Türkiye'de elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinin ardından, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Mardin, Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman Şırnak ve Siirt illerine hizmet veren Dicle Elektrik, resmi verilere göre yüzde 76'ya varan kayıp-kaçak oranıyla en dikkat çeken dağıtım şirketlerinden biri olmuştu. Özelleştirme sürecinden bugüne kadar geçen sürede şirketin iletişim kanallarını genişletmesi ve gerçekleştirdiği teknolojik yatırımlar sayesinde şehir merkezlerindeki kayıp-kaçak oranları Türkiye ortalamasına yaklaşmış durumda.

Buna karşın, kırsal kesimde tarımsal sulamada kullanılan kaçak elektrik oranları hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor. Sulama kanallarının yetersizliği, çiftçileri yer altı sularını yoğun şekilde kullanmaya yönlendirirken, vahşi sulamanın yaygınlığı su kaynaklarının bilinçsizce tüketilmesine ve giderek tükenmesine yol açıyor. Bölge koşullarına uygun olmayan ve yüksek su ihtiyacı bulunan mısır gibi ürünlerin yaygın olarak ekilmesi de su tüketimini daha da artırıyor.

Yakın geçmişte yapılan sondajlarda 300 metre derinlikte suya ulaşılabilirken, bugün bu mesafenin 800 metreye kadar inmiş olması durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Suya erişim derinliği arttıkça elektrik tüketimi ve maliyetler de yükseliyor; bu durum, kaçak elektrik kullanımını doğrudan tetikliyor. Yer altı sularının yoğun ve kontrolsüz kullanımı ise bölgede obruk oluşumu riskini de beraberinde getiriyor.

Devlet Su İşleri'nin (DSİ) sulama sorununu gidermeye yönelik yatırımlarını artırması, hem yer altı su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacak hem de kaçak elektrik kullanımını önemli ölçüde azaltacak. Bunun yanı sıra çiftçilerin bilinçlendirilmesi, damla sulama gibi modern sulama yöntemlerinin teşvik edilmesi ve bölgeye uygun olmayan ürünlerin ekiminin sınırlandırılması, su ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasına imkân tanıyacak.

En derin saygılarımla,

Tayfun Aydın
tayfunaydin@b2bmedya.com