata oksidasyonu (nitrifikasyonu) ve ardından anoksik koşullarda azot gazına indirgenmesi temel iki prosestir. Her iki prosesin takibinde oksijen çok önemli bir yer tutar.

Havalandırma havuzlarında oksijen konsantrasyonun yaklaşık 1,5-2 mg/l arasında olması beklenir. Bu değerin düşmesi filamentli bakteri miktarında artışa sebep olur. Filamentli bakterilerin artması, aktif çamurda istenmeyen köpük oluşumuna veya çamur kabarmasına, son çöktürmelerde flok kaçaklarına sebep olur. Köpük oluşumu suyun yüzeyini kapatır ekipman ve enstrümanların çalışmasını olumsuz etkiler.

Kayseri Su Kanalizasyon İdaresine ait Atıksu Arıtma Tesisi’nde yer alan 8 adet havalandırma havuzunda oksijen parametresi anlık olarak takip edilmektedir.

Havalandırma havuzu oksijen kontrolü Endress Hauser’in memosens teknolojisine sahip liquiline CM44X çok parametreli transmitter ve optik oksijen sensörü COS61D ile sağlanır.



Bir arıtma tesisinin enerji ihtiyacının çok büyük bir kısmı blowerlardan kaynaklanır. Enerji maliyetinin etkin şekilde yönetilebilmesi için havalandırmaya ayrılan enerji tüketim miktarı takip edilmelidir. Böylelikle ilgili deşarj limitine en efektif uyum sağlanır, enerji ihtiyacı optimize edilmiş olur.

KASKİ Atıksu Arıtma Tesisi enerji tüketimi ve oksik bölge oksijen konsantrasyon değerleri grafikte gösterildiği gibidir. Blowerların enerji tüketimi havalandırma havuzlarındaki oksijen derişimine paralellik gösterir. Tesise giriş yükü, oksijen tüketim hızı, sıcaklık havuzlardaki oksijen derişimini doğrudan etkiler. Oksijen ihtiyacının artması, enerji tüketimini artırır.



Optik oksijen ölçüm sensörü Oxymax COS61D ölçüm aralığı 0-20 ppm (mg/L)’dir. Elektrolit değişimine ihtiyaç duymadan, herhangi bir bakım yapmadan uzun süre dayanıklıdır. Prosese temas eden kısımları aşınmaya dirençli, su geçirmez derlin malzemeden, sensör gövdesi paslanmaz çelikten üretilmiştir. Geniş ve okunaklı grafik göstergeye sahip olan transmitter ünitesi Liquiline CM44X alarm ve hata durumunda ya da sensörden gelen sinyalin kesilmesi durumunda ekran rengini değiştirerek kullanıcıyı uyarır ve hata sinyali verir. Transmitter kendisine bağlanan sensörü otomatik olarak tanır, ayar gerektirmez. Türkçe menülü ve çok kanallıdır. Modüler yapısı sayesinde ihtiyaç durumuna göre kanal sayısı artırılabilir.

Sonuçlar
• Dijital ve optik oksijen sensörü COS61D ile kararlı ve devamlı oksijen seviyesi ölçümü sağlanır.
• Hızlı ve sürekli oksijen ölçümü ile blower kontrolü sağlanarak yüksek oranlarda enerji kazanımı sağlar.
• Yeni nesil çoklu kanal yapısına sahip CM44X transmitter ile oksijen dahil birçok parametrenin anlık işlenmesi ve scada sistemine aktarılması sağlanır.
• Amperometrik ölçüm prensibine bakım ihtiyacı çok daha az, işletilmesi daha kolaydır.