HABERLER 18. Sayı (Ocak-Şubat 2008)

Endonezya’nın Bali Adası’nda 3-14 Aralık 2007 tarihinde düzenlenen ve 190 ülkenin katıldığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı pek çok tartışma ve pazarlığın ardından geçici bir uzlaşma ile sona erdi.
Kabul edilen metin, süresi 2012’de dolacak Kyoto Protokolü’nün yerini alacak yeni anlaşma belgesinin hazırlanması için 2 yıllık bir müzakere sürecini başlatıyor.

Süreç, 2009’da Kopenhag’da yapılacak bir konferansla sona erecek.

Konferans, Amerika’nın karbon salımlarının azaltılması konusunda bağlayıcı hiçbir taahhütün altına girmek istememesi nedeniyle oldukça tartışmalı geçti ve tüm baskılara rağmen de geri adım atmadı. Dolayısıyla Avrupa Birliği’nin, 2020’ye kadar karbon salımlarının yüzde 25 ila 40 oranında azaltılması yönündeki talebi de, herhangi bir metne giremedi.

Konferansta sağlanansa 2009 yılına kadar sürecek müzakerelere izin veren geçici bir uzlaşma oldu. O da ancak Washıngton’un son anda itirazlarını çekmesiyle sağlanabildi.

Konferansın ardından kimler neler söyledi

BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon; Konferansın açılışında, "İklim değişikliği bizim kuşağımızın ahlaki sorumluluğudur.

Bali'yi dönüm noktası olacak kararlar almadan terk etmenin, dünya insanlarına ihanet etmek anlamına gelecek" dedikten sonra kapanışta şöyle sesleniyordu; "Bu anı uzun zamandır bekliyorduk. Beklediğimize değdi. Artık bir yol haritamız var."

Endonezya Dışişleri Bakanı Hassan Wirajuda; "Burada Bali’de tüm ülkeler için bir uzlaşmaya vardık. Tek bir ülke bile dışarıda kalmadı. Bu büyük bir başarıdır. Bunun yalnızca iyi bir başlangıç olmasını değil gelecek yıllarda da başarı getirmesini ümit ediyorum".

Beyaz Saray Çevre Kalitesi Konsey Başkanı James Connaughton; "Yeni bir sayfa açtığımız ve ileriye doğru hareket etiğimiz konusunda hem fikiriz. Tüm ülkelerin gayretiyle güçlü bir anlaşmaya ulaşıldı. Zamanı gelip yeni bir sayfa açtıran bu adım Amerika’nın tek başına attığı bir adım değil tüm ülkelerin birlikte attığı bir adımdır. Biz şimdi iklim değişikliği görüşmelerinin bir parçasıyız.

Çok yüksek oranda seragazı üreten büyük bir ekonomiyiz ama çözümün de bir parçası olmak zorundayız" .

WWF’s Küresel İklim Değişikliği Program Direktörü Hans Verolme; "Amerikan yönetimine yoldan çekilmesi söylendi ve sonunda baskıya boyun eğdi. Bali yol haritasıyla, gelecek yeni Amerikan Başkanı için iklim değişikliği ile küresel mücadelede, gerçek bir işbirliği için masada yer ayrıldı".

New Delhi Bilim ve Çevre Merkezi Başkanı Sunita Narain; "Bir çevreci olarak, memnun değilim. Bali’de gördüklerimiz, daha önceki Rio ve Berlin’de gördüklerimizle aynı. Bence bu bir tekrar oldu. Tüm bu toplantılarda Avrupalılarla oynan günü kurtarma formülü ortaya konuyor. Günün sonunda ise oldukça zayıf bir anlaşmayla karşılaşıyoruz. Dünyanın gelişme gösterdiğini düşünmüyorum".

Portekiz Çevre Bakanı ve AB Baş Müzekerecisi Humberto Rosa; "Eğer Bali’de başarılı olamasaydık, Amerika’da yapılacak gelişmiş ekonomiler toplantısı da anlamsız olacaktı. (Amerika, gelişmiş ülkeleri konuyla ilgili olarak önümüzdeki aylar içinde Honolulu’da bir toplantıya davet ediyor)

Nobel Ödülü Sahibi Al Gore; "Salonda bu kadar büyük dinazorlar varken nasıl görüşme yapacaksınız bilmiyorum. Ama yapmanızı istiyorum".

Virginia Cumhuriyetçi Senator John Warner; "Amerika Birleşik Devlerleri lider rolünü üstlenmelidir. Biz dünyanın süper gücü olarak gücümüzü bu durumu değiştirmek ve düzeltmek için kullanmalıyız. Biz harekete geçmediğimiz sürece Çin ve Hindistan Amerika’nın etekleri arasına saklanacak".

California Demokrat Senatör ve Senato Çevre Komitesi Başkanı Barbara Boxer; "Başkan, Bali’de, kongreye davrandığı gibi (my way or the higway) davranmak istedi. Ancak kongredeki destekçileri Bali’de hiç yoktu".

Avustralya Başbakanı Kevin Rudd, ise yazılı açıklamasında, "Burada uzlaşmak zorundayız. Bir 'B Planı'mız yok. Kaçıp gidecek başka bir gezegen de yok" diyerek Genel Sekreterin acil müdahale çağrısına destek verdi. (Kasımda iktidara gelir gelmez Kyoto'yu imzaladı)

BM'nin İklim Değişikliğiyle Mücadeleden Sorumlu Baş Yetkilisi Yvo de Boer; "İstediğim üç şey de bu toplantıda oldu. Görüşmelerin başlaması, gündemin belirlenmesi ve son tarihin kararlaştırılması..."

Görüşmelerden çıkan en olumlu sonuç; para, teknoloji ve beceri eksiği olan yoksul ülkelerin iklim mücadelesini desteklemek için oluşturulacak fonun nasıl yönetileceğinin belirlenmesi oldu. Fona Kyoto'da zengin ülkelerin karbon kredisi alması için oluşturulan Temiz Gelişme Mekanizması'nın yüzde 2'si ayrılacak. Zengin ülkeler temiz enerji projeleriyle yoksullara yardım ederek kredilerini düşürebilecek.