Suyun Bulanıklık Değeri
YÜK. MÜH. ENİS BURKUT
Suyun bulanıklığı ölçülebilen bir değerdir. Suyun kullanım yerine göre suyun bulanıklık üst değeri sınırlanır ve buna göre su filtrasyon yöntemi tasarlanır ve kontrol edilir.
Bulanıklık gözle de fark edilen bir olaydır. Bulanıklığı çok basitçe şöyle tarif edebiliriz: “Suda çözünmemiş katılar sebebi ile suyun berraklığının bozulması.” Suyun bulanıklığı suyun içerdiği asılı ve yüzer şekilde (koloidal haldeki) olan çeşitli maddelerden oluşur. Sudan ağır katılar, durgun bir suda, bir süre sonra dibe çöker, bunları sudan ayırmak daha kolaydır. Fakat, su içinde yüzen ve “koloidal” olarak adlandırılan mikroskobik katıları sudan ayırmak için çok daha hassas filtreler kullanılır.
Dikkat: Suyun rengi suyun bulanıklığından farklıdır. Su içinde demir iyonları bulunan maddeler olduğunda sular sarı renktedir, granit kayalardan gelen sular hafif esmer bir renk taşır; yeraltında çürümüş ağaçların olduğu yerlerdeki kuyulardan gelen sular içinde açık kahverenginde “tanen” maddesi bulunabilir, suda yosunların ve planktonların üremesi de suya yeşilimsi bir renk verir. Bazı renkler hiçbir mekanik filtre ile sudan ayrılamaz.
Bulanıklık Ölçmek
Bulanıklık “Turbidimetre” adı verilen aletler ile ölçülür. Bulanıklık ölçüm cihazının diğer adı “Nephelometer” (nefelometre)’dir. Bulanıklık birimi olan NTU’nun adı da bu cihazdan kaynaklanıyor. “NTU = Nephelometric Turbidity Unit” yani “Nephelometric Bulanıklık Birimi”, kısaca NTU. Dünyada bulanıklık değeri için birkaç birim bulunsa da, biz bu yazımızda ülkemizde en çok kullanılan NTU birimine yer vereceğiz. Bulanıklık (NTU) birimi aslında sudaki katı miktarı hakkında bilgi vermez, bu konuda ancak fikir verir. Bulanıklık ölçer cihazı sudaki katıların ışık geçirgenliğini ne kadar engellediğini ölçer, yani “optik bir ölçüm” sayılır ve suyun bulanıklık veya şeffaflık derecesinin ölçüsüdür. Suda bulunan katılar ışığın geçişini engeller veya ışığın yönünü değiştirir, işte bulanıklık ölçer de sudaki bu durumu ölçer. Saf su molekülleri dahi ışığı etkilediği için “NTU = 0,0” olan bir su bulunmaz.
