DOSYA 1. Sayı (Mart Nisan 2005)

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 31 Aralık 2004 Tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bu Yönetmelik su kaynaklarının kirlenmesinin önlenmesini; Ülkemizin sosyoekonomik şartları ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirlemektedir. Bu çerçevede; su ortamlarının kalite sınıflandırmaları ve kullanım araçlarını, su kalitesinin korunmasına ilişkin planlama esasları ve yasaklarını, atıksuların boşaltım ilkelerini ve boşaltım izni esaslarını, atıksu altyapı tesisleri ile ilgili esasları ve su kirliliğinin önlenmesi amacıyla yapılacak izleme ve denetleme usul ve esaslarını kapsamaktadır.

Yaklaşık bir yıldır yürütülen Su Kirliliği Kontrolu Yönetmeliği hazırlık çalışmalarında Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) kararında yer alan hususlar, mevcut yönetmeliğin uygulanmasında karşılaşılan sıkıntılar, bazı üniversitelerimizden akademisyenler, madencilik sektörü, sanayi odaları ve ilgili kurum ve kuruluşlarımızın görüşleri doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. Yönetmelik, 1988 tarihli Yönetmeliğin bugüne kadar yapılan en geniş nitelikteki düzenlemesi olup, uygulamada karşılaşılan birçok sorun anlaşılır ve uygulanabilir bir şekilde ele alınmıştır.

Yeni şartlar ve ihtiyaçlar çerçevesinde Yönetmeliğe havza koruma planı, iş temrin planı, ötrofikasyon, haliç, sintine suyu, balast, salç, slop gibi önemli tanımlar eklenmiştir.

İçme kullanma suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su kaynakları ve havzalarında; akaryakıt ile çalışan su araçlarının kullanılması yasaklanmıştır. Ancak, göl yüzey alanının çok büyük olduğu durumlarda toplu taşıma ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, akaryakıt ile çalışacak su araçlarının kullanılmasına su alma yapısına 300 metreden daha yakın olmamak şartıyla sınırlı sayıda izin verilmesine imkan sağlanmıştır.

Yine içme ve kullanma suyu havzalarının korunmasıyla ilgili olarak yeni düzenlemeler getirilmiş, su kaynağının sürdürülebilir kullanımını sağlamak için mutlak koruma alanının kamulaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla mutlak koruma alanı mesafesi 300 metreden 100 metreye indirilmiştir. Ayrıca havzadaki faaliyetler sonucunda oluşan atıksuların arıtıldıktan sonra havza dışına çıkarılması esas olmakla birlikte, bunun teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmadığı durumlarda ileri arıtma sistemleriyle arıtılarak havzaya deşarjına izin verilebilecektir. Diğer taraftan endüstriyel nitelikli hammaddelerin içme suyu havzalarından temin edilebilmesine sağlık açısından sakınca oluşturmaması, su kirliliğine neden olmaması şartıyla yapılacak bilimsel çalışmalar sonucunda izin verilebilecektir. İçme suyu havzalarında derelerden kum ve çakıl çıkarılması ise yasaklanmıştır.

Yer altından çıkarılarak enerji üretme ve ısıtma gibi çeşitli amaçlarla kullanılan jeotermal kaynak sularının debisi 50L/sn ve üzerinde ise suyun alındığı formasyona geri verilmesi yolu ile bertaraf edilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Gemi ve diğer deniz araçlarından kaynaklanan petrol ve petrol türevli katı ve sıvı atıkların, sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ, çöp ve pissuların denizlere boşaltılması yasaklanmıştır.

Daha önce yasak olan deniz dibinin taranması sonucunda oluşacak tarama malzemesinin boşaltımı dökülecek yerin ve tarama malzemesinin özelliklerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi şartıyla izne bağlanmıştır.

Derin deniz deşarjı ve atıksu deşarjı için verilen izin süreleri üç yıldan beş yıla çıkarılmıştır. Ayrıca alıcı su ortamına deşarj izni başvuru dosyasının eksiksiz olarak hazırlanması ve alınan atıksu analiz sonuçlularının, bu Yönetmelikte belirtilen standartları sağlaması durumunda müracaat tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde deşarj izin başvurusunun sonuçlandırılması zorunluluğu getirilmiştir.

Arıtma tesisi olmayan, çalıştığı halde standartları sağlayamayan, arızalanan, faaliyetinde kapasite artırımına giden, faaliyetlerini geçici veya sürekli olarak durduran işletme sahiplerine ilgili idareye derhal haber verme yükümlülüğü getirilmiştir.

Evsel atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplayan ve vidanjör vasıtası ile atıksu altyapı tesislerine veren atıksu kaynakları, atıksu yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atıksu bertarafı sonucunda aldıkları belgeleri üç yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan etme zorunluluğu getirilmiştir. Atıksu işletme tesisi işletmecileri, çıkış sularında deşarj izin belgesinde belirtilen aralıklarla numune almakla, ölçüm ve analiz yapmak suretiyle kontrol etmekle, atıksuların özellikleri ve miktarlarına ilişkin bilgileri belirlemek, belgelemek ve denetimlerde beyan etmekle, yapılan ölçüm ve analizlerin sonuçlarını en az üç yıl süreyle saklanmakla zorunlu kılınmışlardır. Derin deniz deşarjı yapanlarda en az (4) aylık periyotlar halinde deniz suyu kalite kriterleri ile ilgili izleme yapıp mahallin en büyük mülki amirine rapor etmekle yükümlü tutulmuşlardır.

Kıta içi su kaynaklarına deşarj yapan atıksu debisi 500 m3/gün üzerinde olan ve derin deniz deşarjı yapan atıksu debisi 1000 m3/gün üzerinde olan işletmelere arıtma tesisi çıkış noktasında, otomatik numune alma ve debi ölçme cihazlarını bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren oniki ay içerisinde kurma zorunluluğu getirilmiştir.

Belediye ve organize sanayi bölgeleri altyapı yönetimleri atıksu arıtma tesisi iş termin planlarını bu yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde hazırlayarak mülki amir kanalıyla Bakanlığa sunmakla görevli kılınmışlardır.

Arıtma tesisi olmayan ve inşaatına başlanmayan belediyelere ve mevcut organize sanayi bölgeleri alt yapı yönetimlerine ortak arıtma tesislerini yapmaları için belirli süreler verilmiştir.

İzinlerin verilmesinde ve denetimlerde çok başlılığı önlemek için kurumların sorumluluk alanları yeniden belirlenmiştir. Derin deşarj izni ve deşarj izni verilmesinde valilikler, bağlantı izni ve bağlantı kalite kontrol izin belgesi verilmesinde belediyeler yetkili kılınmıştır. Denetimlerde ise; belediye mücavir alan sınırları içerisinde ve büyükşehire içme suyu sağlayan havzalarda büyükşehir belediye başkanlıkları, diğer alanlarda, merkezi arıtma tesislerinin denetiminde ve bu Yönetmelik çerçevesinde cezaların verilmesinde mahallin en büyük mülki amirliği yetkili kılınmıştır. n

İçme ve kullanma suyu rezervuarına atık su deşarj edilemeyecek, katı atık ve artıklar atılamayacak...

Akaryakıt ile çalışan kayık, motor ve benzeri araçların bu sularda kullanılmasına izin verilmeyecek...

su alma noktasına 300 metreden daha yakın yerlerde yüzülmeyecek, balık tutulmayacak, avlanılmayacak, piknik yapılamayacak...

Deniz ve kıyı sularına, hafriyat artıkları ve moloz atılamayacak...