26 Aralık 2012 | HABERLER 53. Sayı (Aralık 2012)

Marmara Belediyeler Birliği (MBB)tarafından düzenlenen ve Marmara Denizi’nin kirlilikten arındırılması yönünde ilgili belediyeler tarafından yapılması gerekenlerin ele alındığı “Derdimiz, Değerimiz, Denizimiz: Marmara” çevre sempozyumu 18-19 Aralık 2012 tarihlerinde Kadir Has Üniversitesi Haliç Kampüsü’nde düzenlendi.
MBB Encümen Heyeti tarafından düzenlenen ve Gıda Tarım Hayvancılık Bakanlığı ile TÜBİTAK-MAM tarafından da desteklenen etkinlik, Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Muhammet Balta’nın katılımıyla gerçekleştirildi. Sempozyuma, Marmara Belediyeler Birliği ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe ile Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu’nun yanı sıra Marmara Denizi’ne kıyısı olan belediyelerinin su ve kanalizasyon idaresi yetkilileri, üniversiteler, kamu kurumları, medya temsilcileri, STK’lar ve ilgili özel sektör temsilcileri katıldı.

Herkes Çözümün Parçası Olacak
MBB ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, sempozyumun açılışında yaptığı konuşmada, “Kimi ‘Marmara fosseptik’ dedi, kimi ‘Marmara suyu içilebilir temizlikte’ dedi. Kimi ‘Marmara’da gönül rahatlığıyla yüzülebilir’ dedi, kimi ‘Marmara’yı belediyeler kirletiyor’ dedi. Tüm kurum ve kuruluşlar işin iyi tarafını kendilerine, kötü taraflarını da belediyelere yonttular. Şimdi söz sırası belediyelerde. Şeffaf tartışma ortamında tüm konuların masaya yatırılacağı ve işin tüm boyutlarıyla ele alınacağı ‘Derdimiz, Değerimiz, Denizimiz: Marmara’ sempozyumunda, konunun tarafı olan herkes çözümün parçası olacak.” dedi.
Başkan Altepe, kamuoyunda Büyükşehir Yasası olarak bilinen düzenlemenin Marmara Denizi’nin temizliğine sağlayacağı katkıya da değindi. Marmara’ya kıyısı olan belde belediyelerinin çevre faaliyetlerine iyi niyetle yaklaştığını fakat atıksu arıtma tesislerinin bulunmayışı nedeniyle bu niyetlerini gerçeğe dökemediklerini vurgulayan Başkan Altepe, 6360 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’yla birlikte belde belediyelerinin yaşadığı bu sıkıntının da tarihe karışacağını ifade etti. Kanunla birlikte Marmara Denizi’ne kıyısı olan büyükşehir belediye sayısının 6’ya çıkacağını ve bunun bütçesi atıksu arıtma tesisi kurmaya yetmeyen belde belediyelerine yarayacağını belirten Başkan Altepe, “Böylece, büyükşehir belediyelerinin yetki ve imkanlarıyla atıksu arıtma tesislerinin yapımı ile Marmara Denizi’nin denetimi, daha ciddi şekilde yürütülmüş olacaktır.” şeklinde konuştu.

Atıksu Arıtma Tesisleri Artacak
Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Muhammet Balta ise, sempozyumun Marmara Denizi’nin temiz tutulmasına katkı sağlaması ve Türkiye’nin çevre sorunlarına ışık tutması temennisinde bulundu. Türkiye’nin 8 bin 500 metre sahili olan, 3 tarafı denizlerle çevrili ve yeşille mavinin birleştiği zengin bir coğrafya olduğunu vurgulayan Bakan Yardımcısı Balta, büyükşehir belediyelerinin çevre adına yaptığı çalışmaların bakanlık olarak işlerini kolaylaştırdığını ifade etti.
Son yasal düzenlemeyle 16 ilin daha büyükşehir olmasının çevre adına yürütülen faaliyetlerin artmasına ve düzene girmesine yarayacağını ifade eden Balta, 2023 yılında atıksu arıtma tesisi olmayan bölgenin kalmayacağını açıkladı. 2002 yılında Marmara Havzası baz alındığında Balıkesir’de 3, Bursa’da 8, Çanakkale’de 1, İstanbul’da 12 olan atıksu arıtma tesisi sayısının 2012 yılı itibariyle Balıkesir’de 14, Bursa’da 16, Çanakkale’de 8 ve İstanbul’da 20’ye çıktığını hatırlatan Balta, “2003 yılında yüzde 30 seviyesinde olan arıtılan atıksu oranı, bugün yüzde 72 seviyesine çıkmıştır. İnşallah bu yükseliş, 2023’te yüzde 100’e ulaşacaktır.” diye konuştu.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak çevreye yaptıkları yatırımların artarak süreceğini ifade eden Bakan Yardımcısı Balta, “Hedefimiz sadece 75 milyon Türk insanı değildir. Yaptığımız yatırımlar aynı zamanda; turist olarak Türkiye’ye gelen, Marmara Bölgesi’ni, İstanbul’u ziyaret eden dünya insanına yönelik yapılan hizmetlerdir.” ifadelerini kullandı.

Başkan Karaosmanoğlu: “Çevreyi Sanayiye, Sanayiyi Çevreye Feda Etmedik”
Marmara’nın Türkiye’nin en önemli yerleşim ve üretim bölgesi olduğunu kaydeden Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu da, kirliliğin önlenmesi çalışmalarında çevrenin sanayiye, sanayinin de çevreye feda edilmemesi gerektiğini söyledi. Marmara Denizi’nin bölgenin mutfağı ve sofrası olduğunu vurgulayan Karaosmanoğlu, “Türk halkı mutfağını ve sofrasını nasıl temiz tutuyorsa, biz de Marmara Denizi’ni bölgeyi temiz tutmalıyız. Özellikle belediye başkanlarımız bu işi titizlikle yürütürse, bilimsel hareket edersek, başarı elde ederiz.” ifadelerini kullandı.

İlk Oturumda Marmara’ya Dair Veriler İncelendi
Sempozyum kapsamında gerçekleştirilen, moderatörlüğünü Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Ahmet Kıdeys’in yaptığı birinci oturumda; İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Deniz Biyolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülşen Altuğ, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Deniz ve Kıyı Yönetim Dairesi Başkanı Murat Turan ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı Havza Yönetimi Planlama ve Daire Başkanlığı Havza Yönetim Şube Müdürü Saliha Değirmencioğlu, Marmara Denizi ile ilgili verileri değerlendirdi.
Murat Turan, yaptığı konuşmada, “26 tanesi lisanslandırılmış atık tesisi olmak üzere, 118 kıyı tesisinde yenileme atık hizmeti sunulmakta. Bu güzel bir rakam. Bu aynı zamanda Marmara Denizi’ndeki gemi trafiğinin ve denizcilik faaliyetlerinin ne kadar yoğun olduğunun bir göstergesi. Gemi atık takip sistemi oluşturmuş bulunuyoruz. Bu sistemle gemilerden atılan atıkların alınmasından bertarafına kadar geçen süreyi işliyor.” dedi.
Prof. Dr. Gülşen Altuğ da denizlerdeki biyolojik verileri değerlendirdi. “Tüm dünyada atıksular denizlere boşaltılır.” diyen Altuğ, “Yapılan şekle göre ortam ya korunur ya da zarar verilir.” diyerek, çok sayıda evsel atığın Marmara Denizi’nde hastalık yapıcı bakterilere neden olduğunun altını çizdi.
Saliha Değirmencioğlu ise, bakanlık olarak yürüttükleri Havza Koruma Eylem Planları’ndan söz etti. “Türkiye’de 25 nehir havzası bulunmaktadır.” diyen Değirmencioğlu, “Su kaynaklarının kalitesinin korunması ve geliştirilmesi kapsamında havza planlamaları geliştirmektedir. Havza başında kirliliğin önüne geçmek için takibini yapmakla sorumludur. Bakanlık koordinasyonluğu çerçevesinde su kanunları üzerinde çalışılmaktadır. Atıksu arıtma tesisi olan 47 il bulunmaktadır. Marmara Havza Koruma eylem planı Aralık 2010’da tamamlanmıştır.” şeklinde konuştu.

Tuna Nehri Sorunu Çözülüyor
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Ahmet Kıdeys, “Tuna Nehri’nin etkisi gittikçe azalıyor. Tuna Nehri’ne sınırı olan ülkeler bir araya gelerek, kirliliği nasıl temizleyebiliriz diye bir komisyon oluşturdular. Çok ciddi çalışmalar yapıyorlar.” diye konuştu.

Züver Çetinkaya: Sempozyum Kitaplaştırılacak
Bu sempozyuma 3 aydır hazırlandıklarını ifade eden Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Züver Çetinkaya da, “İstedik ki bakanlıklar, belediyeler, üniversiteler, akademisyenler de bu işin içerisine girsin.” diye konuştu. Çetinkaya, sempozyum çerçevesinde bir kitap hazırlatarak üniversitelere ve belediyelere vereceklerini söyledi.
Sempozyumun ikinci oturumunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Cevat Yaman, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Necmi Kahraman, Bursa Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Bahattin Kuşoğlu ve İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. İzzet Öztürk de bilgilendirme yaptı.

Atıksu Arıtma İdare Başkanları Sunum Yaptı
Sempozyumda Türkiye’nin atıksu yönetimi de değerlendirildi. Sempozyumda uzmanlar, nüfusun yüzde 65’inin atıksuyunun arıtıldığına dikkat çekerken, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Atıksu Arıtma Dairesi Başkanı Osman Yıldız, İSU Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı Ünal Bostan, Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi (BUSKİ) Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı Cevdet Kaya, İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Güçlü İnsel, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Deniz ve Kıyı Yönetimi Daire Başkanlığı’ndan Uzman Nazlı Yenal; Marmara Denizi ve atıksu yönetimi konusunda yaptıkları sunumda, çalışmaları sonucunda elde ettikleri verileri değerlendirdi.
Bursa’nın nüfus yoğunluğu bakımdan 4’üncü sırada olduğunu belirten BUSKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı Cevdet Kaya, BUSKİ’nin yaptığı faaliyetleri ve Bursa’nın can damarı olan Nilüfer çayının mevcut durumunu değerlendirdi. Kaya, Nilüfer çayının korunmasına çok önem verdiklerini ifade ederek, “Nilüfer çayının kirletilmemesi için çalışmalar başlatılmıştır. Yazın denetleme ve izlem çalışması yapılacaktır. Nilüfer çayının kirletilmemesi için yatırımlar yapıldı.” şeklinde konuştu.
Türkiye’de kentsel atıksu arıtma tesislerinin mevcut durumunu değerlendiren Doç. Dr. Güçlü İnsel ise, arıtma tesislerinin genel profilinden bahsederek Türkiye’de nüfusun yüzde 65’inin atıksuyunun arıtıldığına dikkat çekti.