söyleŞ,İ !andıklarından dolayı "dolaylı" yollarla evsel nitelikli atıksu tarımsal faaliyetlerde kullanılıyor. • Fekal koliform gibi suyun bakteriyolojik ve patojen özelliğini temsil eden parametre değerlerinin giderimi için genellikle dezenfeksiyon yapılamıyor veya yeterli değil. Alıcı ortam deşarj parametreleri 31 Aralık 2004'te Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nde (SKKY) evsel nitelikli atıksular için alıcı ortam deşarj parametrelerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerle daha fazla ilçe bazında (bölgesel) yönetime ve denetime yer veriliyor. Kurumlar arası daha fazla koordinasyon ve işbirliği, devamlılık sağlamaya önem veriliyor. Örneğin, arıtılmış atıksuların tarımsal faaliyetlerde kullanılabilirliğine karar veren mevkiler Çevre ve Orman Bakanlığı ve İller Bankası temsilcileri iken, yeni düzenlemelere göre Çevre ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü, Tarım Bakanlığı İl Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü temsilcileri Belediye Başkanı etrafında toplanıp karar verebiliyorlar. Öte yandan biz bu çalışmada otuzun üzerinde parametreye baktık. İnsan sağlığı açısından, bitki sağlığı açısından, toprağın kirlenmemesi açısından parametreleri incelemek zorundasınız. Örneğin bitkiler için bor ve iletkenlik parametresine, insan sağlığı için fekal koliform parametresine bakmak zorundasınız. Bir AAT'nin çıkış suyunun sulama suyu olarak kullanılıp kullanılmayacağını değerlendirmek için deşarj parametrelerinin yanı sıra başka birçok parametreye de bakmak ve değerlendirmek durumundasınız. Dolayısıyla tesislerin böyle bir düşünceleri varsa, standart rutin olarak yaptıkları analizlerin yanında diğer parametreleri de düzenli olarak inceleyip, değerlendirmeleri gerekiyor. Son kullanımda neyi hedefliyorsanız o parametreleri ölçmek gerekiyor. Tarımsal amaçlı ise ona göre, yüzme amaçlı ise ona göre parametrelere bakmak gerekiyor. Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin evsel GQ] SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 12 atıksu deşarj parametreleri ve alıcı ortam standartlarını karşılaştırdığımızda. Bizden çok farklı değil. Sadece onlar standart koyuyor ve işliyor. Bizde de var standart ama denetim yok. Avrupa Birliği'nde standartları alıp kopya ediyoruz ama onların yaptığı izleme ve denetimleri yapmıyoruz. Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin evsel atıksu deşarj parametreleri ve alıcı ortam standaıtları (Tablo 1) de gösterilmektedir. Türkiye'deki Kentsel Atıksu Arıtma Tesisleri İle İlgili Alıcı Ortam Deşarj Bilgileri (Tablo 2) de yer alıyor. Atıksuların tarımda kullanılması gerekiyor Projedeki en önemli amaçlarımızdan birini oluşturan ve 4. iş paketinde yer alan; "Mevcut kentsel atıksu arıtma tesisi çıkış sularının tarımsal sulamada yeniden kullanılabilirliğinin incelenmesi"nde kapsamlı çalışmalar yürüttük. Ancak yine deneme amaçlı ya da pilot tesis dışında Türkiye'de kapsamlı bir uygulama yok. Yani arazi sulanarak bitki yetiştirilmesi şeklinde ticari amaçlı bir uygulama yok. Çiftçilerin bu konularda bilgilendirilmesi ve eğitilmesi isteniyordu. Ancak biz eğitimde üst düzeyde kaldık, mühendisleri ve üst düzey yöneticileri eğittik. Öte yandan Türkiye'de eğitmek için, geri kazanım uygulayan çiftçi de bulamıyorsunuz. Fakat her şeyden önce bunlarla birlikte maalesef ülkemizde öncelikle arıtma tesislerinin doğru düzgün işletilmesi gerekiyor. Ancak yine de Türkiye'de atıksu Tablo I Avrupa Birligi'ninve Türkiye'nin Evsel Atıksu Deşarj Parametreleri ve Alıcı Ortam Standartları Parametre Tipik Ham Atıksu UlusalStandart AB Standardı (mg/L) (24 saatlikkompozit) (mg/L) (mg/L) BOl5 240 35-45 25 KOi 350 90-120 125 AKM 200 25-45 35 pH 6-9 6-9 Tablo 2 Türkiye'deki Kentsel Atıksu Arıtma Tesisleriile ilgili Alıcı Ortam Deşarj Bilgileri Deşarj Ortamı Tesis Sayısı Toplam Tesis Sayısının Toplam Atıksu %'siolarak Miktarının %'si olarak Toprak 17 13 6 Göl, Baraj 10 8 3 Kıyı, Deniz 49 38 55 Çay, Nehir 53 41 35 Toplam 129 100 100
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=