Türkiye Su Fakiri mi?
VAHAP SAMANLI
Yüksek İnşaat Mühendisi
Bu sorunun cevabı günümüzde neredeyse evet olmak durumunda. Birkaç yıl önce ülkemizdeki kişi başı su kaynağının 1300 m³ dolayında olduğu tahmin edilmekte idi. Kişi başı değeri 1700-1000 m³ olan ülkelerin su stresi yaşadığı ama su fakiri olmadığı kabul edilir. Kişi başı su kaynağı 1000 m³ ve altı olan ülkeler ise su fakiri olarak sınıflandırılmakta. Hızlı kentleşme ve nüfus artışı ile son yıllarda yaşanan kuraklıklar sonucu bizim de su fakiri ülkeler arasına hızla katılmakta olduğumuzu söylemek doğru olacaktır. Zaten, NASA da gözlemleri sonucunda, artık Türkiye’nin de su fakiri ülkelere katıldığını ileri sürmekte.
İçinde yer aldığımız Akdeniz havzası iklim krizinden en çok etkilenecek bölgelerin başında geliyor, zira buradaki sıcaklık artışı dünya ortalamasının %20 üzerinde seyretmekte. Son yapılan bir çalışma, iklim krizi sonucu yağışlardaki değişimin bölgelere göre farklı olacağını ortaya koymuş (1). Bazı bölgeler kuraklığa maruz kalacak, bazıları da taşkınlara. Akdeniz havzası en fazla kuraklık çekecek bölgeler arasında gösteriliyor. Bu çalışmada, ülkemiz yağışlarının 1980- 2100 döneminde, ılımlı bir iklim senaryosu olan RCP 4.5’e göre %6,3 azalacağı öngörülmekte. Kötümser senaryo olan RCP 8.5’e göre ise bu dönemde yağışların %19,9 azalması beklenmekte. Öte yandan Türkiyedeki kuraklık durumunu inceleyen bir başka çalışma ise yüzyıl sonuna kadar kurak ve yarı-kurak bölgelerin ülkenin %30’unu kaplayacağı yönünde (2). Akdeniz bölgesi genelinde, aynı dönemde buharlaşma/ terlemenin %15-30 artması da beklenmekte. Bu şartların ülkemiz su varlığını çok olumsuz yönde etkileyeceği ve arazi degradasyonunu önemli ölçüde hızlandıracağı ortada.
