Yapay zeka, her geçen gün yaşamımızın daha fazla alanına nüfuz ediyor ve yakın gelecekte çok daha geniş bir kullanım alanına sahip olması bekleniyor. Verimlilikten üretkenliğe, sağlık hizmetlerinden sanayiye kadar pek çok alanda önemli avantajlar sunan bu teknoloji, yaşamı kolaylaştırırken diğer yandan doğal kaynaklar üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.

Yapay zekayı destekleyen küresel veri merkezlerinin 2030 yılına kadar yaklaşık 945 terawatt-saat elektrik tüketeceği öngörülüyor. Bu miktar, toplam nüfusu 650 milyonu aşan Pakistan, Bangladeş ve Nijerya'nın yıllık toplam elektrik tüketiminin yaklaşık üç katına karşılık geliyor.

Veri merkezlerinin su ayak izinin ise Sahra Altı Afrika'da yaşayan 1,3 milyar insanın yıllık temel evsel su ihtiyacına eşdeğer seviyeye ulaşacağı tahmin ediliyor. Arazi ayak izinin ise 14.500 kilometrekareyi aşarak, 32 milyondan fazla nüfusa sahip Jakarta metropol alanının yaklaşık iki katına ulaşması bekleniyor.

Yapay zekaya yönelik bulut bilişim pazarının önemli bir bölümü bugün Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'de yoğunlaşmış durumda. Bunun yanı sıra, yapay zeka kaynaklı elektronik atık miktarının da hızla artacağı öngörülüyor. Tahminlere göre 2030 yılında ortaya çıkacak yıllık elektronik atık miktarı, yaklaşık 250 Eyfel Kulesi ağırlığına eşdeğer olacak.

Yapay zeka veri merkezlerinin 2030 yılı için öngörülen elektrik tüketiminin neden olacağı karbon salımını dengeleyebilmek için yaklaşık 6,7 milyar ağacın dikilmesi gerekeceği hesaplanıyor. Bu sayı, Birleşik Krallık'taki tahmini toplam ağaç sayısının yaklaşık iki katına denk geliyor.

İnsanlık tarihi boyunca teknolojik gelişmeler yaşam kalitesini artıran sayısız yeniliği beraberinde getirdi. Ancak her teknolojik dönüşüm, doğru yönetilmediği takdirde yeni çevresel ve toplumsal riskler de yaratabiliyor. Yapay zekanın sunduğu fırsatlardan yararlanırken enerji tüketimi, su kullanımı, elektronik atık oluşumu ve karbon emisyonu gibi etkileri göz ardı etmemek; bu alanlarda gerekli önlemleri bugünden hayata geçirmek, sürdürülebilir bir gelecek için kritik önem taşıyor.

En derin saygılarımla,

Tayfun Aydın
tayfunaydin@b2bmedya.com