kimya dünyası GÜHERABACI guher@abacikimya.com '-'-__ı:=._ı_ _ _ı Al<tif Karbon Nedir? (1) Değerli okurlarımız, bu sayımızda her türlü sıvı ve gaz arıtımında muhtelif kullanım alanları olan aktif karbonlarile ilgilibir takım temel parametrelerisizlereaktarmakistiyoruz. Bu özelliklerinuygunürün seçimive uygulamasında sizlerekaynak olması dileğiyle. ktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri kazandırır. Aktif karbon esas olarak; • Kömürden • Hindistan cevizi kabuklarından • Ağaçtan üretilir.I-Iammaddenincinsine bağlı olarak aktif karbon üretim verimi %15-35 arasında değişir. Kömürün verimi daha yüksekken(%30-35), hindistan cevizi kabuğunda verim düşüktür(%15-20). Değişik hammaddelerin karbon içerikleri Tablo-1'de görülmektedir. AKTİF KARBON ÜRETİMİ Aktifkarbon iki kademede üretilir. • I-Ianımaddenin karbonlaştırılması • Karbonlaşmış ürünün yüksek sıcaklıkta buharla veya kimyasalyöntemlerle aktivasyonu İlk kademe olan karbonlaştırmada, havanın bulunmadığı bir ortamda yaklaşık 600 'C'da hanımadde karbonlaştırılır, hammaddenin içindeki uçucu maddeler ve nem uzaklaştırılır. Bu kademe sonunda küçük çaplı gözeneklere sahip bir ara ürün ele geçer. Ham- ~ SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • SAYI 1 TABLO 1:Hammaddelerin yaklaşık karbon içerikleri Hammadde Karbon içeriği (%) Kömür 65-70 Hindistancevizi kabuğu 40-45 Ağaç 35-40 maddenin uçucu madde içeriği %15'in altına düşer. Ardından aktivasyon kademesinde ara ürün 900-1100 'C'da aktive edilir. Küçük çaplı gözeneklerin içinden bir miktar karbon uzaklaştırılarak çok gözenekli bir ürün elde edilir. Kömürden ve hindistan cevizi kabuğundan aktif karbon elde etmede hamnıadde 8001000 'C'de buharla işlenir. Buharla işlemenin ardından ise son ürünün kül içeriğini azaltmak için aktif karbon asitle yıkanır. Ağaçtan veya turba'dan(çok genç bir kömür şekli) aktif karbon elde etmede ise kimyasal aktivasyon uygulanır. Selüloz yapıyı açmak ve gözenekli bir yapı elde etmek için ara ürün aktive edici kimyasalla(fosforikasit, çinko klorür gibi) karıştırılır. Bu tür aktivasyon sonucunda daha başka bir işleme gerek kalmaksızın çok düzgün bir gözenek yapısı elde edilir. Aktif karbonun adsorpsiyon özelliği esas olarak iç yüzey alanı ve gözenek büyüklüğü dağılımına bağlıdır. İç Yüzey alanı Aktifkarbonun iç yüzey alanı N2(azot gazı)
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=