geri kazanımının dolaylı uygulamaları yapılıyor. Örneğin, atıksu arıtma tesisinin suyu bir nehre deşarj ediliyor, 500 m sonra bir çiftçi nehirden su alıp, tarlasını suluyor. Dolaylı olarak atıksu arıtma tesisinden çıkan su bir miktar seyreltmiş olmakla birlikte kullanılmış oluyor. Bu uygulama Türkiye'de bilinçli veya bilinçsiz olarak yapılıyor. Hatta bazı su sıkıntısı çekilen bölgelerde, kanalizasyon sistemi kırılarak, su çekilmek suretiyle kullandığı da söyleniyor. Arıtma tesisinden çıkan suyu illa tarımda kullanmak gerekmiyor. Endüstrilerde veya yer altı suyu beslemesi olarak da kullanılabilir. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği (SKKY) Teknik Usuller Tebliği Tablo 4'te sulama sularının sınıflandırılmasında esas alınan sulama suyu kalite kriterleri yer almaktadır. Sınıflandırmada 5 sınıf yer almaktadır. Bunlar; (I. sınıf su: çok iyi; II. sınıf su: iyi; III. sınıf su: kullanılabilir; IV. Sınıf su: ihtiyatla kullanılmalı; V. sınıf: zararlı, uygun değil). Kalite kriterleri ise; elektriksel iletkenlik, sodyum yüzdesi, SAR,sodyum karbonat kalıntısı, klorür, sülfat, toplam tuz konsantrasyonu, bor konsantrasyomı, nitrat veya amonyum iyonu, fekal koliform, BOİ5, AKM, pH, sıcaklık. Esas olarak evsel nitelikli atıksu arıtma tesislerinin çıkış sularında ağır metal ve toksik element beklenmemektedir. Ancak endüstriyel atıksuların kısmen karıştığı kentsel atıksu arıtma tesisleri ele mevcuttur (İstanbul, Bursa tesisleri gibi). Atıksuların tarımsal faaliyetlerde yeniden kullanım potansiyeline baktığımızda aslında birçok ülkede yokken bizde varmış. Atıksuyun tarımda yeniden kullanımı Ulusal Yönetmeliklerimiz'de 1991'dan beri yer almasına rağmen, bu konudaki faaliyetler ve çabalar henüz yetersizdir. Uygulamalar, atıksuyun orman, park ve bahçe alanlarının sulanmasında kullanıldığı birkaç örnekten ibarettir. Ankara Merkez Atıksu Arıtma Tesisi çıkış suyu ile tarımsal arazilerin sulanması, Konya Atıksu Arıtma Tesisi çıkış suyu- ~ SU VE ÇEVRETEKNOLOJiLERi • SAYI 12 nun sulama suyu olarak tarım bitkilerine uygulanması ile ilgili pilot çalışmalar devam etmektedir. Çok kapsamlı bir proje olan GAP faaliyetleri çerçevesinde tarımsal arazilerin atıksu ile sulanması konusundaki çalışmalar bölgesel olarak devam etmektedir. Ancak gerçek bir ticari uygulama yok. Atıksu arıtma tesisi çıkış suyu ile sulamada "Tarım Türü" ve "Teknik Sınırlamalar" dikkate alınmalıdır. Meyvecilik ve Bağcılık: Yağmurlama metodu ile sulama yasaktır. Yere düşen meyveler yenmemelidir. Fekal koliform sayısı 1000/100 mL'den küçük olmalıdır. Elyaflı Bitki ve Tohum Üretimi: Salma veya yağmurlama sulama yapılabilir. Yağmurlama sulamada biyolojik olarak arıtılmış ve klorlanmış atıksular kullanılabilir. Fekal koliform sayısı 1000/100 mL'clen küçük olmalıdır. Yem Bitkileri, Yağ Bitkileri, Çiğ Yenmeyen Bitkiler ve Çiçekçilik: Salma sulama, mekanik arıtılmış atıksu. Atıksu arıtma tesisi çıkış suyu analiz sonuçlan ve sulama suyu kriterleri ile karşılaştırma (Tablo 3) de yer alıyor. Tablo 3 Atıksu Arıtma Tesisi Çıkış SuyuAnaliz Sonuçları ve SulamaSuyuKriterlerile Karşılaştırma Tesis adı SAR Afyon-Merkez 41,9(1V) Bursa-lnegöl l l9,4(1V) lstanbul-Terkos 4,2(1) lstanbul-Paşaköy 12,7(11) lstanbul-Tuzla 1l3,4(1V) lstanbul-Ataköy 35,5(1V) Mugla-Bodrum Merkez 108,3(1V) Mugla-Bodrum Bitez l 68,9(1V) Mugla-Bodrum Göktürkbükü 64,9(1V) Düzce-Merkez 16,7(11) lzmir-Merkez 70, 1(iV) lzmir-Karaburun, iskele 24,9(111) Sakarya-Merkez 12,9(11) Isparta-Merkez 23,6(111) Manisa-Akhisar 24,6(111) Manisa-Alaşehir 24,6(111) Manisa-Merkez 7,8(1) Aydin-Nazilli 14,5(111) Antalya-Manavgat, Kumköy 11,5(11) Antalya-Titreyengöl 12,0(11) Kütahya-Merkez 4,7(1) Arıtma tesisi çıkış suyu analiz sonuçları ve sulama suyu kriterleri ile karşılaştırma Fekal Koliform Bor İletkenlik cı- (CFU/100 mi) (µg/1) (µS.cm) (mg/1) 43 200(V) 0,400(1) 1 650(111) 202(11) 14 500(V) 0,220(1) 2 200(1V) 325(111) 5(11) O,140(1) 620(11) 45(1) 3 500(V) 0,570(11) 825(111) 95(1) 12 000(V) 0,700(11) 9 250(V) 2 390(V) 5 00O(V) 0,500(11) 1 700(111) 4 I0(IV) 0(1) 0,865(11) 7 380(V) 2 380(V) 9 600(V) 0,650(11) 13 000(V) 3 740(V) 300(1V) 0,500(1) 2 500(1V) 690(1V) 27 OOO(V) 0,470(1) 700(11) 98(1) 0(1) 1,180(11) 8 590(V) 3 276(V) 17 000(V) 0,250(1) 1 650(111) 260(111) 26 000(V) 0,280(1) 800(111) 97(1) 28 800(V) 0,450(1) 1 125(111) 110(1) 1000 000(V) 0,035(1) 1902(111) 472(1V) 1000 000(V) 0,055(1) 1 289(111) 69(1) 1000 000(V) 0,028(1) 1 119(111) 76(1) 1000 000(V) 0,066(1) 1 764(111) 127(1) 1000 000(V) 0,042(1) 1 074(111) 132(1) 1000 000(V) 0,036(1) 745(111) 195(11) 1000 000(V) 0,043(1) 941 (111) 44(1)
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=