küm atölyelerinde çeşitli adımlarda sülfürik asit (zac yağı), hidrofluorik asit (cam asidi), kalsiyum sülfat (alçı) ve hidrokarbonlar (balmumu) kullanılmaktadır. Yaldız atölyelerinde, gelen mamullerin yüzeyini temizlemek ve parlatmak amacıyla gerçekleştirilen patlatma adımında siyanür ve hidrojen peroksit kullanılmaktadır. Parlatma işleminde altın, sulu ve bilyeli vibrasyon parlatma dolaplarında deterjan kullanılarak parlatılmaktaclır. Bu mamullere elektroliz ile parlak renk vermek üzere, potasyum siyanür içeren altın banyolarında kaplama yapılmaktadır. Bu atölyelerde çeşitli adımlarda sülfürik asit (zac yağı), hidroklorik asit (tuz ruhu), nitrik asit (kezzap), sodyum siyanür (siyanür), hidrojen peroksit, deterjan, fosfat, sodyum sülfit (sülfit), karbonat (sodyum karbonat veya sodyum bikarbonat) kullanılmaktadır. Ayar evleri altının ayarını ölçmek amacıyla işlem yapılan atölyelerdir. Bu atölyelerde kupalasyon ve elektropotansiyometrik titrasyon olmak üzere iki farklı yöntem uygulanmaktadır. Bu atölyelerde çeşitli adımlarda kurşun (metalik), nitrik asit (kezzap), sodyum klorür (tuz), hidroklorik asit, sodyum asetat, amonyum demir (2) sülfat kullanılmaktadır. Üretim atölyelerinde, ana işlem, külçe veya hurda altından ziynet eşyası elde edilmesidir. Üretim atölyeleri, genel olarak içi boş ve el işi olmak üzere iki farklı kategoride cleğerlenclirilmekteclir. İçi boş üretim atölyeleri, şarnel (dolgu) malzemesinin niteliğine göre farklılık göstermektedir. El işi üretim atölyeleri ise tel bilezik üretimi ve küpe, yüzük, v.d. üretimi olmak üzere iki alt grupta değerlendirilmiştir. Bu atölyelerde çeşitli adımlarda sülfürik asit (zac yağı), hidroklorik asit, nitrik asit, makine yağı, alkol, boraks, karbonat, argon gazı, hidrojen, oksijen kullanılmaktadır. Atölyelerde Üretimde Kullanılan Kimyasal Maddelerin Etkileri Atölyelerde üretimin çeşitli aşamalarında kullanılan kimyasallar ve insan sağlığı açısından etkileri aşağıda kısaca verilmiştir. ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ• SAYI 12 Amonyum klorür (nişadır), zararlı ve tahriş edici bir maddedir. Özellikle göz ve solunum yolu ile temas halinde tahrişe neden olur. Bu nedenle koruyucu önlem olarak gözlük, buharı halinde ise maske kullanımı gerektirmektedir. Boraks (teneker), tahriş edici özellik taşımaktadır ve göz, deri ve vücudun diğer organları ile temas etmesi halinde tahriş eder. Koruyucu önlem olarak gözlük ve plastik eldiven kullanılmalıdır. Deterjan, zararsız bir madde olup, kullanımı sırasında herhangi bir özel önlem gerektirmemektedir. Fosfat, tahriş edici özelliği nedeniyle göz, deri ve vücudun diğer organları ile temas etmesi halinde tahriş etmektedir. Vücut ile temas etmemelidir. Hidrofluorik asit (cam asidi), zehirli, aşındırıcı, clalayıcı, yakıcı özellikler taşımaktadır. Buharları yakar, aşındırır, yutulduğu takdirde ölümcül olabilir. Metallerle reaksiyona girip patlayıcı hidrojen oluşturur. Koruyucu önlem olarak kimyasal gözlük veya maske kullanılmalıdır. Uzun kollu elbise ve PVC veya neoprenclen yapılmış eldiven kullanılmalı, bot da dahil olmak üzere PVC veya neoprenclen yapılmış koruyucu elbise giyilmelidir. Hidroklorik asit (tuz ruhu), aşındırıcı, clalayıcı ve yakıcıdır. Bu nedenle göz, deri ve vücudun diğer organlan ile temas etmesi halinde yakar. Yutulması ya ela solunması durumunda ölümcül olabilmektedir. Koruyucu önlem olarak, lastik kaplı elbise, lastik önlük ve bot ile lastik ya ela PVC eldiven kullanılmalıdır. Hidrojen peroksit, kuvvetli oksitleyici ve korozif kimyasal bir maclcleclir.Yanabilen malzemelerle teması yangına sebep olabilir. Gözler, cilt, burun, boğaz ve ciğerler için tahriş edicidir. Körlük ele dahil olmak üzere gözlerde kalıcı tahribata yol açabilir. Ortam konsantrasyonu 10 ppm'in üzerinde ise onaylı, taşınabilir cins solunum aygıtı kullanılmalıdır. Sıvı geçirmez kauçuk ya ela neopren eldivenler, tam korumalı kimyasal koruma gözlükleri ve sıçrama ya ela püskürme nedeniyle yüz ve gözle temasın mümkün olabileceği durumlarda gözlüğe ilave olarak tam korumalı yüz maskesi kullanımı koruyucu önlemler arasında sıralanabilir. Kalsiyum sülfat (alçı), zararsız bir madde olup, kullanımı sırasında herhangi bir özel önlem gerektirmemektedir. Parafin de zararsız bir madde olmalda birlikte yanıcı olması nedeniyle dikkat edilmelidir. Kurşun (metalik), buharları toksiktir. Nitrik asit (kezzap), aşındırıcı, clalayıcı ve yakıcı özelliklere sahiptir. Göz, deri ve vücudun diğer organlan ile temas etmesi halinde yakan bu kimyasal madde, yutulduğu ya da solunduğu takdirde ölümcül olabilmektedir. Madde ile teması önleyici koruyucu giysiler, solunum cihazı, eldiven ve bot kullanımı koruyucu önlemler arasındadır. Sodyum asetat ve amonyum demir (2) sülfat, tahriş edici özelliğe sahiptir. Sodyum karbonat veya sodyum bikarbonat (karbonat), tahriş edici olması nedeniyle gözleri, deriyi ve solunum yollarını tahriş eder. Vücut ile temasını önleyici kişisel korunma cihazları kullanılmalıdır. Sodyum klorür (tuz), zararsız bir madde olup, kullanımı sırasında herhangi bir özel önlem gerektirmemektedir. Sodyum sülfit (sülfit), toksik olup yutulduğu takdirde zehirlidir. Asit gibi vücudu yakar. Bu madde ile çalışılırken maske ve benzeri kişisel koruyucu cihazlar mutlaka kullanılmalıdır. Sodyum siyanür (siyanür), toksik ve zehirlidir. Solunması veya yutulması halinde ölümcül olan bu madde asitlerle temas etmesi halinde hidrojen siyanür çıktığından çok zehirli olmaktadır. Koruyucu önlemler doğrultusunda, madde ile teması önleyici koruyucu giysi, solunum cihazı, eldiven ve bot kullanılmalıdır. Sülfürik asit (zac yağı), aşındırıcı, dalayıcı ve yakıcı olduğundan, göz, deri ve vücudun diğer organlan ile teması halinde yakar. Bu nedenle koruyucu önlem olarak yüzü örten maske, plastik veya PVC eldiven, PVC elbise ve bot kullanılmalıdır. Etil alkol (ispirto), parlayıcı madde olması nedeniyle dikkat edilmelidir. ■
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=