1 Haziran 2015 | ÜRÜN 82. Sayı (Mayıs 2015)

Serkan Doğan ABB Alçak Gerilim Ürünleri
Güç kalitesi, ülkemizde özellikle son yıllarda giderek önemi artan ve elektriğin girdiği birçok alanda olmazsa olmazlar arasına giren bir konu haline gelmiştir. Reaktif güç limitleri yasalarla net olarak belirlenmiş ve gün geçtikçe aşağıya çekilip koşullar ağırlaştırılmıştır. 
Güç kalitesi denildiğinde akla gelen diğer konu ise harmoniklerdir. Henüz yasalarca belirlenen bir limit olmasa da sisteme verdiği zaralar ile kullanıcılar ve özellikle sektörde yer alan çalışanların önemle üzerinde durduğu bir konu haline gelmiştir.


Elektriğin gittiği her yerde bu kadar önemli noktaya gelen güç kalitesi sorunları hakkında elektriği kullanan herkesin, en azından bilinçli soru sorabilecek ve tesiste meydana gelebilecek sorunlar hakkında yorum yapabilecek düzeyde bilgi sahibi olması, ABB olarak en büyük amaçlarımızdan bir tanesidir. Yüksek ceza bedellerinden ve ağır hasarlardan kaçınmak için sistemde meydana gelen sorunlar bir an önce çözülmelidir. Bu noktada, sorunun kısa sürede tespiti ve çözümü için kullanıcıların bilinçli olarak konuya yaklaşması, uzmanı doğru biçimde yönlendirmesi büyük önem taşımaktadır. 


Bu yazıda, şu soruların cevaplarını bulabileceksiniz.
• Tesisinizde güç kalitesi sorunları hangi yollarla karşınıza çıkabilir, çözüm için hangi noktalarda bilgi sahibi olmalıyız? 
• Güç kalitesi sorunları hangi cihazlarda ne boyutlarda zararlara yol açar? 
• Tesisinizde meydana gelen güç kalitesi sorunlarına çok kısa temel sorulara cevap vererek birkaç adımda nasıl çözüm bulabiliriz?


Problem Çözme Sistematiği
Güç Kalitesizliği olayları nasıl tanımlanır?
Tablo 1’de, tesisinizde karşılaşabileceğiniz sorunlar özetlenmiş olup, bu sorunlar karşısında hangi amaçlar ile çözümler üretebileceğiniz ve çözüm için izlenmesi gereken yol hakkında bilgileri bulabilirsiniz.


Güç Kalitesizliği sebebiyle hangi cihazlar zarar görür?
Tesisinizde meydana gelen güç kalitesi sorunlarının temelinde, kullandığımız cihazlar yatmaktadır; ancak meydana gelen kalitesizlikten etkilenen de yine bu cihazlar olmaktadır. Tablo 2’de, kullanılması muhtemel olan cihazların ve bu cihazların harmonik ve yük dengesizliklerinden ne oranda etkilendiklerini bulabilirsiniz.





Kolay Seçim Rehberi
Kolay seçim rehberi, sizlere birkaç soruda çözüme ulaşmanızı sağlayacak yolu göstermektedir. ABB olarak güç kalitesi sorunlarının tamamına yıllardır geniş ürün gamımız ile tam çözüm sunmaktayız. 


Şema 1’de şu 3 soruya cevap vererek ihtiyacınız olan çözüme ulaşabilirsiniz:
1. Reaktif güç kontrol rölesinde okuduğunuz Cos (fi) değeri düşük mü? (Teoride ideali 1’dir)
2. Tesisinizde hızlı değişen yükler mevcut mu?
- Kaynak makinesi, vinç, asansör vs. gibi cihazlar ani ve yüksek akım çektikleri için hızlı bir değişime yol açarlar.
3. Tesisinizde harmonik bozulmalar mevcut mu?





Örnek olarak; motorlarda aşırı ısınma, transformatör ve nötr hatlarında ısınma, devre kesicilerinde beklenmedik açmalar, sigorta ve toprak rölesi açmaları ile kondansatörlerde aşırı ısınma ve delinmeler gösterilebilir.
Eğer ki sisteminizde bu etkilerin bir veya bir kaçını görüyorsanız harmonik bozulmada “EVET”  diyerek ilgili ABB  çözümüne  ulaşabilirsiniz.