Endüstriyel Atıksu Gelişmeler ve Görüşler ■ Yazan: Sven-Uwe Gei,en, Soo-Myung Kim/ TU Berlin Çeviren: Prof. Dr. Doğan Özgür u, sanayide önemli bir üretim faktörüdür. Ancak suyun yalnız küçük bir kısmı verimli kullanılıyorken, önemli bir kısmı atıksu olarak kanala atılmaktadır. Bu çalışma ile gelişmekte olan ülkelerde sanayide su sarfının, akarsular ve yeraltı kaynaklarındaki kirlenmenin nasıl azaltılabileceğini tartışacağız. Endüstriyel tesislerde suyun sadece % lO'u proseste kullanılır, % 90'ı ise atıksu olarak kanala gönderilir. Kanal üzerinden bir arıtma tesisine veya akarsularla denize, göle ulaştırılır. Dünya genelinde endüstriyel atıksuların işlenmesi, ülkelerin milli gelirine göre farklılık gösterir. Grafik l'de görüldüğü üze- .E 10000 :;:, ~ :a 1000 ::ı 1/) ,. re su sarfiyatı, milli gelire bağlı olarak değişmektedir. Su ve atıksu sorunları yüksek seviyede olan ülkeler, diyagramın sol üst noktalarındaki, su sarfiyatının yüksek, milli gelirin düşük olduğu ülkelerdir. Bu ülkelerde suların kirlenmesi çok yüksek değerlere ulaşmaktadır. Çünkü bu ülkelerde modern üretim metotları ve atıksu arıtma tesisleri için bütçe ayrılamamaktadır. İlginç olan şey, bu tip ülkelerde üretimin önemli bir kısmının ihracata yönelik olmasıdır. Bunun tipik bir örneği, zeytinyağı üretimincleclir. Deri endüstrisi de buna benzer. 1 kg. deri tabaklanması için 2 kg kimyasal ve 130 it su kullanılır. Gelişmekte olan bir- .. ... ,: .. .. , 1 100 ~ •. •. . :·. :: .. . >- C 10 ı&. ,::ı "O ı-----'·'-'· ,_·_,,._.,.._•,. ·_.· _.. _,...,· ----- ---- . . . • •1' .\ : ':" .,. ... ... 111 1 . C ;;;. Jg ·;;;. o !,2 100 1000 10000 100000 Kişi başına milli gelir $/yıl Grafik 1: Gelir seviyesiile su sariiyatı arasındaki korelasyon ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 21 çok ülkede atıksu, boş arazilere verilip, yeraltı sularına karışmasına yol açılmaktadır. Endüstriyel atıksuların güneş ışığı yardımıyla işlenmesi Almanya'da 1980'lerde ve 1990'ların başında, endüstriyel atıksuların ön arıtımı ve nihai arıtımı için prosesler geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Bu ela şehir arıtma tesislerinin, nehir ve denizlerin yükünün azalmasını sağlamıştır. Aynı zamanda üretim proseslerinde daha az atıksu üretecek teknikler geliştirilmiştir. Buradan elde edilen bilgilerle gelişmekte olan ülkelerdeki endüstriyel atıksu problemlerini, o ülkenin ekonomisine, iklim şartlarına uygun çözümlenmesi sağlanabilmektedir. Buna örnek olarak güneş enerjisi yardımıyla tekstil işletmelerinin atıksuyundan boya atıklarının ayrıştırılması gösterilebilir. Temizlenecek atıksu, ince bir film tabakası gibi, bir katalizör yüzey üzerinden akıtılmaktadır. Bu katalizör tabakası, güneş ışığının etkisiyle boyayı dağıtmakta ve suyu tekrar kullanılabilir hale getirmektedir. (Resim 1) Bu metotta önemli olan, reaktör yüzeyine monte edilecek aktif katalizörlerin uygun maliyetle üretilebilmesiclir. Atıksuların nötralize edilmesinde pH değeri kontrolüne gerek yoktur. Toplama ve dengeleme havuzları dışında yalnızca pompaya ihtiyaç bulunmaktadır. Pom-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=