Çevre kirliliğinin bir boyutu: Gürültün·· Ortamlar ■ SADIK ÖZKAN 2D Yapı G ünümüzde, yaşamın pek çok alanında kaydedilen teknolojik gelişmeler, üretimde artışı ekonomide gelişmeyi, yaşam koşullarında konforu ve daha pek çok olumluluğu beraberinde getirirken yanısıra birçok olumsuzluğa da neden olmaktadır. Özellikle son yıllarda büyük bir popülarite kazanan "çevre kirliliği ile mücadele" söylemi de bu gelişmelere bağlı olarak her geçen gün daha büyük bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Çevre kirliliğinin bir boyutu olan "gürültü kirliliği" ise tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla yayılan, etkileri sinsi bir şekilde artan ve gerekli tedbirlerin alınmasında geç kalınması durumunda mücadelenin güçleşeceği ve büyük maliyetler gerektiren bir sorun olarak insan ve çevre sağlığını tehdit etmektedir. Gürültü kısaca, düzensiz yapılı, kişide rahatsızlık hissi uyandıran, istenmeyen sesler topluluğu olarak tanımlanabilir. Gürültü genel olarak 60 - 4000 Hz frekans aralığında ve 60 - 130 dB aralığında kabul edilmektedir. Bu genel kabule karşın gürültünün zararlı etkileri düşük seviyelerde başlayabilmektedir. Günümüzde planlı gelişmeyen ve iyi planlanmayan şehirler, yaşadığımız her türlü yapıda projelendirme, detaylandırma, uygulama ve ekipman seçiminde yapılan hatalar gün geçtikçe daha yüksek düzeyde ve uzun süre gürültüye ve gürültünün olumsuz etkilerine maruz kalmamıza neden olmaktadır. Gürültünün insan üzerinde etkileri, gerçekleştirilen eyleme ve bulunulan duruma bağlı olarak düşük düzeylerden itibaren başlayabilmektedir • 30-60 dB psişik etkiler • 60-90 dB psişik ve norovejetatif etkiler • 90-120 dB psişik, norovejetatif ve otolojik etkiler Gürültünün olumsuz etkilerini daha açık şekilde ifade edersek şu şekilde sıralayabiliriz • Geçici veya sürekli işitme bozuklukları. • Kan basıncının artması, dolaşım bozuklukları, solunumda hızlanma, kalp atışlarında yavaşlama, ani refleks. • Kronik bitkinlik, vücut direncinde düşme ve hastalıklara yakalanma olasılığında aıtış. • Sakat, ölü ve erken doğumlar. • Davranış bozuklukları, aşın sinirlilik ve stres. • İş veriminin düşmesi, konsantrasyon bozukluğu, hareketlerin yavaşlaması. Bazı örneklerle bu durumu irdelediğimizde Gürültü iş verimliliği konusunda yapılan araştırmalar sonucu; ofis ortamında çalışanlarda gürültünün o/o 20'ye kadar verim düşüklüğüne, endüstriyel üretim ortamında ise o/o 12'ye varan üretim düşüklüğüne neden olduğu, üretimde kalite düşüklüğü ve iş kazalarında artışların olduğu saptanmıştır. Avusturya'da yapılan bir araştırmada ise gürültülü ortamda yaşayan çocuklarda geceleri kortizon oranının arttığı, bunun ela psikolojik stresin yükselmesine yol açtığı saptanmıştır. California Üniversitesinden Eclward F.Chang ve Michael lvl.Merzenich'in yaptığı araştırmalarda sürekli çevre gürültüsünün bebeklerde işitsel ve sözel yeteneklerin gelişmesini SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 1 [§]
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=