DURSUN YILDIZ

Su Politikaları Uzmanı

“Dünya su döngüsü insanlık tarihinde ilk kez dengesini kaybetti” tespiti OECD altında çalışan bir uzman komisyonun hazırladığı The Economics of Water raporunda yer aldı. Raporda konu bugüne kadar ele alınandan farklı bir bakış açısı ile ele alınıp incelenmiş. Rapor, suyun korunması ve verimli kullanılmasının yanı sıra su çevriminin sürekliliğinin bozulmaması için yapılması gerekenlerden de söz etmiş. Doğal yaşam alanlarını korunması ve restore edilmesi ile su döngüsünün en önemli bileşenlerinden yeşil suyun korunması üzerinde durmuş.

Su kaynakları sisteminin oluşumu ve yenilenmesi su çevrimi denilen doğal bir faaliyetin sonucudur. Karalar üzerine düşen yağışın bir bölümü su, toprak ve bitki örtüsü yüzeylerinden buharlaşarak veya terleme olarak isimlendirilen biyolojik bir süreç sonucunda bitkiler aracılığı ile atmosfere geri döner. Bir bölümü ise yüzeysel ve yeraltı sularını oluşturur, denizlere ve okyanuslara ulaşarak buharlaşır ve tekrar yağış olarak yeryüzüne döner. Su ve toprak yüzeyi, bitki örtüsü ve atmosfer arasındaki sürekli tekrarlanan bu döngü su çevrimi olarak adlandırılır. Su çevrimi insan dâhil tüm canlı yaşamına su sağlar ve bu dengenin bir bütün olarak idame ettirilmesi doğal su kaynaklarının sürdürülebilir olarak kullanılması için çok önemlidir.

İnsan faaliyetlerinin etkisi

Su kaynaklarının oluşumu ve yenilenmesi “su çevrimi” denilen doğal bir faaliyetin sonucudur. Tabiattaki bazı süreçlerin çevrimler halinde düzenlenmiş olması doğal kaynakların yenilenmesini sağlar. İnsan müdahalesi olmadığı veya en az düzeyde olduğu sürece doğadaki çevrimler genellikle hep aynı düzen içinde sürüp gider. Su çevrimi de bunlardan biridir. Su çevriminin dört ana unsuru yağış, yüzeysel akış, yeraltı suları ile buharlaşma ve terlemedir. Su kaynaklarımızın hesabında bunlar miktar olarak hesaplanır. Ancak su çevriminin insan faaliyetleri ile bozulması bu miktarın azalmasına neden olur.

Yazının devamı için tıklayın