adsorpsiyonu yöntemiyle tayin edilir ve m2/g olarak ifade edilir. Aktifkarbonun adsorpsiyon yapan yüzeyinin ölçüsüdür. İç yüzey alanı 500-1800 arasında değişir. Gözenek Büyüklüğü Dağılımı (por = gözenek) Mikro gözenekler (mikropores) 0-20 °A Meso gözenekler (mesopores) 20-50°A Makro gözenekler (macropores) >50 °A Mikro ve meso gözenekler adsorpsiyonda en etkili olan gözeneklerdir ve gözeneklerin %80-90'ını oluştururlar. Gözenek büyüklüğünün dağılımı hammaddenin cinsine bağlıdır. Hindistan cevizi kabuklarından yapılan aktif karbonda gözeneklerin büyük çoğunluğu mikro gözenektir(yaklaşık 90). Kömür bazlı aktif karbonlarda ise gözenek büyüklüğü dağılımı daha geniştir(mikro gözenek/meso gözenek oranı yak %60/30). Ağaç ve turba bazlı aktif karbonlarda ise makro gözeneklerin oranı çok yüksektir (%40-50). AKTİF KARBONU KARAKTERİZE EDEN ANA PARAMETRELER • İyot sayısı (mg/g) • Yüzey alanı B.E.T. (m2/g) • Metilen mavisiadsorpsiyonu (g/lO0g) • Dökme yoğunluk (kg/dm3 ) • Nem(%) • Kül oranı (%) • Sertlik(%) • Fenol adsorpsiyonu (g/L) • Tane büyüklüğü dağılımı(%-mesh) AKTİF KARBONUN ADSORPSİYON ÖZELLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER • Aktif karbonun cinsi (hammadde, gözenek büyüklüğü dağılımı, tane lvüyüklüğü) • Aktif karbon tarafından tutulan maddenin cinsi (molekül ağırlığı, kimyasal yapısı, başka bileşiklerin varlığı) • Tutulacak maddenin derişimi ! Akışkan fazın sıcaklığı • Akışkan fazın nemi (gaz akışında) ADSORPSİYON İSOTERMİ "Her aktif karbonun her tutulacak maddeye karşı belli bir adsorpsiyonkapasitesi vardır" Gazların Arıtılması ENDÜSTRİYEL EMİSYONLAR Otomotiv endüstrisi Boyaüretimi Baskı, yapışkan bant üretimi Gıda endüstrisi Kimyasalp, etrokimyasal endüstriler,rafineriler Çöp yakmatesisleri EVSELEMiSYONLAR Biyolojik tesisler Kanalizasyonsistemleri Su Arıtma SUYUN TİPİ içme suyu Atık su(evsel) Endüstriyel İşlemler ENDÜSTRİ TİPi Enolojikendüstri Şeker, nişasta ... Meyvasuyu Sitrikasit Tartarikasit "Spesifikadsorpsiyon isoterrni"ile belirlenir veya tayin edilen bu kapasite bir aktif karbomın bir akışkandan(sıvı veya gaz) belli bir maddeyi uzaklaştırma-tutma kapasitesini temsil eder. İŞLEM Çözücüleringeri kazanılması Çözücüleringeri kazanılması Çözücüleringeri kazanılması Koku uzaklaştırılması Hidrokarbon buharlarının, Sülfürlerinve merkaptanların uzaklaştırılması Dioksin,cıva buharlarının uzaklaştırılması iŞLEM Koku uzaklaştırılması Pompalama havuzları İŞLEM Organikmaddelerin uzaklaştırılması (pestidler,çözücüler...) Alglerin parçalanması sonucu oluşan maddelerinve hümik asitlerin uzaklaştırılması Biyolojik işlemin hızlandırılması(IBT) KOi ve BOi son muamele İŞLEM Şarapta renk uzaklaştırması Renk uzaklaştırma Renk uzaklaştırma Renk uzaklaştırma Bu kapasite "aktif karbonun yüklenme kapasitesi" olarak adlandırılır ve X/M ile ifade edilir. X/M'de; X tutulan maddenin ağırlığı (g) M Aktifkarbonun ağırlığı (g) dır ve "aktif karbonun birim ağırlığı başına adsorbe edilen maddenin birim ağırlığı" olarak tarif edilir. ■ Bu yazının derlenmesinde katkıda bulunan Nurettin Kızılkılıç'a teşekkür ederim. SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 1 ~
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=