28 Ekim 2013 | ÜRÜN 62. Sayı (Eylül 2013)

H. Sertan Çoker WILO Altyapı Uygulamaları Satış Mühendisi
Atıksu arıtma sistemleri ve terfi istasyonları günümüzde çevrenin korunması ve kaynakların devamlılığının sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Sistemlerin çalışma koşullarını etkileyen atıksudaki yüksek katı madde içeriği, lifli yapılar ve agresif bileşenler gibi etkenler, ilgili ürünlerin yenilikçi çözümlerle devamlı geliştirilmesini gerektirmektedir. WILO’nun atıksu sistemleri alanındaki en son yenilikleri ise “Solid Çark” ve yüksek korozyona dayanıklı “CERAM-Seramik Kaplama”dır.
Terfi merkezleri, betonarme tip hazneler olarak yapılmakta olup, atıksuyun bu haznelerde çalışan dalgıç pompalarla transfer edildiği yerlerdir. Islak montaj olarak bilinen bu sistemlerde, terfi haznesinden önce çoğunlukla otomatik veya manuel temizlemeli mekanik ızgaralar bulunmaktadır. Mekanik ızgaradan geçen atıksu, terfi haznesine dökülerek atıksuyun içinde çalışmakta olan pompalar aracılığıyla kolektöre veya alıcı ortama deşarj edilir. Islak ve kuru montaj terfi merkezlerinde çok kez karşılaşılan problem, mekanik veya kaba ızgaraların verimli çalışmamasından dolayı katı partiküllerin tutulamaması, dolayısıyla bu kaba ve özellikle lifli maddelerin pompada tıkanma ve aşınmaya neden olmasıdır. 
WILO, bu problemleri gözönüne alarak katı parça geçirgenliği yüksek, kapalı bir çark tasarlamış olup, çarkın iç yüzeyinde tamamen köşesiz, pürüzsüz, lifli ve katı maddelerin takılmadan, herhangi bir yüzeyde birikmeden kolayca geçebileceği ergonomik bir tasarım geliştirmiştir. Çarkın kapalı yapısı, lifli malzemenin pompanın miline veya etrafına sarılmasını tamamen engellemektedir. Ayrıca bu kapalı ve benzersiz çark dizaynı, pompanın hidrolik verimini artırarak,  pompanın daha düşük enerji ile aynı işi yapmasına imkân vermektedir. 
Atıksu terfi istasyonlarında diğer bir problem de atıksuyun yapısında bulunan bütrik, laktik asit, sülfatlar, tuzlar, hidrojen sülfid ve metan gibi atıksu gazları ile kompleks ve korozif yapıdaki maddelerdir. Pompalar sürekli bu zor şartlarda çalışmaktadır. Çeşitli nedenlerle sudan çıkarılan ve havadaki oksijene maruz kalan döküm pompalar kısa zamanda kullanılmaz hale gelmektedirler. Buna ek olarak üç tarafımızın denizlerle çevrili olduğu kıyı şeridinde bulunan bazı terfi istasyonlarında ve arıtma sistemlerinde atıksuya tuzlu su karışmakta, korozyon daha da artmaktadır.
Bu agresif atıksu yapısında SS 304 paslanmaz çelik ekonomik olduğu için tercih edilmekte, fakat bu yapıya karşı dirençli olamamaktadır. Pompayı komple SS 316 ve dubleks paslanmaz yapmak ise hem çok maliyetli olmakta hem de uzun teslim süreleri nedeniyle sıkıntı yaratmaktadır. 
WILO tarafından önerilen, hem SS 304’ten daha dirençli hem de SS 316 ve dubleks paslanmaz çelik malzemeye alternatif en son teknoloji seramik kaplanmış atıksu pompalarıdır. Seramik kaplama, 400 mikron kalınlığında tek kat olarak pompa yüzeyine püskürtülmekte ve yüksek sıcaklıkta fırınlanarak işlem tamamlanmaktadır. Bu sayede 4 kat epoksi kaplamada ulaşılan 5 N/mm2 yapışma gücü, tek kat seramik kaplama ile 15 N/mm2 yapışma gücüne sahip olmaktadır. 
WILO CERAM teknolojisi, pompanın tüm atıksu ile temas eden yüzeylerine uygulanabilmekte ve pompalar yüksek kalite paslanmaz çeliğe göre daha ekonomik ve ucuz olmaktadır. Bu özelliklerinin yanı sıra seramik kaplama, pürüzsüz yüzey yapısıyla hidrolik verimi artırmaktadır. Ayrıca, içeriğinde kullanılan hiçbir malzeme çevre açısından toksik değildir ve bu sayede çevre dostudur.