34 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • 08 / 2026 MAKALE Meclisine (Genel Kurul) gönderilen yeniden kullanım suyu tarifesinin belirlenmesi/onaylanması süreci tamamlanmıştır. 7. KULLANIM SUYU TARIFESININ BELIRLENMESI 2560 sayılı İSKİ Kanununun tarife tespit esasları başlıklı 23. maddesinde “ Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve (…) bir kar oranı esas alınır…” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, proje maliyet kalemleri i) İletim hattı (boru temini, döşenmesi, zemin tahrip bedeli), ii) Terfi merkezi (inşaatı, yıllık bakım, onarım ve işletme maliyeti), iii) Kahramankazan İBAAT işletme onarım maliyeti, iv) Yeniden kullanım üniteleri (inşaat, bakım, işletme maliyeti) belirlenmiştir. Tarife belirlemeye esas maliyet olarak ise: i) İBAAT bakım onarım ve işletme giderleri, ii) İBAAT amortisman giderleri, iii) arıtma tesisinin işletme sürekliliğini/devamlılığını sağlayacak yönetim ve izleme giderleri, iv) Yeniden kullanım suyu terfi istasyonu bakım, onarım ve işletme giderleri v) Sistemin finansal sürdürülebilirliğini sağlayacak özkaynak getirisi hususları dikkate alınarak ve tesis yatırım maliyetinin de geri dönüşünü optimum düzeyde sağlayacak bir tarife yapısı belirlenerek sistemin sürdürülebilirliği hedeflenmiştir. 8. SONUÇ VE ÖNERILER Su kaynakları potansiyeli oldukça sınırlı olan Ankara ili genelinde, ASKİ Genel Müdürlüğünce yürütülen gerek Master Plan çalışmaları kapsamında, gerekse de münferit projeler kapsamında, atık su arıtma tesislerinden çıkan suyun, çeşitli amaçlarla (rekreasyon, tarımsal sulama, proses suyu vb.) yeniden kullanılması için çeşitli projeler hazırlanmış ve iş birlikleri geliştirilmiştir. Öte yandan, her bir iş birliği projesi kendi içerisinde yatırım ve işletme maliyetleri açısından farklılık arz etmektedir. Bu kapsamda atık su arıtma tesislerinden çıkan suyun yeniden kullanılması için her bir proje özelinde ve kullanım amacına göre (tarımsal kullanım, sanayi, rekreasyon) maliyet girdileri farklılık arz edeceğinden, her bir proje özelinde tarife oluşturmak ve tarife bedelini belirlemek gerekmektedir. Yeniden kullanım projelerinin başarısı, yalnızca teknik çözümlerle sınırlı olmayıp, aynı zamanda finansman, yönetsel düzenlemeler ve kurumsal kapasite gibi unsurlara da bağlıdır. ASKİ–Kazan Soda A.Ş örneği, kriz dönemlerinde hızlı karar alma ve işbirliğinin önemini ortaya koymaktadır. Görüşmeler ile sürecin tamamlanması, tesisin inşası ve işletmeye alınması sekiz aylık gibi kısa bir zamanda tamamlanmıştır. İklim değişikliği, kuraklık ve artan su talebi karşısında, kullanılmış suyun yeniden kullanımı, artık bir tercih değil zorunluluk haline gelmiştir. ASKİ–Kazan Soda A.Ş işbirliği, Türkiye’de bu alanda atılan önemli adımlardan biridir. Bu tür projelerin ülke genelinde yaygınlaştırılması için mevzuatın güçlendirilmesi, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve kurumlar arası işbirliğinin artırılması büyük önem taşımaktadır. Kullanılmış suyun yeniden kullanımı, su arz güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması için stratejik bir araçtır. n KAYNAKLAR - ASKİ. (2025). Ankara Baraj Doluluk Oranları. https://www.aski.gov.tr/tr/baraj.aspx adresinden alındı - E4WATER. (2016). Final Report Summary - E4WATER (Economically and Ecologically Efficient Water Management in the European Chemical Industry). https://cordis.europa.eu/project/id/280756/reporting adresinden alındı - EuroregionBaltic. (2025, 09 24). Recycling municipal wastewater for commercial use. https://www.eurobalt.org/ waterrecyclingtoolbox/use-cases/berlin-recycling-treated-wastewater-for-commercial-use/ adresinden alındı - SUEN, T. S. (2025). Arıtılmış Evsel Atık Suların Tarımsal Sulamada Kullanımının Toplumsal Kabul Edilebilirliği. Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi Ağustos 2025, 32-33. - UltimateWater. (2025, Kasım 3). Water Reuse and Material Recovery in the Chemical Industry. Ultimate Water Smart Industrial Symbiosis: https://ultimatewater.eu/demo-site/water-reuse-and-material-recovery-in-the-chemical-industry/ adresinden alındı
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=