27 Aralık 2012 | HABERLER 53. Sayı (Aralık 2012)

2009’da İklim Dostu Kentler Kampanyası Niyet Belgesi’ni imzalayarak iklim değişikliği ile enerji ve su verimliliği gibi konularda olumlu niyetini ortaya koyan Kadıköy Belediyesi son olarak da Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşke Kriterlerinin Belirlenmesi Projesini başlattı... Proje kapsamında Fikirtepe’de inşa edilecek binalarda gri suların arıtılarak yeniden kullanılması zorunlu hale geldi.
Kadıköy Belediyesi tarafından yürütülen “Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşke Kriterlerinin Belirlenmesi Projesi” kapsamında, kentsel dönüşüm sürecine giren Fikirtepe başta olmak üzere tüm Kadıköy’de yeni yapılacak tüm binaların “Çevre Odaklı” olarak tasarlanması öngörülüyor. Bu kapsamda “Bina ve Parsel Ölçeğinde Yeşil Tasarım ve İnşaat Kriterleri”ni ortaya koyan bir kılavuz hazırlandı. Kılavuzla amaçlanan, Kadıköy’de yapılacak tüm çalışmaların yeşil standartlar gözetilerek gerçekleştirilmesini sağlamak. Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşke Kriterlerinin Belirlenmesi Projesi kapsamında başta Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Bölgesi olmak üzere yeni planlanacak ya da plan değişikliği yapılacak bölgeler için alternatif ulaşım yöntemleri ile bireysel araç kullanımı yerine toplu ve temiz ulaşımın tercih edildiği, sürdürülebilir konutlarda verimli su kullanımıyla tasarrufun yapıldığı, gri suların arıtıldığı, enerjinin verimli kullanıldığı, bütüncül atık yönetiminin dikkate alındığı ve tüm bu sistemlerin Akıllı Kontroller ile sağlandığı yaşam çevrelerinin oluşturulması hedefleniyor.

Bu gelişmelerle ilgili bilgi aldığımız Kadıköy Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Şule Sümer, Belediye olarak sürdürülebilirlik ve çevre konusunda yoğun çalışmalar yürüttüklerini vurguluyor ve projenin başlama nedeni, yaşanan süreç ve planlananlar konusunda şu bilgileri veriyor: “Dünya nüfusu 7 milyar kişiye ulaştı. Bu nüfusun yüzde 50’si kentlerde yaşıyor. 2030 yılında ise dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 70’i kentlerde yaşayacak. Türkiye’de ise kentte yaşayanların oranı bugün itibariyle yüzde 70 seviyelerine yükseldi. İnsanların çoğu sağlıksız binalarda yaşıyor. Kentlerin kontrolsüzce büyümesi, kentte yaşayan insanlar kadar ülke ekonomisi üzerinde de tahrip edici etkiler bırakıyor. Hükümetlerce desteklenen yatırımlar az gelişmiş bölgelere değil, gelişen merkezlerin yakın çevrelerine yapılıyor ve özel sektör de aynı yolu izliyor. Bu da geri dönülmez bir kısır döngü yaratıyor. Kentler sanayi sektörünü, yeni sanayi yatırımları ucuz ve sağlıksız konutları çekiyor. Devlet bu gelişimi kontrol altına alamayınca da sınırları belli olmayan uçsuz bucaksız metropoller ortaya çıkıyor. Metropollerde sanayi, konut ve ulaşım sektöründen kaynaklı emisyonlar giderek yükseliyor. Günümüzde ulaştırma sektöründe kullanılan enerjinin yüzde 99’u petrolden sağlanıyor. Ülkemizde enerji kömürle, doğalgazla üretiliyor ve sonuçta yoğun bir karbondioksit açığa çıkıyor. Dünyanın önde gelen yerel yönetimleri küresel ısınma ile mücadele etmek ve karbondioksit olarak ölçülen sera gazı salımlarını düşürmek amacıyla ciddi hedefler ortaya koyuyorlar. Küresel iklim değişikliği ve buna bağlı olarak iklimsel aşırılıklar, kuraklık, sel, gıda yetersizliği, biyolojik çeşitliliğin azalması, türlerin yok olması, kitlesel göçler ve sosyal patlamaların ortaya çıkması, kentlerin bu etkilere karşı daha kırılgan olmasına neden oluyor.”

Sera gazı emisyonları azaltılacak
“Bu arada ülkemizde iklim değişikliği ile mücadele konusunda güzel gelişmeler de yaşanıyor. Türkiye’nin 2011-2023 yıllarını içeren İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı, Temmuz 2011’de hazırlanmıştı. Hazırlanan Eylem Planı kapsamında kamu kuruluşlarının bina ve tesislerinde, yıllık enerji tüketiminin 2015 yılına kadar yüzde 10 ve 2023 yılına kadar yüzde 20 azaltılması; 2017 yılından itibaren yeni binaların yıllık enerji ihtiyacının en az yüzde 20’sinin yenilenebilir enerji kaynaklarından temin edilmesi; 2023 yılına kadar yeni yerleşmelerde, yerleşme ölçeğinde sera gazı emisyonunun (pilot olarak seçilen ve sera gazı emisyon miktarı 2015 yılına kadar belirlenen) mevcut yerleşmelere göre en az yüzde 10 azaltılması konularında kararlar alınmıştı...”



Belediye olarak iklim değişikliğiyle mücadele ediyoruz
“Ülkemiz için alınan tüm bu kararlara paralel olarak biz de Kadıköy Belediyesi olarak ilçe bünyesinde iklim değişikliği ile mücadele konusunda çalışmalar başlattık ve uygulanabilir kararlar aldık. Kadıköy Belediyesi olarak 21 Haziran 2009 tarihinde ICLEI ve REC tarafından koordine edilen İklim Dostu Kentler Kampanyası Niyet Belgesi’ni imzalayarak iklim değişikliği ile mücadele etmek, enerji ve su verimliliği ile yenilenebilir enerji kaynaklarını desteklemek, sürdürülebilir kentsel planlama çalışmaları gerçekleştirme konularında olumlu niyetimizi ortaya koyduk. 2010-2014 yılları için hazırlanan Kurumsal Stratejik Planımızda, sera gazı emisyonlarının azaltılması yönünde hedefler oluşturduk. Belirlenen hedefler doğrultusunda Bölgesel Çevre Merkezi (REC Türkiye) ortaklığıyla Kadıköy Belediyesi Kurumsal Sera Gazı Emisyonlarının Hesaplanması Projesi’ni hayata geçirdik. Türkiye’de ilk kez Kadıköy Belediyesi, kurumsal düzeyde sera gazı emisyonları ile ilgili envanter çalışması gerçekleştirilmesi, hesaplanması, azaltılması yönünde hedefler koymuştur. Bölgesel Çevre Merkezi (REC) ile gerçekleştirdiğimiz proje ile belediyemizin 2010 yılı kurumsal sera gazı salım miktarı, 12.817 ton karbondioksit eşdeğeri olarak hesaplandı. Hesaplamaya 77 çalışma biriminin doğalgaz ve elektrik tüketimleri, 36 parka ait elektrik tüketimleri, 264 hizmet aracımızın (resmi-kiralık-ambalaj ve çöp toplama hizmeti) yakıt tüketim miktarı ile salım yapan diğer malzemeler katıldı. Ayrıca hesaplamaları, şehirlerin küresel iklim raporlarının paylaşıldığı uluslararası bir platform olan ‘carbonn.org’ veritabanında paylaştık. Hesaplamaların kent ölçeğinde yapılabilmesi için gerekli altyapının oluşturması, ilçe ölçeğinde sera gazı salımlarının hesaplanarak, düşük karbonlu kentler sürecine geçiş için Kadıköy İklim Değişikliği Eylem Planı’nın hazırlanması çalışmaları devam ediyor. Bu doğrultuda toplumsal bilinçlendirme, atık yönetimi, ulaşım, kentsel planlama ve mimarlık, yenilenebilir enerji, su verimliliği, enerji verimliliği başlıklarında proje çalışmalarımız bulunuyor...”

Çok sayıda proje yürütüyoruz
“Kadıköy’de çevre konusunda toplumsal bilinci geliştirmeye dönük çok sayıda proje yürütülüyor. İlçemizde, 2010 yılında başlatılan Plastik Torbaya Hayır projesiyle, yıllık ortalama 3.331 ton karbondioksit salımının azaltılmasına, yenilenemeyen enerji kaynaklarında tasarruf sağlanmasına ve çevre kirliliğinin önüne geçilmesine katkıda bulunduk. 2010 yılı mayıs ayında başlatılan Atık Yönetimi ve Çevre Eğitim Projesi (AYÇEP) kapsamında, ilçemizdeki ilköğretim çağındaki öğrencilere çevre bilinci, atık yönetimi ve geri dönüşüm konularında bilinçlendirme sunumları hazırlayarak, toplam 10011 öğrenci ve 387 öğretmene uygulamalı eğitim verdik. Enerji ve su verimliliğinin sağlanması, doğal kaynakların korunması ve tasarruf bilinci ile olumlu tüketim anlayışının geliştirilmesine yönelik hazırladığımız 101 Yeşil Adım kitapçığı ile insanların bulundukları ortamlarda ve alışkanlıklarında davranış değişikliği yaratarak bu konularda toplumsal bilincin arttırılmasını hedefliyoruz.”

“İlçemizde her türlü atığın azaltılması, geri dönüşümü, bertarafını sağlayan bütüncül bir atık yönetim sisteminin gerçekleştirilmesi için 2008 yılında Atık Koordinasyon Merkezi’ni  kurduk. Hazırladığımız Ambalaj Atık Yönetim Planı doğrultusunda, ilçemizdeki 21 mahallede kapıdan kapıya bilgilendirme çalışmalarını ve Yönetim Planımızı 2011 yılı sonunda tamamladık. Tamamlanan plan sonrasında, verimlilik analizleri yaparak, toplamanın zayıf olduğu bölgelerde yeniden bilgilendirme çalışmaları yapmaya başladık. İlçemizde kaynağında topladığımız ambalaj atık miktarı aylık ortalama 830 ton. Toplama verimliliğini artırmak için aldığımız meclis kararları ile ilçemizde tüm ev ve işyerlerinin ambalaj atıklarını toplama üniteleri bulundurmalarını zorunlu hale getirdik. Ayrıca yeni inşa edilen tüm binaların projelerinde geri dönüşüm ünitelerinin yerleştirileceği alanların ayrılmasını zorunlu hale getirdik. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alacak işletmelerin ise geri dönüşüm ünitesi temin etmelerini zorunlu tuttuk. Ayrıca bitkisel atık yağlar, atık piller konusunda toplama sistemlerimizi kurduk. Halkın oluşturulan toplama noktalarına ulaşması için interaktif haritalar hazırladık ve bu haritaları web’den yayınladık. 2008 yılı Haziran ayında AB Projesi olarak İsveç-Torsby Belediyesi ortaklığında hayata geçirdiğimiz Elektrikli Elektronik Ekipman Atıklarının Yönetimi Projesi 18 aylık bir sürecin sonrasında sona erdi. Belediyemize ait 24 adet binek aracın ilk etapta dördünü elektrikli modellerle yeniledik. Bu durumda aylık 11.36 ton karbondioksit azaltımı yapılacağını hesapladık. Önümüzdeki sene araç filomuzun tamamı elektrikli araçlarla yenilenmiş olacak. Ayrıca atık yönetiminde kullandığımız çöp kamyonlarını, elektrikli üst ekipmana sahip hidrolik sistemli sıkıştırmalı kamyonlarla değiştireceğiz. Böylelikle hem gürültü problemini giderecek hem de bu araçlardan kaynaklanan emisyonları azaltacağız. Ayrıca, Tarihi Çarşı gibi tarihi dokuya sahip dar mekanlarda kullanılan beş adet açık damper kasalı araçlarımızı da elektrikli araçlarla yenileyeceğiz. Ulaşımda emisyonların azaltılmasına yönelik ilçe ölçeğinde bir diğer çalışmamız, alternatif ulaşım olarak bisiklet yollarının hayata geçirilmesidir...”

Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşme Kriterleri
“Bununla birlikte kentsel planlamanın da sera gazı emisyonlarının azaltılmasında çok önemli araçlardan birisi olduğunun farkındayız. Bu nedenle Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşme Kriterlerinin Belirlenmesi Projesi’ni hayata geçirdik. Başta Fikirtepe kentsel dönüşüm bölgesi olmak üzere yeni planlanacak ya da plan değişikliği yapılacak bölgeler için kentimizde alternatif ulaşım yöntemleri ile halkın bireysel araç kullanımı yerine toplu taşımayı ve temiz ulaşımı kullandığı, sürdürülebilir konutlarda su verimliliği ve tasarrufunun yapıldığı, ayrıca gri suların arıtıldığı, enerjinin verimli kullanıldığı, bütüncül atık yönetiminin olduğu ve tüm bu sistemlerin Akıllı Kontroller ile sağlandığı yaşam çevrelerinin oluşumunun sağlanmasını hedefliyoruz. İlk konferansımız sonucunda edinilen bilgiler doğrultusunda, müteahhit firmaların sorumluluğunda bulunan inşaat sahaları içerisinde her türlü atığın yönetimi ile inşaat alanının çevreye verdiği zararları en aza indirmeyi amaçlayan inşaat sahası erozyon sedimantasyon planı ve atık yönetimi planının uygulamaya geçirilmesi için kurumumuz bünyesindeki ilgili müdürlükler ortak bir çalışma yapıyor. Buradaki amaç, tüm atıkların en az yüzde 50’sinin geri dönüştürülmesini sağlamak, inşaatların özellikle yıkım sürecinde yarattığı hava, su, gürültü ve toprak kirliliğini en aza indirmektir.”

“Ekolojiye Duyarlı Sürdürülebilir Yerleşke Kriterlerinin Belirlenmesi Projesi kapsamında Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Bölgesi’nde, bir parselde daire sayısı 200 ve üzeri veya parselin tamamı işyeri olarak 10 bin m² emsal alanı kullanılması durumunda duş ve lavabolarda kullanılan atıksuların (gri sular) ayrı bir tesisatla toplanarak geri kazanımının zorunlu tutulmasına yönelik 09.05.2012 tarih ve 2012/55 sayılı Meclis Kararımız, 11.09.2012 tarih ve 2012/1592 sayılı İ.B.B Meclis kararı ile de kabul edilerek yürürlüğe girdi. Böylelikle, bu bölgede gri suların (lavabo-banyo vb. alanlarda kullanılan suların) arıtılarak, yeniden kullanılması zorunlu hale geldi...”