Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi 52. Sayı (Kasım 2012)

Teknikolnrokbuhar kazanlorını ilgilendiren arolık ........ .... .... -...... PO,➔. rYA FYA .. ...... -... ..... -........... - .... -.. ... ......................... .. -·-·-· ...... ................... l,ı ıkıı yotunluğu Wim' (3.4 BTU/(hın') Şekil 5. Film yapıcı aminlerle şartlandırmadan sonra ısı akış yoğunluğunun bir fonksiyonu olarak ısı iletim katsayısındaki (k) göreceli iyileşme: Çıplak metal borularda şartlandırma (FYA). Daha önce sodyum fosfatla şartlandırma yapılmış borularda FYA'ya geçiş (P04 -• FYA), Sodyum fosfatla şartlandırma yapılan çıplak metal borulara göre bağıl değerler (P04; % O'a karşılık gelmektedir). süresi 430 saate kadar çıkmıştır) istikrarlı bir biçimde yüksek ısı iletim katsayıları ölçülmüştür. Şekil 5'te, fosfat şartlandırması sonrasında analiz edilen borulardaki net iyileşme gösterilmektedir. FYAile çıplak metal yüzeylere sahip borularda yapılmış testlerde ısı iletim katsayısında yüzde 90 ila 150 arasında bir nispi iyileşme elde edilmiştir. İlk başta fosfatla şartlandırma yapılıp sonradan FYA şartlandırmasına geçilen (PO4 -► FYA) borularda da yüzde 40 ila 90 arasında iyileşme elde edilebilmiştir. ~-~'t • 1 PO~.., Şekil 6. 10 kW/m2 (34,100 BTU/(hm2 ) ısı akış yoğunluğu ve 15 bar (218 psi) basınç koşullarında kaynama sürecinin kare kare görüntüleri. Solda (P0 4 , 00 ): termal kararlılık halinde fosfatlı şartlandırma; sağda: aynı borunun FYA ile şartlandırmaya geçişin hemen sonrasındaki görüntüsü Bu etki Şekil 6'da, fosfat esaslı programla ve FYA esaslı programla şartlandırma yapılan bir borudaki kaynama davranışını yansıtan bir karşılaştırmada çok net bir biçimde görülmektedir. FYA şartlandırma programına geçişten hemen sonra bariz şekilde yoğunlaşmış bir kaynama gerçekleştiği görülebilir [11]. Bunun bir sonucu olarak, besleme suyuna FYA şartlandırması yapıldığında egzoz gazının sıcaklığının daha düşük olması beklenir. Bu durum 156 Su ve Çevre Teknolojileri• Kasım 2012 buhar jeneratörünün verimliliğini artırır, dolayısıyla CO 2 emisyonlarını azaltır. İşlemlerin karmaşıklığı nedeniyle beklenen etki için kantitatifbir hesaplama yapılamamaktadır. 2.2.3. Buhar Volatilitesi Bir buhar jeneratörü kondensindeki FYA'lann buhar volatilitesi, nitel analiziyle ortaya konabilir. Buhar volatilitesi kantitatif olarak dağılım dengesiyle ifade edilmektedir ve bu madde sınıfını temsil eden çeşitli maddeler için belirlenmiştir [ 12]. FYA, buhar volatilitesi sayesinde tesisi tamamıyla korur; çünkü buhar jeneratörünün her noktasında korozyona engel olan film oluşumu gerçekleşir. Şekil 7'de, kazan tesisinin konclens sistemine takılan metal kuponlarıırla yaklaşık doksan günlük uygulama sonrasında korozyona karşı korumadaki iyileşme gösterilmektedir. Sülfit, fosfat ve nötrleştirici aminlerden oluşan geleneksel şartlandırma programı yapılan kazandan gelen numunede oksijen korozyonu açıkça görülebilir. Öte yandan FYA ile şartlandırma yapılan kazandan gelen numunede ise yalnızca ıslak kuponların çıkarılmasından sonra üzerinde hafif, ani paslanma görülmektedir. 3. FİLM YAPICI AMİNLERİN DOZAJI.ANMASI Geleneksel şartlandırma programlarında olduğu gibi FYA esaslı bir üründe ele clozajlama, en iyi taze besleme SU)'U hacmi esas alınarak kontrol edilen bir dozaj pompası vasıtasıyla besleme suyuna verilerek kontrol edilebilir. Ticari ürünler dozaj lamaya hazır çözeltiler şeklinde teslim edilmektedir. FYA esaslı bir ürün kullanıldığıncla, toz ürünlerden şartlandırma solüsyonu hazırlama ve istenen şartlandırma sonucunu elde etmek için değişik bileşenlerin miktarlarını ayarlama gibi hataya açık bir prosese ihtiyaç kalmamaktadır. Dozajlama sisteminde kesinlikle Viton malzemeden üretilmiş kısımlar bulunmamalıdır. Çünkü film yapıcı bileşenler bu malzemeye zarar vermektedir. Sızdırmazlık malzemesi olarak EPDM, membran malzemesi olarak da Teflon tavsiye edilir. FYA ölçümüne dayalı ürün dozajlama sistemlerinde, genellikle yoğuşma suyunda (kondensat), besleme suyunda ve kazan suyunda çok az miktarda FYAtespit edilebilecek kadar ürün clozajlanması esasına dayanan bir tasanın kullanılmaktadır. FYA varlığının tespit edilebildiği düzey yeterlidir. Uzun süre boyunca sürekli ve aşın clozajlama yapılması filtre, pompa ve eşanjör gibi sistem parçalarına yapışmaya neden olabilir. Şartlandırma, tüketilen ürün ve taze besleme suyu miktarlarının dengelenerek dozaj miktarının belirlenmesiyle, düzenli olarak izlenmelidir. Besleme Şekil 7. Bir buhar jeneratörüne ait kondensat sistemindeki çelik kuponlarda korozyon inhibisyonu. Solda sülfit, fosfat ve nötrleştirici aminle yapılan şartlandırma; sağda film yapıcı amin ve nötrleştirici amin esaslı programlarla yapılan şartlandırma sonuçları görülmektedir

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=